Φωτο: Δημήτρης Παπαμήτσος / Γραφείο Τύπου Πρωθυπουργού / Eurokinissi
Δύο μεγάλα πολιτικά γεγονότα-σταθμοί ολοκληρώθηκαν πριν το τέλος της εβδομάδας: η Σύνοδος του ΝΑΤΟ και η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ. Στο ένα αποφάσισαν την οριζόντια αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ της κάθε χώρας μέλους της συμμαχίας, που σημαίνει αύξηση κατά 320 δισ. ευρώ έως το 2035 και στο δεύτερο επιβεβαιώθηκε ο ρόλος της ηγεσίας της ΕΕ ως παρία των ΗΠΑ, που δεν μπόρεσαν να αρθρώσουν λόγο για το Ισραήλ, δέχτηκαν να υποβαθμιστεί το ουκρανικό και αναγνωρίζουν πως δεν έχουν συμφωνία με τις ΗΠΑ για τους δασμούς (λήγει στις 7 Ιουλίου η διορία των ΗΠΑ), καθώς δεν έχουν κάποιο διαπραγματευτικό χαρτί, τους μένει απλώς σαν καλά παιδιά να ακολουθήσουν τον «μπαμπά» Τραμπ, ακόμα και αν γκρινιάζουν γι’ αυτό.
Με τι ανάστημα;
Η Ελλάδα και στις δύο Συνόδους θέλησε να εμφανιστεί ότι έχει κεντρικό ρόλο. Στην ιστορική, όπως χαρακτηρίστηκε, Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο Κ. Μητσοτάκης δήλωσε όχι μόνο την προθυμία της Ελλάδας να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ (3,5% αμιγώς για αμυντικές δαπάνες και 1,5% επενδύσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια και την άμυνα, όπως υποδομές, βιομηχανία και ανθεκτικότητα), αλλά και τη δυσαρέσκειά της στις χώρες που που χαρακτηρίζουν τον στόχο μη ρεαλιστικό και αναζητούν εξαιρέσεις (Ισπανία, Σλοβακία, Βέλγιο). Να θυμίσουμε πως η Ελλάδα δαπάνησε το 2024 3,1% του ΑΕΠ της (6,2 δισ. ευρώ) και δεσμεύτηκε τώρα να αυξήσει τις δαπάνες της κατά 4 δισ., προκειμένου να φτάσει τον στόχο του 5%. Επιπλέον, έχει δεσμευτεί με τον Κ. Μητσοτάκη μάλιστα να κάνει τον λαγό, με το ReArm Europe σε πρόγραμμα 25 δισ. ευρώ τα επόμενα 12 χρόνια.
Στη Σύνοδο της ΕΕ, ο Κ. Μητσοτάκης εστίασε όλες του τις δυνάμεις στο τουρκολιβυκό σύμφωνο και δεν πήρε καμία πρωτοβουλία –αν και μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΝΑΤΟ– για την αντιμετώπιση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, αφού δεν θέλει σε καμία περίπτωση να τεθεί εν αμφιβόλω η αμέριστη στήριξη της Ελλάδα στο Ισραήλ. Μάλιστα, ο έλληνας πρωθυπουργός ενδιαφέρθηκε μόνο για τη ρητή αναφορά στο τουρκολιβυκό σύμφωνο και τη στήριξη των ευρωπαίων ηγετών για την ανακοπή των αυξημένων μεταναστευτικών ροών από την ανατολική Λιβύη προς την Ελλάδα, ώστε να κάνουν «τη ζωή στους διακινητές εξαιρετικά δύσκολη». Η λιβυκή ακτοφυλακή, η οποία εκπαιδεύεται και χρηματοδοτείται από την ΕΕ, έχει κατ’ επανάληψη κατηγορηθεί από διεθνείς οργανισμούς για εγκληματικές πρακτικές και τώρα το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό θα κληθεί να είναι αυτό που θα βυθίζει βάρκες και πλοιάρια;
Ο κ. Μητσοτάκης και στις δύο Συνόδους στάθηκε με το ανάστημα που νομίζει ότι έχει, καταφέροντας ακόμα και αμήχανα στιγμιότυπα δίπλα στον Τραμπ, και δέσμευσε τη χώρα σε δαπάνες και πολιτικές που την αφήνουν έκθετη, κάνοντας δηλώσεις χουβαρντά θείου [αφού οι ΗΠΑ έκοψαν τη χρηματοδότηση στο εμβολιαστικό πρόγραμμα GAVI, χώρες της Ευρώπης δεσμεύτηκαν να καλύψουν το κενό που δημιουργείται. Ο Κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε τον υπερδιπλασιασμό της στήριξης στα 5 εκατ. ευρώ, με προσωπική του απόφαση, όπως ανακοινώθηκε, παρά την εισήγηση του υπουργείου Οικονομικών για 2 εκατ. ευρώ].
Δεν βγαίνω μάνα μου
Η δέσμευση της χώρας είναι πολύ μεγαλύτερη από ότι αφήνεται να γίνει κατανοητή από την κυβέρνηση και τον φιλικό προς αυτή Τύπο. Είναι βέβαιη η δημοσιονομική πίεση που θα προκληθεί στη χώρα με την αύξηση των αμυντικών δαπανών, ενώ ακόμα και η Τράπεζα της Ελλάδας προειδοποιεί για το δημόσιο χρέος. Σε έκθεσή της υπογραμμίζει τον κίνδυνο για υψηλότερα ελλείμματα και χρέος –ειδικά με τη ρήτρα διαφυγής στο ReArm Europe. Όπως προβλέπει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η απόκλιση από τα συμφωνημένα όρια δαπανών θα οδηγήσει σε αύξηση δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του χρέους κατά 1,3 και 2,6 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ κατά μέσο όρο για το 2028. Πηγή του οικονομικού επιτελείου στον Οικονομικό Ταχυδρόμο και το ρεπορτάζ του Γ. Αγουρίδη δήλωσε ότι για να μην επιβαρυνθεί το δημόσιο χρέος θα πρέπει οι επιπλέον δαπάνες που απαιτούνται να κατευθυνθούν στην εγχώρια βιομηχανία. Πώς ακριβώς θα συμβεί αυτό; Ποια η κατάσταση της εγχώριας στρατιωτικής βιομηχανίας; Εκτός αν στηρίζεται η ελληνική κυβέρνηση στην εξόρυξη του αντιμονίου στη Χίο, γι αυτό και δεν πάγωσε τον διεθνή διαγωνισμό ενώ φλέγεται το νησί.
Ουσιαστικά, η χώρα δεσμεύτηκε σε ένα σχέδιο που δεν μπορεί να να συμβάλλει στην ανάπτυξη της χώρας και επομένως θα καταφέρει την αύξηση του δημόσιου χρέους, για να δείξει ότι έχει πρεστίζ.
Σαπίλα
Απ’ έξω μπέλα μπέλα και από μέσα κατσιβέλα, όπως λέει η παροιμία. Ενώ φτιασιδώνεται και κάνει την καμπόση η ελληνική κυβέρνηση, η σαπίλα της αναδύεται. Πρώτα και κύρια με τη διαφθορά που και πάλι αποκαλύπτεται, με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι πρώην υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης Μ. Βορίδης και και Λ. Αυγενάκης είναι αντιμέτωποι με τα κακουργήματα της απιστίας και της ηθικής αυτουργίας. Η δικογραφία έχει απομαγνητοφωνήσεις βουλευτών της ΝΔ που ζητούν ρουσφετολογικές διευθετήσεις και το κουβάρι ακόμα δεν έχει ξετυλιχθεί. Βέβαια, ο Μ. Βορίδης δεν είναι πρόθυμος να το παίξει Τριαντόπουλος και αυτό το ξεκαθάρισε. Παράλληλα, στρέφει και εκείνος –όπως έκανε ο Κ. Μητσοτάκης στις Συνόδους– το βλέμμα στο προσφυγικό, για να αλλάξει τη συζήτηση, λέγοντας μάλιστα δημόσια ότι θα παραβιάσει διεθνείς συμβάσεις: «εάν δεν δούμε αποτελεσματική και σημαντική μείωση των ροών είναι πολύ πιθανό να εξετάσουμε την αναστολή των αιτήσεων του ασύλου, δεν θα εξετάζουμε άσυλο, θα πηγαίνουμε κατευθείαν σε μία λογική θα αναστέλλουμε το άσυλο, θα μπαίνουν σε προαναχωρησιακά κέντρα και θα κρατούνται εκεί, για να επιστρέψουν» (Πόσο σάπιο είναι για να γλιτώσεις εσύ να ρίχνεις στην πυρά αιτούντες άσυλο;)
Κυβερνητικές πηγές δε επιμένουν ότι δεν μπορεί η πολιτική ζωή της χώρας να μπει σε μια ατέρμονη ποινικοποίηση (έτσι βαφτίζουν τον έλεγχο της διαφθοράς και της διαπλοκής, ως τυχοδιωκτισμό). Πάντως, δημοσκόπηση της MRB έδειξε ότι το 74,5% των ερωτηθέντων καταλογίζει πολιτικές ευθύνες για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ σε επίπεδο υπουργών, ενώ το 71,7% πιστεύει ότι η κυβέρνηση κάνει το αντίθετο από ό,τι μπορεί για να πέσει άπλετο φως για τα Τέμπη. Όμως, η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει να πιει αυτό το πικρό ποτήρι, και αναζητά τρόπους να το καταφέρει, με την αντιπολίτευση να προειδοποιεί να μην τολμήσει να κλείσει νωρίτερα τη βουλή, για να πετύχει παραγραφή. Και παράλληλα, ερίζουν στο εσωτερικό της ΝΔ, για το ποιος θα κρατήσει τον μουντζούρη. Ενώ τίθεται στο στόχαστρο ο Μ. Βορίδης, ο αντιπρόεδρος της ΝΔ Α. Γεωργιάδης ρίχνει στη σέντρα τον Ν. Δένδια για το τουρκολιβυκό σύμφωνο («κάποια στιγμή από ολιγωρία, δεν κατάλαβε τότε το υπουργείο Εξωτερικών και βγαίνει το τουρκολυβικό μνημόνιο, στην πρώτη κυβέρνηση Μητσοτάκη»), με τον Ν. Δένδια να απαντά λίγο ή πολύ ότι ο Α. Γεωργιάδης που τα λέει αυτά είναι ο κ. Κανένας και τον Π. Μαρινάκη να προσπαθεί να διασκεδάσει τις εντυπώσεις πως δεν υπάρχει διγλωσσία.
Τώρα, το ποντάρισμα είναι στο θέρος, να κλείσει η βουλή και να ξεχαστούν τα σκάνδαλα, ώστε να έρθουμε στη ΔΕΘ για να κόψει ξανά χρήμα η κυβέρνηση, να κατευνάσει τα πνεύματα. «Ξεκάθαρα όχι», δήλωσε ο πρωθυπουργός όταν ρωτήθηκε αν θα επηρεαστεί το πακέτο της ΔΕΘ από τις αμυντικές δαπάνες. Όμως οι δημοσκοπήσεις (Metron Analysis) προειδοποιούν ξανά ότι η ανάκαμψη που κατέγραψε μετά το Πάσχα ήταν πρόσκαιρη, ενώ το 69% των πολιτών να πιστεύει πως η χώρα πάει προς τη λάθος κατεύθυνση. Επίσης, η συσπείρωση γύρω από τη σημαία φαίνεται ότι δεν αρκεί, αφού τα γεωπολιτικά θέματα εξακολουθούν να έχουν την υψηλότερη θετική γνώμη από το έργο της κυβέρνησης, αλλά καταγράφεται μείωση 9 μονάδων από τον Μάιο (ΜΡΒ). Κάτι σαν να μην της βγαίνουν οι σχεδιασμοί της ΝΔ, όμως η χώρα έχει βάλει πάλι το κεφάλι της στον τορβά… για τη διεκδίκηση της τρίτης θητείας της ΝΔ, στην υπερχρεωμένη Ελλάδα του 2027.
