Του Κωστή Γιούργου
Στη γλώσσα των μαθηματικών, που απαιτούν αυστηρή προσήλωση στη σαφήνεια, στην Ελλάδα που ξέραμε πριν ξεσπάσει η κρίση, «η αριστερά στην κυβέρνηση» ήταν μια συνάρτηση με ασύμβατους όρους. Στη γλώσσα της εφαρμοσμένης πολιτικής διατυπωνόταν περίπου ως σχήμα οξύμωρο. Στη γλώσσα της ίδιας της αριστεράς, εκφραζόταν με όρους απροσδιοριστίας, αέναα μετατιθέμενη σε ένα κοινωνικο-πολιτικό «επέκεινα», αποτέλεσμα του ότι στη μεταπολιτευτική δημοκρατία η αριστερά είχε κερδίσει το ελεύθερο να κινείται στο χώρο της αμφισβήτησης –και μη παρέκει. Πράγμα που το είχε ενδόμυχα αποδεχθεί και η ίδια, ή τουλάχιστον ένα μεγάλο κομμάτι της.
Η συνθήκη αυτή έχει σήμερα καταλυθεί. Η νέα πραγματικότητα εγγράφεται ταχύτατα στο πολιτικό γονιδίωμα του τόπου, επιβάλλεται με την αλήθεια της στη συνείδηση των πολιτών. Την υπολογίζουν, θέλοντας και μη, ακόμα και στις κορυφές των ηγεσιών των αντιπάλων της αριστεράς. Συναντά δυσκολίες εντός της αριστεράς. Θα τις παραμερίσει η πειθώ των αναγκών, που παράγει αυτή η νέα πραγματικότητα, καταλύοντας τον εθισμό στην ιδέα του ασύμβατου των όρων της συνάρτησης «η αριστερά στην κυβέρνηση». Και τότε η εγχώρια πολιτική θα έχει εμπλουτιστεί με έναν παράγοντα πολλαπλασιαστικής ισχύος.
Αντλώντας διδάγματα
Οι συντηρητικοί αντίπαλοι της «αριστεράς στην κυβέρνηση», τουλάχιστον οι πιο σοβαροί από αυτούς, αντιλαμβάνονται τους άμεσους κινδύνους που εγκυμονεί για την παράταξή τους η αγνόηση της νέας αυτής πραγματικότητας, η καθήλωσή της σε ξεπερασμένες πολιτικές νοοτροπίες. Αντλώντας, προφανώς, διδάγματα από τη μακρά περίοδο του αποκλεισμού -ελέω πασοκικής διακυβέρνησης– της δεξιάς από την προοπτική σοβαρής διεκδίκησης της εξουσίας, η σκεπτόμενη συντηρητική αρθρογραφία επισημαίνει την ανάγκη οι εκπρόσωποι του λεγόμενου «αστικού χώρου» να απαλλαγούν από τις ψευδαισθήσεις στις οποίες μένουν προσκολλημένοι από τις εκλογές του 2012, όταν η καμπύλη των πολιτικών πραγμάτων άρχισε να στρέφεται αριστερά.
Καταλογίζουν, εύστοχα, στις παρατάξεις που καταλαμβάνουν τον πολιτικό χώρο δεξιότερα του ΣΥΡΙΖΑ, την απερίσκεπτη πεποίθηση ότι η άνοδος της αριστεράς θα αποδεικνυόταν παροδική, μια παρέκκλιση, που για την αναχαίτισή της αρκούσε η επιστράτευση της θεωρίας «των δύο άκρων», με τη βεβαιότητα ότι θα αφυπνίζονταν φοβικά αντανακλαστικά καταγόμενα από παρωχημένες εποχές. Ματαιώθηκαν και την εγκατέλειψαν. Αλλά δεν φρονηματίστηκαν. Μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015, εναπόθεσαν τις ελπίδες τους στη θεωρία της αριστερής παρένθεσης –αδρανοποιούμενοι και, παράλληλα, αδρανοποιώντας το πολιτικό τους ακροατήριο. Προεξοφλούσαν την πτώση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ τους επόμενους λίγους μήνες, θεωρώντας δεδομένη τη δυσανεξία των δανειστών για την αριστερά. Αν είχαν διαβάσει πέντε αράδες από την ανάλυση του Μαρξ για τις εσωτερικές αντιθέσεις του κεφαλαίου –ανάλυση που προσεγγίζεται με τη δέουσα σοβαρότητα από το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, στο οποίο επαίρονται ότι σπούδασαν– θα ήταν πιο προσεκτικοί. Και διαψεύστηκαν. Ακολούθησε η επόμενη προχειρότητα, όταν στοιχημάτισαν σφόδρα στην «ευκαιρία» του «Ναι» στο δημοψήφισμα του περασμένου Ιουλίου. Διαψεύστηκαν από την πανηγυρική επικράτηση του «Όχι». Και ξαναδιαψεύστηκαν όταν, αμέσως μετά, στοιχημάτισαν στη λαϊκή κατακραυγή εναντίον της συνθηκολόγησης της κυβέρνησης.
Ήλθε, αλλά δεν εκόμισε τίποτε
Και κύλησαν έτσι οκτώ μήνες πυκνού πολιτικού χρόνου, χωρίς η συντηρητική παράταξη να αποθησαυρίσει πολιτικό κεφάλαιο, ενώ την ίδια ώρα η κυβέρνηση κέρδιζε την ανανέωση της λαϊκής εντολής στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Και πέρασαν έτσι άλλοι έξι μήνες απραξίας και μηδενικής πολιτικής συγκομιδής για τη συντηρητική παράταξη, μέχρι το Φεβρουάριο του 2016 και την ανάδειξη του κ. Μητσοτάκη στην προεδρεία της ΝΔ.
Ο νέος πρόεδρος ήλθε, αλλά δεν εκόμισε τίποτε. Εκτός από την ξέπνοη θεωρία της αριστερής παρένθεσης, ως αποτέλεσμα της προεξοφλούμενης αποτυχίας της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές. Ήταν η σειρά του κ. Μητσοτάκη να χάσει. Ο οποίος, υπό το κράτος του φόβου του κερδισμένου από την κυβέρνηση χρόνου, μέχρι το τέλος του 2016 τουλάχιστον, κατέφυγε, για να γεμίσει το κενό του ελλείμματος σοβαρής πολιτικής αντιπρότασης, στην τακτική της σπίλωσης, με ένα μπαράζ από αήθεις προσωπικούς χαρακτηρισμούς του πρωθυπουργού, και προσπάθειες απαξίωσης του ίδιου και της κυβέρνησής του, με κατασκευασμένες καταγγελίες και στόχο το ηθικό πλεονέκτημα της αριστεράς. Τι απέμεινε κι απ’ αυτό; Ίσως μόνο η ενόχληση προβεβλημένων, ιστορικών στελεχών του κόμματός του, που δεν βλέπουν ποιο το όφελος για τη ΝΔ από την υιοθέτηση ενός επιπόλαιου αντιπολιτευτικού τακτικισμού, χωρίς στρατηγικό βάθος. Η ενόχληση στελεχών και παραγόντων που διαπιστώνουν με ανησυχία ότι στα ερείπια της κρίσης, που προκάλεσαν οι πολιτικές των προηγούμενων κυβερνήσεων, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ αποδύεται σε μια προσπάθεια δημιουργίας μιας νέας τάξης πραγμάτων, μιας νέας προοπτικής για τη χώρα, ενός νέου περιβάλλοντος, στο οποίο όλα τα παραδοσιακά σχήματα πολιτικής και επιχειρηματικής συμπεριφοράς θα αποδειχθούν ξεπερασμένα.
Υπό το πρίσμα αυτής της προσέγγισης, καλούνται όλοι οι σοβαρά σκεπτόμενοι να εκτιμήσουν την κίνηση της κυβέρνησης να φέρει προς ψήφιση στη Βουλή το νόμο για την απλή αναλογική. Στους οποίους, βέβαια, δεν συγκαταλέγονται οι συναποτελούντες το μπλοκ των δυνάμεων που ευθυγραμμίστηκαν εκ προοιμίου στην καταψήφισή του, ποντάροντας αμετανόητα στη θεωρία της αριστερής παρένθεσης. Υποτίμησαν και πάλι τα αντανακλαστικά της κυβέρνησης Τσίπρα, που, καταθέτοντας την τροπολογία με την οποία διαχωρίζεται η ψήφιση της κατάργησης του «μπόνους» από την ψήφιση του ορίου του 3%, αλλάζει τους συσχετισμούς και αναβαθμίζει αισθητά τις πιθανότητες να μην καρπωθεί ποτέ κανείς.
Πρόωρα έσπευσαν οι μνηστήρες μιας μελλοντικής συγκυβέρνησης με τον κ. Μητσοτάκη να τον συνδράμουν στην καταψήφιση της απλής αναλογικής. Θα το πληρώσουν στις επόμενες εκλογές, όποτε κι αν αυτές γίνουν. Θα καταλάβουν, έστω εκ των υστέρων, ότι έχασαν την ευκαιρία ενός ρόλου στη νέα κατάσταση πραγμάτων, που εγκυμονεί η υπερψήφιση της απλής αναλογικής;
•
