Από την αναζήτηση ηγέτη στη γενικευμένη κινητοποίηση

Με αφορμή τη γενική απεργία της 28ης Φλεβάρη

Η πάνδημη λαϊκή κινητοποίηση της 28ης Φλεβάρη είχε σημαντικούς κοινούς τόπους, που αποτελούν παρακαταθήκη για την επόμενη μέρα της ελληνικής κοινωνίας:

Α) Δικαιοσύνη: Ανεξάρτητη και δίκαιη απονομή δικαιοσύνης με βάση κανόνες που εγγυώνται ότι το δίκαιο του ισχυρού δεν θα είναι ο κανόνας σε αυτή τη χώρα. Ο κοινός αυτός τόπος αφήνει ανοιχτή την προοπτική για αλλαγές στην κατεύθυνση του ποσοτικού μετασχηματισμού του θεσμού της δικαιοσύνης με στοιχεία λαϊκότητας.

Β) Θεσμοί: Λειτουργικοί και αποτελεσματικοί θεσμοί εντός ενός δημοκρατικού κράτους δικαίου οι οποίοι τελικά ωφελούν τον πολίτη και δεν λειτουργούν υπέρ της διεφθαρμένης πολιτικής και οικονομικής ελίτ. Ο κοινός αυτός τόπος δίνει έδαφος στην αδήριτη ανάγκη των υποτελών τάξεων για το βάθεμα της δημοκρατίας με την εισβολή των πολλών και των νέων στη λήψη των αποφάσεων.

Γ) Υποδομές: Σύγχρονες και αποτελεσματικές υποδομές στην παροχή των βασικών αγαθών και υπηρεσιών. Ο κοινός αυτός τόπος εγκαθιδρύει την ηγεμόνευση ενός αιτήματος για δημόσια και κοινωνικά αγαθά στη βάση του ξεπεράσματος τόσο των αποτυχιών της εμπορευματικής αγοράς όσο και του ελληνικού κράτους που παρήγαγε τον κρατικό ΟΣΕ, την πιο διεφθαρμένη κρατική υπηρεσία από καταβολής του.

Δ) Κοινωνική ευημερία: Διασφάλιση ενός βιοτικού επιπέδου, που θα εγγυάται μια αξιοβίωτη ζωή για όλους. Ο κοινός αυτός τόπος επιβάλλει την επεξεργασία ενός εναλλακτικού μοντέλου παραγωγής και διανομής με όρους κοινών, κοινωνικής οικονομίας, κοινωνικής καινοτομίας, τοπικοποίησης και οικολογίας, ενός δηλαδή μοντέλου που θα βγάζει στο προσκήνιο τις δημιουργικές δυνάμεις του λαού και θα ζωντανεύει αποκεντρωμένα την πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγή στη βάση του συνεργατισμού και του σπασίματος των παρασιτικών μεσαζόντων.

Όλα τα παραπάνω κάνουν να αχνοφαίνεται ένα συνολικό αίτημα της ελληνικής κοινωνίας για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Ένα πιο δίκαιο και δημοκρατικό κοινωνικό συμβόλαιο από αυτό της Μεταπολίτευσης, που θα θέτει τις θεσμικές βάσεις για την αποδυνάμωση της κυριαρχίας της εγχώριας πολιτικής και οικονομικής ελίτ.

Πρόκειται για την ελπίδα για ένα συμβόλαιο μάχης μιας κοινωνίας που βρίσκεται σε αποδρομή, συνιστά τον αδύναμο κρίκο σε μια εποχή κρίσης της αποικιοκρατίας και διαισθητικά αντιλαμβάνεται σε συλλογικό επίπεδο την υπαρξιακή σε βάρος της απειλή, που απαιτεί καθολικούς μετασχηματισμούς.

Όπως ο Δεκέμβρης του 2008 ήταν η εξέγερση πριν από την καταιγίδα της κρίσης, έτσι και η κορύφωση των μέχρι τώρα κινητοποιήσεων είναι τα προεόρτια της αντίστασης απέναντι στην κατάρρευση που έπεται. Γι’ αυτό και η πάνδημη λαϊκή κινητοποίηση, με τη μορφή της καθολικής γενικής απεργίας, έγινε δεκτή με σχετική ανοχή και από ένα κομμάτι του κεφαλαίου, που διατηρεί στοιχειωδώς στοιχεία ταξικής συνείδησης και βάζει τη δική του ατζέντα διαχείρισης απέναντι στην επερχόμενη κατάρρευση.

Το οργανωμένο λαϊκό κίνημα σε όλες τις εκφάνσεις του οφείλει να θέσει μεταβατικούς στόχους με βάση τα παραπάνω, με πρώτιστο να ρίξει αυτή την κυβέρνηση, που είναι ταυτόσημη με την κοινωνική σήψη. Αυτό είναι το αναγκαίο και το αυτονόητο.

Ωστόσο, πρέπει να θεωρούμε τους σημερινούς κοινούς τόπους και τους όποιους μεταβατικούς στόχους ως αφετηρία για έναν πιο ανοιχτό ορίζοντα, στον οποίο μπορούμε να φτάσουμε με διαρκή αλλαγή συσχετισμών. Πρέπει να σκεφτούμε ποιες νέες πιο σταθερές, δικτυωμένες λαϊκές δομές πρέπει να παντρευτούν με τις παλιές πρακτικές, την αντίσταση στον δρόμο και την ανοιχτή λαϊκή συνέλευση.

Η ελληνική κοινωνία εισέρχεται σε μια νέα φάση, στην οποία οι πολλαπλές κρίσεις στους θεσμούς του κράτους και της αγοράς οδηγούν σε κοινωνική κατάρρευση, ενώ η κρίση της αντιπροσώπευσης γίνεται πια μόνιμη και καθολική.

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι δεδομένη η ώθηση από το καθεστώς σε έναν ακροδεξιό αυταρχισμό. Από την πλευρά των κινημάτων, είναι αναγκαία η διάλυση των διαχωρισμών τους με την κοινωνία και η συγκρότηση ανοιχτών και δικτυωμένων δομών στην παραγωγή-διανομή και στην πολιτική απόφαση.

Τέλος, στη νέα εποχή καθήκον της αντιπροσωπευτικής Αριστεράς δεν είναι πια να αντιπροσωπεύσει, αλλά να διευρύνει την εξουσία των αναδυόμενων κοινωνικών δυνάμεων, ίσως και να λειτουργήσει ενισχυτικά ως προς την δόμησή τους ως πολιτικού υποκειμένου. Και αυτό θα ξέρουμε ότι συμβαίνει όταν θα ενδυναμώνεται ο λαϊκός παράγοντας έναντι του κράτους και του κεφαλαίου και όχι το αντίθετο, όπως συνέβη με την –πράγματι πρώτη φορά Αριστερά– της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Γιατί ο ελληνικός λαός δεν είναι σε αναζήτηση ηγέτη, όπως δείχνει άλλωστε η δημοσκοπική άνοδος του προσωποπαγούς μορφώματος της Κωνσταντοπούλου, που έχει αναλάβει την εργολαβία της λαϊκής εισαγγελέως και συμμετέχει στη διαλεκτική της ΝΔ για την εκτροπή του δημόσιου διαλόγου από τις κινητοποιήσεις στην αντιπροσώπευση. Αλλιώς, αν δεν γίνει αυτή η στροφή στρατηγικής, η αντιπροσωπευτική Αριστερά θα πάψει να είναι και Αριστερά αλλά και αντιπροσωπευτική – αν αυτό δεν έχει ήδη λάβει χώρα.