Απώλειες ακριβών συντρόφων στη Θεσσαλονίκη

Η Θεσσαλονίκη, λίγες μέρες πριν, γεύτηκε την πίκρα της απώλειας δυο κοινωνικά και πολιτικά δραστήριων πολιτών της. Και η Αριστερά, η Ανανεωτική Αριστερά ειδικότερα, αποχαιρέτησε δυο συντρόφους που άφησαν το στίγμα τους και στις δύσκολες εποχές, όπως η Δικτατορία και η τραχιά πορεία προς αυτή, και στη μεταπολίτευση.

(στη φωτογραφία ο Παναγιώτης Καϊσίδης από τη δίκη της Λαϊκής Πάλης το 1970)

Λαοκράτης – Λευτέρης Χαλβατζής

Μεγάλη ήταν η συγκίνηση όσων παραβρέθηκαν στην κηδεία του Λαοκράτη, ενός ενεργού αριστερού πολίτη που ήταν πάντοτε παρών. Τιμητικά στάθηκαν δίπλα του ο αδελφός του, στέλεχος του ΚΚΕ, Σπύρος Χαλβατζής, ο Αδάμ Δράγας, ο Θόδωρος Καζέλης, ο Τάκης Κατσαρός. Λίγα λόγια ανάρτησε, για “τον φίλο και σύντροφο της εξορίας” και ο Σταμάτης Κοιλάκος. Γιατί όπως σημείωσε “οι αποστάσεις χωρίζουν τους ανθρώπους, αλλά στις σπάνιες συναντήσεις μας πάντα επιβεβαιωνόταν η βαθειά αγάπη και εκτίμηση που είχε ο ένας για τον άλλον”. Ανακοίνωση που τον “αποχαιρετά με σεβασμό και συγκίνηση” εξέδωσε και η Νέα Αριστερά.

Τον αποχαιρέτησε και εκ μέρους του Συλλόγου Φυλακισθέντων και Εξόριστων Αντιστασιακών (ΣΦΕΑ) ο Αδάμ Δράγας:

“Ο Λαοκράτης για όλους μας ήταν φίλος, σύντροφος, αδελφός. Κομμάτι του εαυτού μας. Δεν μπορούμε να δεχτούμε πως δεν θα ξαναδούμε τη λεβεντιά του, δεν θα ξανακούσουμε τις εμπειρίες, τους πολιτικούς προβληματισμούς, το Κοζανίτικο ιδίωμα του.

Ο Λαοκράτης γεννήθηκε το 1943 περίοδο Κατοχής, και φεύγει στα 82 του χρόνια, πάντα μέσα στο καμίνι της αριστεράς, μέσα στους κοινωνικούς αγώνες, πάντα πρώτος, πάντα μπροστά.

Με τα γεννοφάσκια στην αγκαλιά της μάνας του Ζωής, κυνηγημένοι από τους φασίστες κατακτητές και τους συνεργάτες τους, έβρισκαν καταφύγιο στα δάση, στις απόκρυφες περιοχές. Ο πατέρας του μπάρμπα Μανόλης, Ελασίτης με το όπλο στο χέρι, πάλευε για το διώξιμο του κατακτητή, για Λευτεριά, Δικαιοσύνη, για έναν κόσμο της προκοπής.

Να γιατί το Λαοκράτης, να γιατί το Λευτέρης. Η Λαοκρατία και η Λευτεριά ήταν ο πόθος του Λαού.

Ο Λαοκράτης από νεαρή ηλικία , σε μέρες που τις έσκιαζε η φοβέρα και οι άγριοι κατατρεγμοί, εντάχθηκε στη μαχόμενη Αριστερά. Μετά τις Γυμνασιακές του σπουδές ήρθε στη Θεσσαλονίκη. Ως εργαζόμενος φοιτητής εντάχθηκε στο σωματείο οικοδόμων-ελαιοχρωματιστών, με έδρα το καραβάν- Σαράι, μιας και στο Εργατικό Κέντρο δεν επιτρεπόταν ούτε σε αριστερό κουνούπι να περάσει.

Συνδικαλιστής στο Πανεπιστήμιο, στους ελαιοχρωματιστές, και παράλληλα μέλος της Νεολαίας της ΕΔΑ. ΤΗ δεκαετία του΄60, χρονική περίοδο που αναπτύσσονταν τα μεγαλειώδη κινήματα εκδημοκρατισμού, παιδείας, ειρήνης, εθνικής ανεξαρτησίας, συμμετέχει δραστήρια και αναγνωρίζονται οι ηγετικές ικανότητες του. Εντάσσεται στη Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη και το 1965 εκλέγεται Γραμματέας της οργάνωσης Θεσσαλονίκης.

Η οργάνωση γρήγορα αναπτύχθηκε, λέσχες πολιτισμού λειτουργούσαν σε πόλεις, συνοικίες. Ο φόβος των Αριστερών άρχισε να υποχωρεί, εκφράζονται στα καφενεία, τολμούν να περνούν την πόρτα των γραφείων των Λαμπράκηδων.

Στη στροφή του δρόμου όμως μας περίμεναν. Τα ανάκτορα, το παρακράτος, ο ξένος παράγοντας, όλοι οι μηχανισμοί καταστολής. Οι συνταγματάρχες ζέσταιναν τις μηχανές των αρμάτων.

Την 21^η Απριλίου 1967 ο Λαοκράτης συλλαμβάνεται μαζί με άλλους 7000 Έλληνες πολίτες, άντρες και γυναίκες και στέλνονται εξορία στη Γυάρο.

Θυμάμαι τα απόβραδα στη Γυάρο, μαζευόμασταν όλοι οι εξόριστοι Νεολαίοι της Θεσσαλονίκης, κάτω στον όρμο και πιάναμε τα απαγορευμένα τραγούδια του Μίκη, του προέδρου των Λαμπράκηδων. Και οι φωνές μας να φεύγουν στο πέλαγος στέλνοντας μηνύματα αντίστασης: Κρατάμε καλά, κρατάμε γερά!

Εκεί τον αφιλόξενο χώρο τον μετατρέπαμε σε μετερίζι αντίστασης, νοιώθαμε πως ο ένας ήταν προέκταση του άλλου, μια αγκαλιά, με τον φυσικό μας ηγέτη, τον Λαοκράτη.

Και όταν το 1968 ήρθε η διάσπαση, τότε ο Λαοκράτης χώρισε την καρδιά του στα δυο, διατήρησε την ελεύθερη σκέψη και βάδισε τον δρόμο της συνείδησης του. Η τοποθέτηση του στον Ανανεωτικό χώρο, λειτούργησε ως πυξίδα προσανατολισμού για πολλούς Λαμπράκηδες, Αριστερούς, Δημοκράτες.

Μετά από 5 χρόνια εξορίας απολύεται και καλείται να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία. Οι μέρες στο στρατό ήταν βασανιστικές. Οι προκλήσεις και οι προσβολές στημένες για να τον λυγίσουν. Απολύθηκε με το κεφάλι ψηλά, μα οι διώκτες συνέχισαν.

Τον ξανά συλλαμβάνουν. Απολύεται με την αμνηστία όλων των πολιτικών κρατουμένων.

Το 1973 με τις διαδικασίες του ΚΚΕ εσωτερικού εκλέγεται μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και του Eκτελεστικού Γραφείου του. Δουλεύει ακούραστα για την οικοδόμηση του ΚΚΕ Εσωτερικού με θετικά αποτελέσματα.

Στην κατάληψη του Πολυτεχνείου της Θεσσαλονίκης η συμμετοχή του ήταν ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ. Σε συνεργασία με το επίσης μέλος της Κ.Ε. του ΚΚΕ εσωτερικού Θωμά Βασιλειάδη και τον Θόδωρο Καζέλη συντόνιζαν κινήσεις προκειμένου να αποφύγουν στημένες παγίδες των ασφαλιτών.

Μετά την εκκένωση της Πολυτεχνικής Σχολής, η ασφάλεια και η ΚΥΠ αντιλαμβάνονται την ενέργεια της συμμετοχής του και τον συλλαμβάνουν πάλι. Τα βασανιστήρια άγρια, απάνθρωπα. Πάνω του βγάζουν το μίσος τους, θέλουν τον αφανισμό του.

Αντέχει, δε λυγίζει, προχωρά.

Από πού αντλεί τη δύναμη; Θέλει έναν καλύτερο κόσμο!

Ο Λαοκράτης έμπειρος, καταξιωμένος, αψεγάδιαστος, εκλέγεται 2 τετραετίες Δημοτικός Σύμβουλος στον Δήμο Θεσσαλονίκης με Δήμαρχο τον Θεοχάρη Μαναβή επίσης εκτοπισμένο από τη Χούντα. Συμμετέχει αποφασιστικά στη συγκρότηση του ΣΥΝ δίνοντας τον καλύτερο του εαυτό.

Αγαπητέ Λαοκράτη, φίλε, σύντροφε, αδερφέ. Όσοι σε γνωρίσαμε είμαστε τυχεροί, γιατί στο πρόσωπο σου διαβάζαμε την ειλικρίνεια, θαυμάζαμε την καθαρότητα και αγωνιστικότητα σου. Τώρα πια είμαστε πιο φτωχοί.

Στην αγαπημένη σου Νίτσα που από τα φοιτητικά σας χρόνια στέκεται ισότιμα και βαδίζει πλάι σου, στα παιδιά σας Ντίνα, Μανόλη Διονυσία, στα εγγόνια σας”.

Παναγιώτης Καϊσίδης

Την Τρίτη έγινε η κηδεία, στο κοιμητήριο Αναστάσεως του Κυρίου στη Θέρμη, του συνάδελφου και συντρόφου Παναγιώτη Καϊσίδη. Σε ανακοίνωσή του ο ΣΦΕΑ, τον αποχαιρετά, και διηγείται τη διαδρομή του και τη συνεισφορά του.

“Έφυγε χτες από τη ζωή, στα 88 του χρόνια, ο συναγωνιστής μας Παναγιώτης Καϊσίδης. Γεννήθηκε στην Αξιούπολη του Κιλκίς. Από τα νεανικά του χρόνια εντάχθηκε στις γραμμές της Αριστεράς και ως φοιτητής της Νομικής του ΑΠΘ υπήρξε ενεργό μέλος της Νεολαίας της ΕΔΑ και της Δ.Ν. Λαμπράκη.

Υπηρέτησε με πάθος τη δημοσιογραφία ήδη από τα νεανικά του χρόνια, γράφοντας στην εφημερίδα ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ του Κιλκίς. Το 1965 εξέδωσε την εφημερίδα το ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΙΛΚΙΣ, σε συνεργασία με τους Κώστα Χριστοδουλίδη και Φόρη Παροτίδη. Η χούντα όχι μόνο έκλεισε την εφημερίδα, αλλά παρέπεμψε σε δίκη και καταδίκασε σε έξι μήνες φυλάκιση τον εκδότη της, γιατί σε δημοσίευμά της τάχθηκε υπέρ της επιστροφής των πολιτικών προσφύγων. Έτσι ο Παναγιώτης Καϊσίδης κατέληξε στις αγροτικές φυλακές Κασσάνδρας συγκρατούμενος με τον…Σπύρο Γκοτζαμάνη, εκ των δολοφόνων του Γρ. Λαμπράκη!

Το 1969 εντάχθηκε στην αντιδικτατορική οργάνωση ΛΑΪΚΗ ΠΑΛΗ και στον πολύγραφο που τύπωνε φοιτητικές σημειώσεις, απέναντι από το ΑΠΘ, έβγαζε και προκηρύξεις της οργάνωσης. Έφερε μάλιστα από την Αθήνα και τυπογραφικά στοιχεία, με τα οποία η οργάνωση κατασκεύαζε ‘σφραγίδες’ και τύπωνε τρυκάκια. Η Ασφάλεια της Θεσσαλονίκης επέδραμε στα τυπογραφεία της πόλης για να συλλάβει τον ‘παράνομο τυπογράφο’, σφραγίζοντας μερικά από αυτά.

Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1969, η ΚΥΠ και η Ασφάλεια Θεσσαλονίκης συνέλαβαν τον κεντρικό πυρήνα της οργάνωσης. Μετά από ανακρίσεις και βασανιστήρια, τα προφυλακισμένα στο Μεταγωγών και το Επταπύργιο εννέα μέλη της οργάνωσης παραπέμφθηκαν και καταδικάστηκαν από το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης σε βαριές ποινές — ο Παναγιώτης Καϊσίδης σε κάθειρξη 10 ετών, για παράβαση του ΑΝ 509/1947. Αποφυλακίστηκε με την αμνηστία τον Αύγουστο του 1973.

Ήδη μέλος του ΚΚΕ εσωτερικού, έγινε μετά τη δικτατορία ανταποκριτής της εφημερίδας ΑΥΓΗ στη Θεσσαλονίκη. Εργάστηκε επίσης στις εφημερίδες Μαχητής, Χρόνος, Ημερησία, Εγνατία, Έθνος και σε ραδιοφωνικούς σταθμούς. Δίδαξε δημοσιογραφία σε ιδιωτικές σχολές. Έγραψε ποιήματα, διηγήματα και μυθιστόρημα, κυρίως πολυάριθμα μελετήματα για τη ιστορία των Ποντίων. Τον Φεβρουάριο του 2010 στο πλαίσιο της ημερίδας ‘Δικτατορία 1967-1974: Η έντυπη αντίσταση, η ΕΣΗΕΜ-Θ του απένειμε τιμητική διάκριση για την αντιδικτατορική του δράση , ‘ως συμβολική κίνηση για να τιμηθούν στο πρόσωπό του όλοι οι άνθρωποι του Τύπου που υπηρέτησαν τον αγώνα κατά της χούντας‘.