Αριστερή αντεγκληματική πολιτική ή «συνέχεια του κράτους»
…δηλαδή της ποινικοποίησης της φτώχειας;
Του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου
Στις 12 Μαρτίου, ο επισκέπτης της ιστοσελίδας της Ελληνικής Αστυνομίας διάβαζε πως «το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας, με βάση τους κατευθυντήριους άξονες της νέας αντεγκληματικής πολιτικής της ηγεσίας του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, εκπόνησε Ειδικό Επιχειρησιακό Σχέδιο [δηλαδή] ένα πλέγμα δράσεων, που στοχεύουν στη συνεχή και εμφανή αστυνομική παρουσία και την αποτρεπτική δράση». Στα βασικά σημεία και τη φιλοσοφία, όπως λέγεται, του σχεδιασμού, περιλαμβάνεται «ο σχεδιασμός και εφαρμογή επιχειρήσεων στοχευμένου χαρακτήρα (όπως ομάδα παραεμπορίου, ναρκωτικών, επαιτείας, εκδιδομένων γυναικών)». Επρόκειτο για ό,τι το ρεπορτάζ της Εφημερίδας των Συντακτών συνόψιζε ως «νέο Ξένιο Δία». Λίγες μέρες αργότερα (17.3), μιλώντας στην ίδια εφημερίδα, ο Γιάννης Πανούσης αντέκρουε τον ισχυρισμό: «Από πού προκύπτει ότι η νέα αστυνόμευση θα κυνηγά ζητιάνους; Αυτό δεν είναι κυνήγι, είναι ακριβώς το ανάποδο, αστυνομική προστασία. Σκουπίζουμε τα σκουπίδια, όχι τους ανθρώπους».
Τι ισχύει τελικά; Συνεχίζεται η παλιά αντεγκληματική πολιτική, βασική μέριμνα της οποίας ήταν, όχι η δίωξη του εγκλήματος, αλλά η δίωξη της μικρής παραβατικότητας –δηλαδή η ποινικοποίηση της φτώχειας–, ή κάτι αλλάζει επί τα βελτίω; Στην αρχή της εβδομάδας, στη συνάντηση της Ανοιχτής Πόλης και του Τμήματος Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ με τον γ.γ. του υπουργείο Δημόσιας Τάξης κ. Δημήτρη Αναγνωστάκη, το συμπέρασμα ήταν πως κάτι όντως αλλάζει –έστω κι αν θέλει ακόμα το χρόνο του. Διαβάζοντας τις δηλώσεις του Γιάννη Πανούση, το μεσημέρι της Παρασκευής, φαίνεται πως υπάρχουν δεύτερες σκέψεις. Επισκεπτόμενος τη Γενική Περιφερειακή Αστυνομική Διεύθυνση Πελοποννήσου στην Τρίπολη, ο υπουργός προανήγγειλε σύσκεψη με το Λιμενικό και την αστυνομία, με θέμα τη μεταναστευτική πολιτική και σημείο εκκίνησης τη θέση ότι η χώρα «δεν αντέχει άλλους μετανάστες».
Αυτή η δύσκολη ισορροπία δεν κοστίζει μόνο επικοινωνιακά, άρα και πολιτικά στην κυβέρνηση –πράγμα που εξάλλου έδειξε πρόσφατα η υπόθεση Νίτσα. Προβλήματα επικοινωνίας ή συντονισμού, δηλαδή πολιτικής, έχουν ως αποτέλεσμα αστυνομικά τμήματα να γεμίζουν μετανάστες (εκεί όπου οι συνθήκες κράτησης είναι χειρότερες και από αυτές στα στρατόπεδα), οι μηχανοκίνητες και «σκληρές» μονάδες της Αστυνομίας παίρνουν το σήμα ότι το έργο τους είναι το ίδιο με πριν, η δε βαριά εγκληματικότητα –που ως γνωστόν δεν εξαντλεί τη δράση της στο κέντρο της Αθήνας, ούτε και αντιμετωπίζεται από μια «εμφανή» Αστυνομία–, μένει στο απυρόβλητο.
Θα ήταν άδικο να τελ��ιώνει εδώ μια αποτίμηση της πολιτικής του νέου υπουργείου Δημόσιας Τάξης, που στους δύο μήνες της θητείας του νέου υπουργού έχει στο ενεργητικό του επιτυχίες σε δύσκολες επιχειρήσεις, όπως οι απολύσεις κρατουμένων στα στρατόπεδα ή ή πρόσφατη κατάληψη της Νομικής. Αν επισημαίνονται τα παραπάνω, είναι γιατί επείγει πια η δέσμευση του υπουργείου σε μια ενιαία στρατηγική με τα «όμορά» του, όσον αφορά τη διαχείριση δύσκολων ζητημάτων, που σε μια νέα αντεγκληματική πολιτική, ωστόσο, δεν αποτελούν θέματα (κυρίως) της Αστυνομίας. Το θέμα, όπως πάντα για εκεί που πας, είναι η κατεύθυνση που κοιτάς. Ακόμα και αν, για να πας τελικά εκεί που κοιτάς, χρειάζεται να σπάσεις και μερικά αβγά…
* Ο Δ. Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος είναι συντονιστής του Τμήματος Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ.
