Η υπόθεση της διεκδίκησης των ολυμπιακών αγώνων του 1980 από τη Χούντα
Σαράντα πέντε χρόνια πέρασαν από την πτώση της Χούντας και τις απαρχές αυτού που ονομάζουμε περίοδος μεταπολίτευσης. Στην περίοδο αυτή της κατάλυσης του δημοκρατικού πολιτεύματος και της επιβολής του στρατοκρατικού καθεστώτος έχουν αναφερθεί πολλοί. Όμως η Χούντα και οι εμπνευστές της συνδέθηκαν τα χρόνια παρουσίας τους και με πολλά ακόμα σκάνδαλα, αλλά και ευτράπελα ως προς τη διακυβέρνηση που ακολούθησαν. Ένα από αυτά -εν πολλοίς άγνωστο στο ευρύ κοινό- αφορά στη συζήτηση που διεξάγεται στο πλαίσιο του υπουργικού συμβουλίου το 1969 (9-12-1969) σχετικά με τη δυνατότητα της χώρας να διεκδικήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1980.
Εκεί συζητείται για πρώτη φορά, όπως φαίνεται, αναλυτικά η αρχική πρόταση του τότε Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού κ. Κ. Ασλανίδη η πιθανότητα κατάθεσης πρότασης για διεκδίκηση των Ολυμπιακών αγώνων του 1980. Πρόκειται για υλικό που προέρχεται από τα αρχεία της Βουλής και συγκεκριμένα τα απομαγνητοφωνημένα Πρακτικά της εν λόγω συνεδρίασης. Γνωρίζουμε βέβαια ότι η διεξαγωγή εκείνων των Ολυμπιακών Αγώνων έγινε τελικά στη Μόσχα, αλλά η συζήτηση αυτή αποκαλύπτει τις μύχιες σκέψεις των εμπνευστών της Χούντας και τη βαθιά πεποίθησή τους ότι δεν θα εγκατέλειπαν εύκολα τα ηνία της χώρας. Η οριστική απόφαση άλλωστε για τον τόπο διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων ήταν αποφασισμένο να ληφθεί -πέντε χρόνια μετά τη συζήτηση του 1969- το 1974 κατά τη διάρκεια της συνόδου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής στη Βιέννη. Η οριστική πρόταση της χώρας θα υποβαλλόταν αφού γίνονταν οι κατάλληλες προετοιμασίες, κάτι που τελικά δεν έγινε.
Το ύψος του κόστους
Το ζήτημα που απασχολεί τους παρευρισκόμενους στη συνεδρίαση είναι το κόστος μιας τόσο μεγάλης διοργάνωσης, ιδίως όσον αφορά τα στάδια και την οικονομική επιβάρυνση που θα αναλάμβανε το κράτος με την κατασκευή του Ολυμπιακού χωριού και τη μετέπειτα χρήση του. Παρά το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε μια περίοδο κατά την οποία τα οικονομικά προβλήματα υπήρχαν και ήταν μεγάλα, το μέγεθος ενός τέτοιου γεγονότος, όπως η διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων, θα σήμαινε μεγάλη απήχηση και προβολή για τη χώρα αλλά και το καθεστώς στο εξωτερικό. Όλα αυτά αρκούσαν σε πολλούς για να ελαχιστοποιήσουν τις όποιες διαφωνίες και αντιρρήσεις. Αποκαλυπτική ήταν η στιχομυθία ανάμεσα στους Γ. Παπαδόπουλο και Κώστα Ασλανίδη:
«Βεβαίως το να γίνουν ολυμπιακοί αγώνες είναι κάτι το οποίο είναι πάρα πολύ», λέει ο Παπαδόπουλος για να τον επιβεβαιώσει ακόμα πιο εμφατικά ο Ασλανίδης: «Και επί των ημερών της Επαναστάσεως μάλιστα.»
Γρήγορα η συζήτηση περνά σε πιο σοβαρά ζητήματα που αφορούν τις αθλητικές εγκαταστάσεις. Ο Ασλανίδης επιμένει ότι παρά τις επιβαρύνσεις που μπορεί να επιφέρει η διεκδίκηση, στην ελληνική οικονομία, υπάρχουν δύο πολύ σημαντικές προϋποθέσεις που συνηγορούν στην προσπάθεια αυτή: πρώτον, η διεξαγωγή των Πανευρωπαϊκών Αγώνων Στίβου του 1969 στο γήπεδο Καραϊσκάκη και δεύτερον, η ανάγκη δημιουργίας των εγκαταστάσεων του Ολυμπιακού Σταδίου, έργο το οποίο είχε σχεδιαστεί να γίνει ανεξαρτήτως της διεκδίκησης. Το Ολυμπιακό Στάδιο, ισχυρίζεται, θα κοστίσει 1 δισ. δρχ. Για όλα τα υπόλοιπα απαιτείται περίπου 1 ακόμα δισ. δρχ. Στην πορεία, βέβαια, της συζήτησης το κόστος γρήγορα αυξήθηκε και οι αρχικά πρόχειροι υπολογισμοί μεγάλωσαν. Έτσι, από τα αρχικά 2 δισ. πήγαμε σε 2.200.000. Ενώ σε μια αποστροφή του λόγου του αργότερα, αναφέρθηκε σε 2,5 δισ. δρχ.
Οι πρώτες ισχυρές αντιρρήσεις
Αρκούσε σε πολλούς από τους παριστάμενους, όχι όμως σε όλους. Σ’ αυτά τα σχέδια επί χάρτου εκφράστηκαν και οι πρώτες ανοιχτές αντιρρήσεις κυρίως για την οικονομική επιβάρυνση που θα είχε μια τέτοια προσπάθεια, από τον υπεύθυνο επί των Οικονομικών της κυβέρνησης Νικόλαο Μακαρέζο:
«Θα κατηγορηθούμε και από φίλους και από αυτούς που μας υποστηρίζουν, ειλικρινώς, ότι ενεργήσαμε ακαίρως. Διότι αν διαθέσουμε δύο δισεκατομμύρια σε αυτήν τη φάσι που είναι μια προσπάθεια κολοσσιαία αναπτύξεως της χώρας, δηλαδή θυσιάσουμε μεγάλο ποσό, δέχομαι και πρέπει κάποτε να γίνη, αλλά να δούμε πότε χρονικώς πρέπει να τοποθετηθή. Θυσιάσουμε τώρα δύο δισεκατομμύρια που είναι 50-60 εργοστάσια. Τα δύο δισεκατομμύρια μεταφράζονται εις πενήντα ή εξήντα εργοστάσια».
Όταν η συζήτηση εξειδικεύεται στην τμηματική απόδοση χρημάτων για την κατασκευή των γηπέδων επιχειρεί συνεχώς να ενισχύσει την επιχειρηματολογία του: «Εδώ δεν αφήνουμε να γίνη ο ηλεκτρικός σιδηρόδρομος, ο οποίος θα βοηθήση την επίλυσιν του κυκλοφοριακού. Διότι ακριβώς είναι μη παραγωγικό έργο, θα απαιτήση μεγάλο ποσόν και είναι μη παραγωγικόν έργον. Εάν τα αξιολογήσωμεν …, βεβαίως η πλευρά η Εθνική είναι κολοσσιαία, αλλά η παραγωγική είναι… δεν μπορούμε να σταθούμε από εχθρούς και φίλους… θα δημιουργήση υπόθεσιν».
Όταν η συζήτηση γίνεται με ποσά, τότε φαίνεται ότι δεν υπάρχει συνεννόηση. Παπαδόπουλος: «Το Ολυμπιακόν στάδιον εμείς θα το κάμωμεν.» Ασλανίδης: «Θα το κάμωμεν οπωσδήποτε.» Μακαρέζος: «Όχι από τον Προϋπολογισμόν των Δημοσίων Επενδύσεων». Ασλανίδης: «Δεν θα μου δίδετε 50 εκατομμύρια.» Μακαρέζος: Με 50 εκατομ. στην αρχή, όχι 50 εκατομ. κάθε χρόνο.» Ασλανίδης: «Να μου δίδετε 50 εκατομ. το χρόνο να βάζω άλλα 50 εκατομ. εγώ … δεν φθάνει η Γραμματεία».
Το σίγουρο είναι ότι η μη διεκδίκησή των Ολυμπιακών Αγώνων του 1980 «διέσωσε» τη χώρα από μεγάλες περιπέτειες, οι οποίες δεν αποφεύχθηκαν σε άλλα επίπεδα στις οποίες οδήγησε η δικτατορία του Παπαδόπουλου και των συνεργατών του.
Σ.Κ.
