Ο Νοέμβρης είναι ένας από τους καλύτερους μήνες στη Θεσσαλονίκη. Είναι ο μήνας του Φεστιβάλ Κινηματογράφου, με πολύ κόσμο να γεμίζει τις αίθουσες, να βολτάρει στο λιμάνι της πόλης και να κουβεντιάζει για τις ταινίες που παρακολούθησε, ξεφεύγοντας από τη μουντή καθημερινότητα. Επίσης, είναι κι ο μήνας που βγαίνουν τα τσίπουρα, μια παραδοσιακή διαδικασία, συμποσιακή και διονυσιακή, που βάλλεται κι αυτή μέσα από τις ντιρεκτίβες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προβλέπουν την απαγόρευση πώλησης του χύμα τσίπουρου.
Μια από τις σημαντικότερες κληρονομιές του καθενός μας είναι οι παλιές μας παρέες, οι φιλίες που έχουν αντέξει στο χρόνο, που κάθε συνάντηση είναι «σαν να μη πέρασε μια μέρα». Το καλύτερο περιβάλλον που ευνοεί, κι ενίοτε απογειώνει, τέτοιες συνευρέσεις, είναι τα καζάνια του Νοέμβρη, τα λεγόμενα καζανέματα, όπου παράλληλα με την απόσταξη του τσίπουρου και την τσίκνα της ψησταριάς, οι παρέες ξαναβρίσκουν το βηματισμό τους. Κάθε χρόνο, λοιπόν, τέτοιο καιρό, έχουν θεσμοθετηθεί δυο συναντήσεις: προηγούνται τα «Τζουμάκεια», που γίνονται στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης και ακολουθούν τα «Μουλούδεια», σ’ ένα χωριό κοντά στην Αλεξανδρούπολη.
Στα «Τζουμάκεια», το καζάνι στήνεται μπροστά σ’ ένα ανοιχτό γκαράζ. Έχει προηγηθεί η διαδικασία κατά την οποία τα σταφύλια «πατιούνται», αφαιρούνται τα τσάμπουρα και παραμένουν σε βαρέλια για την απαιτούμενη ζύμωση. Λίγο πιο πέρα, η ψησταριά περιλαμβάνει κοντοσούβλι πρόβειο και χοιρινό, παντσέτες και λουκάνικα. Το τσίπουρο βγαίνει στάλα-στάλα κι απλά το δοκιμάζουμε, γιατί χρειάζεται κάποιο χρόνο «ξεκούρασης». Το κρασί ρέει άφθονο, ξινόμαυρο Ναούσης και κόκκινο που βγαίνει στο Δρυμό. Καλαμπούρια, πειράγματα, στημένες κόντρες που βγάζουν πολύ γέλιο, ξεκινώντας από το ποδόσφαιρο και καταλήγοντας στην πολιτική, πικρά σχόλια για τον ΣΥΡΙΖΑ που μας πληγώνει ακόμα και στα γλέντια μας. Το κέφι σιγά-σιγά ανεβαίνει και καταλήγει στα μεράκια του λαϊκού τραγουδιού, με ψαγμένες επιλογές και συνοδεία ακορντεόν, κιθάρας και κρουστών. Από νωρίς το απόγευμα μέχρι τα χαράματα της επόμενης μέρας το γλέντι απογειώνεται κι η χαρά είναι έκδηλη στο πρόσωπο του «καζανάρχη» μας, που φέτος η καθιερωμένη μαντινάδα του για την πρόσκληση του καζανιού ήταν, για ευνόητους λόγους, θλιμμένη:
γιατί πατούν οι τύψεις μου / απάνω και ματώνει
Μα δε βαριέσαι αδελφέ / το πήραμε χαμπάρι
αυτός ο τόπος δε μπορεί / χωρίς ΠΑΣΟΚ να κάνει
Κι αφού αρχίζει Φεστιβάλ / έρχεται και καζάνι
θα πράξουμε τα δέοντα / καλή ρακή να βγάνει
Τα «Μουλούδεια» γίνονται σε στενότερο κύκλο, έξω από ένα ορεινό χωριό στον Έβρο. Εκεί, μας περιμένει ένα σπάνιο τσίπουρο και μοναδικές ετικέτες λευκού κρασιού, ενώ κυριαρχούν εκ βαθέων εκμυστηρεύσεις, λαϊκά τραγούδια που γράφηκαν σε ταραγμένες περιόδους, πολιτικές προσεγγίσεις που υποδηλώνουν την κοινή αφετηρία του ΚΚΕ εσωτερικού, αλλά και έντονες κόντρες που οφείλονται στα μάταια ιστορικά σχίσματα της αριστεράς. Μέσα στην απόλυτη ηρεμία του υποβλητικού ορεινού τοπίου, ξαναπιάνουμε το νήμα των σχέσεων, που έχουν ατονήσει λόγω της απόστασης. Το τέλος της κάθε συνάντησης, συνοδευμένο με την κυριακάτικη μελαγχολία, επιβεβαιώνει τον οικοδεσπότη μας, που χαρακτηρίζει αυτές τις συναντήσεις «προ-Μουλούδεια», μιας και τα «Μουλούδεια» είναι το ιδεατό που ίσως δεν πραγματοποιηθεί ποτέ!
Ο δικηγόρος του διαβόλου
