Το κράτος-δολοφόνος κι ο ΣΥΡΙΖΑ
Το καφέ έχει ένα ιδιαίτερο όνομα: «Θυμωμένο Πορτραίτο». Όμορφος, φιλόξενος χώρος που στο μικρό κήπο του δεσπόζει μια παλιά αντίκα μερσεντές. Δυο βήματα παρακάτω ήταν η ταβέρνα «Το λυχνάρι», το παλιό φοιτητικό μας στέκι όπου ακούγαμε σχεδόν καθημερινά τις υπέροχες αμπελοφιλοσοφίες του Θανάση, του οποίου η θύμηση έκλεισε συγκινητικά την εκδήλωση. Μια βραδιά που την περίμενα έντονα φορτισμένη, με αναδρομές στο παρελθόν της φοιτητικής αθωότητας και της πολιτικής συνειδητοποίησης. Σα να επιστρέφεις για ένα βράδυ στα Γιάννενα του 1980 με αφορμή τη βιβλιοπαρουσίαση του «δικηγόρου του διαβόλου». Και τι καλύτερο από το καλωσόρισμα του Μήτσου και της Μίνας, με το μικρό Νικόλα τους να βιντεοσκοπεί και να παρακολουθεί ευλαβικά τις ομιλίες. Κατόπιν είδα τον Θεόφιλο από τον παλιό Ρήγα Φεραίο Ιωαννίνων, τον Μπάμπη από τους πανεπιστημιακούς του ΚΚΕ εσωτερικού, τον Κώστα που μου είπε ότι διατηρούν ακόμα τα γραφεία της ΑΚΟΑ (!) στα Γιάννενα και πολλά οικεία πρόσωπα που συνέβαλαν στη ζεστή ατμόσφαιρα της βραδιάς.
Οι εισηγητές, φίλοι και σύντροφοι πολλών χρόνων, έδωσαν ο καθένας το δικό του χρώμα στην εκδήλωση. Ο Γιάννης Παπαδημητρίου με ένα δημιουργικό συνδυαστικό τρόπο ανέδειξε σημαντικές πτυχές του βιβλίου, εμβάθυνε σε πολλά ζητήματα που θίγουν τα κείμενα και υπογράμμισε το συγκρουσιακό πολιτικό τους υπόβαθρο. Μου επιφύλαξε και μια θαυμάσια έκπληξη, φωτοτυπημένο το πρώτο μου άρθρο στην «Εποχή» τον Σεπτέμβρη του 1989, μαζί με τα αποσπάσματα που είχαν παραληφθεί! Ο Στέργιος Λαλίδης ανέπτυξε, με ιδιαίτερα συναισθηματική προσέγγιση, τον αιρετικό πολιτικό ρόλο των κειμένων, έκανε μια πετυχημένη σύνδεση με την επικαιρότητα διαβάζοντας αποσπάσματα από πρόσφατα άρθρα που δεν υπάρχουν στο βιβλίο και, κόβοντας και ράβοντας επιλεγμένες φράσεις, έφτιαξε πρωτότυπα κείμενα-παζλ που ενσωμάτωναν την ουσία του κάθε κεφαλαίου. Ο Γιάννης Σδράνης, με το παγκόσμιας κλάσης χιούμορ του, παρομοίασε τα «Δαιμονικά» σαν το δώρο-έκπληξη που υπάρχει μέσα στα σοκολατένια αυγά κίντερ, παραλληλίζοντας το σοκολατένιο αυγό με την «Εποχή». Προσέγγισε με διεισδυτική ματιά τη θεματολογία, σχολίασε σκωπτικά ανορθόδοξες μουσικές προτιμήσεις, συσχέτισε τη «γκρίνια» των κειμένων με την «καυτερή πιπεριά, που όταν δεν κυριαρχεί, νοστιμεύει» κι έκλεισε με μια απολαυστική ατάκα του Αλ Πατσίνο από την ομότιτλη με το βιβλίο κινηματογραφική ταινία. Τέλος, δανειζόμενος μια φράση από το βιβλίο, μας προσγείωσε στο σήμερα: «Στο θέατρο της σκληρής πραγματικότητας, ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να έλθει, τον Γκοντό όμως θα συνεχίσουμε να τον περιμένουμε, ίσως για πάντα».
Στην ενδιαφέρουσα κουβέντα που ακολούθησε, δεν μπορούσε να αποφευχθεί η τρέχουσα πολιτική συγκυρία και φυσικά ο ΣΥΡΙΖΑ. Ένας παλαιστίνιος πρόσφυγας, κάτοικος Ιωαννίνων, έθεσε ένα πολύ σημαντικό θέμα. Μια από τις πρώτες επαφές του νέου υπουργού Άμυνας, Πάνου Καμμένου, ήταν με τους διπλωμάτες του Ισραήλ. Οι προηγούμενες κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ-Νέας Δημοκρατίας παγίωσαν μια προνομιακή σχέση με το προπύργιο της αμερικάνικης κυριαρχίας στην περιοχή, την οποία, προς το παρόν, φαίνεται να ακολουθεί κι η νέα κυβέρνηση. Δεν χρειάζεται να κάνουμε ιδιαίτερη ανάλυση του απεχθούς ρόλου του κράτους-δολοφόνου που εξακολουθεί να παίζει το Ισραήλ απέναντι στην Παλαιστίνη και τους πολίτες της. Εξόριστοι στην πατρίδα τους, οι παλαιστίνιοι δέχονται καθημερινά απροκάλυπτη βία, καταστολή κι έναν συνεχή διωγμό με ανυπολόγιστες ανθρώπινες απώλειες. Μπορεί άραγε ο ΣΥΡΙΖΑ να δώσει μια διαφορετική κατεύθυνση στην εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ενεργά και έμπρακτα τον δίκαιο αγώνα των παλαιστινίων για το αυτονόητο δικαίωμα να έχουν πατρίδα; Μπορεί να ξεφύγει από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, που δεν πρόκειται να πάψουν να υποστηρίζουν το κράτος-δολοφόνο, και να χαράξει μια αριστερή εξωτερική πολιτική; Μια ακόμη απάντηση που περιμένει ο κόσμος από τον ΣΥΡΙΖΑ, ώστε να μην καταλήξουμε πάλι στο αποκαρδιωτικό συμπέρασμα ότι «στο στημένο παιχνίδι της πολιτικής, όλοι είναι ίδιοι».
Ο δικηγόρος του διαβόλου
