Φωτογραφία: Νίκος Κατσαρός
Ποια η θέση του έρωτα στη σημερινή εποχή και πώς μπορεί να ξεπεράσει εμπόδια όπως ο ατομισμός, ο καταναλωτισμός, η αβεβαιότητα των πολλαπλών επιλογών και να επιβιώσει σε μια κοινωνία που όλα φαίνεται να είναι εναντίον του; Αυτό είναι το ερώτημα που θέτει το έργο «Match» της Δανάης Λιοδάκη, μια σκληρή κωμωδία για το τέλος του έρωτα, που προσεγγίζει με χιούμορ και ευαισθησία τις ρομαντικές σχέσεις.
«Στο Match, βλέπουμε αυτά τα στοιχεία, που καθιστούν τον έρωτα είδος υπό εξαφάνιση. Σε μια εφαρμογή ερωτικών γνωριμιών, για παράδειγμα, διεκπεραιώνεται μια καταναλωτική δραστηριότητα. Κάποιος παρουσιάζει τον εαυτό του ως ένα ευπώλητο προϊόν και κάποιος άλλος το βλέπει, το κρίνει, το επιλέγει ή το απορρίπτει…», αναφέρει μεταξύ άλλων η συγγραφέας – σκηνοθέτρια Δανάη Λιοδάκη.
Η Δανάη Λιοδάκη επιμένει να παίρνει θέση σε σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα, διατηρώντας μια χιουμοριστική και φρέσκια ματιά. Το πρωτότυπο, σύγχρονο θεατρικό έργο «Match» –που κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική– μας καλεί να δούμε την πολιτική διάσταση των ερωτικών σχέσεων σήμερα. Σε μια εποχή που ο έρωτας γίνεται όλο και πιο δύσκολος, η Ελ και οι φίλοι της, μας ζητούν να επανεφεύρουμε την αγάπη σε όλες της τις μορφές και επιμένουν: «Αντιστάσου μαζί μας στην απομάγευση της ζωής! Αντιστάσου μαζί μας στο τέλος του έρωτα!».
Λίγο πριν την ολοκλήρωση των παραστάσεων του έργου στις 2 Μαρτίου στο ΠΛΥΦΑ, η Δανάη Λιοδάκη μιλά την Εποχή για το έργο και τον έρωτα στις σημερινές κοινωνίες.
Ποιο ήταν το έναυσμα για να γράψετε το έργο;
Αποφάσισα να γράψω αυτό το έργο, επειδή τα τελευταία χρόνια παρατηρώ ότι ο έρωτας έχει γίνει για πολύ κόσμο πηγή άγχους και αβεβαιότητας. Ειδικά, στην περίπτωση των ηλεκτρονικών εφαρμογών γνωριμιών, αλλά και γενικότερα στην αναζήτηση του έρωτα σήμερα, βλέπουμε όλο και περισσότερο κόσμο να βυθίζεται στην απελπισία, ενώ δεν ξέρει κανείς τι ακριβώς να περιμένει στη διαδικασία αυτή. Όλα αυτά σχετίζονται, κατά τη γνώμη μου, με ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της εποχής μας, κι έτσι αποφάσισα να τις διερευνήσω στην ιστορία του Match.
Πώς μπορεί ο έρωτας να ξεπεράσει τα εμπόδια και να επιβιώσει σε μια κοινωνία που όλα φαίνεται να είναι εναντίον του;
Αυτό είναι το ερώτημα που προσπαθούμε να προσεγγίσουμε και στο έργο. Εκεί που καταλήγω είναι πως έχουμε ανάγκη να βρούμε νέους τρόπους να αγαπάμε ο ένας τον άλλον, να σχετιζόμαστε και να φτιάχνουμε συνδέσεις και κοινότητες.
Γιατί η κοινωνία είναι εναντίον του;
Δεν είναι η κοινωνία εναντίον του, αλλά οι κοινωνικές συνθήκες. Βουτάμε κάθε μέρα σε έναν όλο και πιο σκληρό ατομισμό και μια στροφή προς τον εαυτό μας, που μας εμποδίζει να δούμε τους άλλους γύρω μας. Παράλληλα, αναζητούμε εμμονικά μια θετικότητα σε όλα και μια ασφάλεια στο ότι θα κρατήσουμε ακέραιη αυτήν την ατομικότητα. Αυτό στην περίπτωση του έρωτα είναι καταστροφικό. Ο έρωτας θέλει να σπάσει την ατομικότητά μας και να μας κάνει συλλογικό υποκείμενο και αυτό μπορεί να ενέχει και αρνητικότητα και κίνδυνο. Κι έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο, θέλουμε να ερωτευτούμε αλλά δεν μπορούμε.
Στη σημερινή εποχή τα dating apps πρωταγωνιστούν. Πώς σχολιάζετε αυτή την τάση;
Είναι μια τάση ενδεικτική των κοινωνιών του Παγκόσμιου Βορρά. Είμαστε κοινωνίες σε αποσάρθρωση, όπου όλο και περισσότεροι άνθρωποι βυθίζονται στην κοινωνική απομόνωση και τη μοναξιά. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα dating apps είναι μια μοναδική διέξοδος για πολλούς στην αναζήτηση ενός ταιριού και πραγματικά μπορούν να βοηθήσουν. Ωστόσο, δεν έχω γνωρίσει κανέναν που να τα έχει χρησιμοποιήσει και να μην έχει νιώσει αυτό το αλλοτριωτικό στοιχείο που έχει η διαδικασία της ερωτικής γνωριμίας μέσα από μια ηλεκτρονική εφαρμογή.
Τι οδηγεί την ηρωίδα να φτιάξει τη δική της εφαρμογή μαζί με φίλους της; Και ποια τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας;
Η ηρωίδα του Match, είναι η τελευταία ρομαντική, η τελευταία γυναίκα που πιστεύει στον έρωτα. Οδηγείται στην αναζήτηση ενός ταιριού μέσω των dating apps, αλλά αυτός ο κόσμος δεν της ταιριάζει, καθώς ονειρεύεται μια γνωριμία και έναν έρωτα πιο ρομαντικό. Έτσι, αποφασίζει να πάρει την κατάσταση στα χέρια της και να φτιάξει με δύο φίλους της μια ερωτική εφαρμογή ειδικά σχεδιασμένη για ρομαντικούς, όπου η τεχνολογία θα τίθεται στην διάθεση του ρομαντικού έρωτα αντί να τον δυσκολεύει ακόμα περισσότερο. Ωστόσο, ενώ στην αρχή όλα φαίνεται να πηγαίνουν καλά, γρήγορα η κατάσταση θα ξεφύγει από τον έλεγχό τους.
Ποια η πολιτική διάσταση των ερωτικών σχέσεων σήμερα;
Η δυσκολία μας να φτιάξουμε σχέσεις σήμερα είναι για μένα μια συνθήκη πολιτική. Πολλές φορές όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με προβλήματα στη ζωή μας, ξεχνάμε να δούμε τις κοινωνικές και πολιτικές προκείμενες που ίσως τα δημιουργούν, με αποτέλεσμα να νιώθουμε πολύ μόνοι. Στο Match, βλέπουμε αυτά τα στοιχεία, που καθιστούν τον έρωτα είδος υπό εξαφάνιση. Σε μια εφαρμογή ερωτικών γνωριμιών, για παράδειγμα, διεκπεραιώνεται μια καταναλωτική δραστηριότητα. Κάποιος παρουσιάζει τον εαυτό του ως ένα ευπώλητο προϊόν και κάποιος άλλος το βλέπει, το κρίνει, το επιλέγει ή το απορρίπτει. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ταυτόχρονα, διαμεσολαβείται μια άνευ προηγουμένου μανία με τον εαυτό, με την εξωτερική εμφάνιση και τη σεξουαλικότητα. Παράλληλα, ο φόβος να χάσουμε ή να αλλοιώσουμε αυτόν τον εαυτό, για τον οποίο έχουμε δουλέψει τόσο σκληρά, εκφράζεται με μια ακραία ρητορική αυτό-αγάπης, που φτάνει μέχρι και στο φαινόμενο της αυτογαμίας. Όλες αυτές οι συνθήκες επηρεάζουν τον έρωτα σήμερα, τον αλλάζουν, τον δυσκολεύουν, τον απομακρύνουν.
Πώς μπορούμε να επανεφεύρουμε την αγάπη σε όλες της τις μορφές;
Ζούμε σε μια περίοδο που οι παλιές νόρμες για τον έρωτα αλλάζουν. Οι τρόποι και οι συνήθειες του παρελθόντος μας φαίνονται πασέ, δεν τους θέλουμε πια, αλλά δεν έχουμε βρει ακόμα με τι θα τους αντικαταστήσουμε. Είμαστε μια γενιά σε ένα μεταίχμιο και πρέπει να βρούμε απ’ την αρχή τι σημαίνει έρωτας για μας και πώς θέλουμε να τον βιώνουμε. Η αγάπη –σε όλες της τις μορφές– είναι πολύ σημαντική για να την αφήσουμε να χαθεί χωρίς να αντισταθούμε. Οπότε, όπως λέμε και στο Match, αντισταθείτε μαζί μας στο τέλος του έρωτα!
Κείμενο – σκηνοθεσία: Δανάη Λιοδάκη, σκηνικά – κοστούμια: Νικόλας Κανάβαρης, μουσική: Γιώργος Χανός, κινησιολογία: Στάλη Συμεών, βοηθός σκηνοθέτη: Λίνα Δημάκη, σχεδιασμός φωτισμών: Γιώργος Κασσάκος, σύμβουλος δραματουργίας: Ανέστης Αζάς, παραγωγή: Projektor ΑΜΚΕ, ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας, B.p.m. cultural group.
Παίζουν: Μαρία Κωνσταντά, Ευσταθία Λαγιόκαπα, Αντώνης Χρήστου.
Στην παράσταση ακούγεται το τραγούδι του Φοίβου Δεληβοριά «Ο άντρας της ζωής μου».
