ΕΝ ΟΨΕΙ ΕΚΛΟΓΩΝ Η ΔΑΝΙΑ
Ίδιοι συγκυβερνώντες με άλλο πρωθυπουργό
Του Νίκου Σερβετά
Η δανή πρωθυπουργός Θόρινγκ Σμιντ δεν φρόντισε να υλοποιηθεί καμία από τις προεκλογικές δεσμεύσεις της που αφορούσε τις γυναίκες. Αντίθετα, έδωσε πολλές αφορμές για να ασχολείται η κοινή γνώμη με τις εκκεντρικές εμφανίσεις της και την κοσμοπολίτικη προσωπική ζωή της.
Σαν να βλέπεις το ίδιο έργο με μικρές παραλλαγές στους διαλόγους και βέβαια διαφορετικούς πρωταγωνιστές. Δεξιοί και Σοσιαλδημοκράτες κυβερνούσαν επί τέσσερα χρόνια με κυβέρνηση μειοψηφίας και για το λόγο αυτό είναι αναγκασμένοι να συνεργάζονται κατά περίπτωση με μικρά κόμματα.
Στην πρωθυπουργική καρέκλα της Δανίας κάθησε για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας –και αφού συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τότε που οι γυναίκες πήραν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι–γυναίκα, η επικεφαλής του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, Χέλε Θόρνινγκ Σμιντ. Το κόμμα της ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο, σήμφωνα με τα αποτελέσματα των εκλογών του 2011, αλλά θεωρείται δεδομένο πλέον ότι αυτοί που μπορούν να εφαρμόσουν τη συντηρητική πολιτική χωρίς μεγάλες κοινωνικές συγκρούσεις, είναι οι Σοσιαλδημοκράτες και έτσι μάλλον η κυρία Θόρινγκ Σμιντ έγινε πρωθυπουργός.
Χρειάστηκε να γίνουν εννέα ανασχηματισμοί της κυβέρνησης μέσα σε τέσσερα χρόνια, πρωτοφανές για τα δεδομένα της χώρας, προκειμένου να ψηφιστούν νόμοι για τις ιδιωτικοποιήσεις, τη συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας και τις μειώσεις φόρων στις μεγάλες εταιρείες και σε ιδιώτες με υψηλά εισοδήματα, ώστε η Δανία να πάρει τον αξιοζήλευτο τίτλο της «ανταγωνιστικής χώρας». Σήμερα, στη μόλις τριών εβδομάδων προεκλογική περίοδο, Συντηρητικοί και Σοσιαλδημοκράτες δηλώνουν ότι η χώρα βγήκε από την κρίση και για την επόμενη περίοδο ο στόχος θα είναι: «Να διαφυλάξουμε τη Δανία που ξέρουμε».
Στο στόχο αυτόν, βέβαια, δεν περιλαμβάνεται η ανεργία, που ειδικά μεταξύ των νέων αγγίζει διψήφιο αριθμό, αλλά η μείωση του αριθμού των ξένων που φθάνουν στη χώρα και παίρνουν άσυλο. Τη διάθεση που επικρατεί αναφορικά με τους ξένους ενίσχυσε η βομβιστική επίθεση που έγινε τον περασμένο Φεβρουάριο σε Πολιτιστικό Κέντρο, στην Κοπεγχάγη και η οποία είχε σαν αποτέλεσμα το θάνατο δύο ανθρώπων, μεταξύ των οποίων και του βομβιστή. Όσο κι αν προσπαθούσαν τα ούτως ή άλλως μικρά κόμματα και οργανώσεις της Αριστεράς να συγκρατήσουν το αυξανόμενο ξενοφοβικό κλίμα δεν τα κατάφεραν. Το κλίμα άλλαξε με πολύ εντυπωσιακό τρόπο όταν, πριν από λίγες μέρες, η Ένωση Εργοδοτών της Δανίας εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία εν ολίγοις αναφέρει ότι χωρίς τους ξένους η Δανία θα σταματήσει να παράγει, καθώς αυτοί απασχολούνται στην παραγωγή ενώ οι Δανοί πολίτες στις υπηρεσίες.
Άσκοπες δημοσκοπήσεις
Σε κύριο άρθρο της, την Τρίτη, η σοσιαλδημοκρατικών πεποιθήσεων εφημερίδα «Politiken» αναφέρει ότι οι εκλογές της ερχόμενης Πέμπτης αναμένεται να είναι για ακόμα μία φορά η καταστροφή των εταιρειών δημοσκοπήσεων. Παρόλο που διεξάγονται τέσσερις έως πέντε τέτοιου είδους δημοσκοπήσεις την ημέρα, ποτέ τα τελευταία χρόνια δεν κατάφεραν να προβλέψουν το πραγματικό αποτέλεσμα που βγήκε από την κάλπή. Το άρθρο καταλήγει ότι τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, δημοσιεύονται περισσότερο για να δώσουν ώθηση σε κάποια κόμματα ή να απογοητεύσουν τους πιθανούς ψηφοφόρους άλλων κομμάτων παρά για να καταγράψουν τις τάσεις του εκλογικού σώματος.
Τα τελευταία χρόνια αν κάτι είναι απολύτως καταγεγραμμένο στις χώρες του Βορρά είναι ότι έχουν πάψει να υφίστανται τα παραδοσιακά μπλοκ «σοσιαλιστικών – αστικών» κομμάτων. Έχουν αντικατασταθεί από μπλοκ «φιλο – αντί ΕΕ» τα οποία όμως είναι πολύ πιο χαλαρά και με αντικρουόμενες μεταξύ τους δυνάμεις καθώς π.χ. αντιευρωπαϊστές δηλώνουν και οι Αριστεροί και οι ακροδεξιοί. Υπενθυμίζεται ότι προκειμένου να υπερψηφίσουν οι Δανοί τη Συμφωνία του Μάαστριχ εξαιρέθηκε η χώρα τους από τέσσερα βασικά σημεία που συνθέτουν σήμερα την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλέπε διπλανή στήλη) οπότε η έννοια «αντι- ευρωπαϊστής» ή «ευρωσκεπτικιστής» στη Δανία έχει τελείως διαφορετικό νόημα απ’ ό,τι στις υπόλοιπες χώρες της Ένωσης.
Η Αριστερά
Με όλα αυτά τα δεδομένα η «Κοκκινο – Πράσινη Συμμαχία» (μέλος του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς) η οποία μετέχει στις εκλογές ως ο βασικός πόλος ενός ευρύτερου σχήματος με τον τίτλο «Ενωτικό Ψηφοδέλτιο» (Enhetslista) αναμένεται να κρατήσει τις δυνάμεις της, παρόλο που η συμμετοχή της σε υπερψήφιση νόμων της συντηρητικο-σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης έφερε ορισμένα ρήγματα στο εσωτερικό της. Ένα νέο αριστερό σχήμα με τον τίτλο Allternative θα συμμετέχει για πρώτη φορά στις εκλογές και αναμένεται να ξεπεράσει το όριο του 2% και να εκπροσωπηθεί στη βουλή. Τα στελέχη του προέρχονται από τον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς και της Οικολογίας και η ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών βλέπει το χώρο αυτό ως εν δυνάμει σύμμαχο. Όμως, το πιθανότερο όλων είναι ότι στο τέλος της εβδομάδας θα έχουμε στη Δανία κυβέρνηση από τα ίδια κόμματα που κυβερνούσαν την τελευταία τετραετία με αλλαγή όμως στο πρόσωπο του πρωθυπουργού: ο συντηρητικός Λαρς Λέκε Ράσμουσεν θα αντικαταστήσει την Χέλε Θόρνινγκ Σμίντ.
Εξαιρέσεις του Μάαστριχ
Χρειάστηκαν δύο δημοψηφίσματα για να επικυρώσουν οι Δανοί την περίφημη Συμφωνία του Μάαστριχ καθώς στο πρώτο, που έγινε το 1992, η ετοιμηγορία ήταν αρνητική. Για να υπερψηφιστεί ένα χρόνο αργότερα, η χώρα «πέτυχε» και οι Βρυξέλες «δέχθηκαν» τέσσερα σημεία από τα οποία εξαιρείται η χώρα:
1. Ο όρος «ευρωπαίος πολίτης» δεν μπορεί ποτέ να γίνει ισχυρότερος του «δανού πολίτη».
2. Η Δανία εξαιρείται από την υιοθέτηση του ευρώ και η Κεντρική Τράπεζα της Δανίας συνεχίζει να έχει την ευθύνη της νομισματικής πολιτικής της χώρας.
3. Η χώρα δεν συμμετέχει στον προγραμματισμό και στην εφαρμογή αμυντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
4. Η Δανία βρίσκεται έξω από τις διακρατικές συνεργασίες αναφορικά με νομικά ζητήματα εσωτερικής πολιτικής της Ένωσης.
