«Καζάνι που βράζει» για την κυβέρνηση το αγροτικό ζήτημα. Έχει εκτεθεί στην Κομισιόν και στο εσωτερικό της χώρας με την κατασπατάληση κονδυλίων. Αδυνατεί να ξεπεράσει τη φθορά του ΟΠΕΚΕΠΕ που «τελείωσε» το αφήγημα των «μεταρρυθμίσεων» στο εσωτερικό. Απέτυχε στην αντιμετώπιση της ευλογιάς που λαμβάνει διαστάσεις «αφανισμού» ζωικού κεφαλαίου. Αρνείται τον εμβολιασμό των ζώων δίχως να δώσει πειστικές απαντήσεις. Καθυστερεί στην καταβολή επιδοτήσεων.
Το άλλοτε ευνοϊκά διακείμενο προς τη Δεξιά εκλογικό κοινό των αγροτοκτηνοτρόφων τείνει να εξελιχθεί σε κυρίαρχο πολέμιο της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Η περιφέρεια «βράζει», οι βουλευτές το εισπράττουν. Τα προβλήματα δεν θα λυθούν σύντομα, αφού είναι πολυσύνθετα. Από τη συσσωρευμένη ακρίβεια, το κόστος παραγωγής, το αγροτικό πετρέλαιο έως τις επιδοτήσεις, την ευλογιά, την ξηρασία, την ευρωπαϊκή πολιτική. Ο αγροτοκτηνοτροφικός τομέας βρίσκεται σε φάση σημαντικών αλλαγών και τα σκάνδαλα διαφθοράς πυροδοτούν τον θυμό και την ανησυχία των πραγματικών και τίμιων παραγωγών.
Ενδεικτική του κυβερνητικού πανικού είναι η απόφαση του Μαξίμου να ανακοινώσει άρον άρον ότι αυξάνονται κατά 50% τα όρια επιστροφής του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο, την ημέρα που ο πρωθυπουργός «φυγαδεύτηκε» στην Αλεξανδρούπολη. Ο πρωθυπουργός, μετά την επίσκεψη–φιάσκο, όπου οι παραγωγοί τον περίμεναν για να διαμαρτυρηθούν αλλά εκείνος «ξέφυγε» από την πίσω πόρτα, προσπαθεί τώρα να καθησυχάσει τον αγροτοκτηνοτροφικό κόσμο με… υποσχέσεις. Στη συνέντευξη του στην ΕΡΤ, την Τρίτη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεσμεύτηκε πως το βασικό κομμάτι των επιδοτήσεων (70%) από τον ΟΠΕΚΕΠΕ αναμένεται να πληρωθεί έως τα τέλη Νοεμβρίου. Πρόκειται επί της ουσίας για κονδύλι ύψους 500 εκατ. ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη κι αν η κυβέρνηση καταφέρει και δώσει ένα μέρος των αποζημιώσεων τις επόμενες ημέρες, χιλιάδες κτηνοτρόφοι περιμένουν «παγωμένες» πληρωμές εκατομμυρίων από επιδοτήσεις του 2024… Δηλαδή, οι πολύμηνες καθυστερήσεις είναι υπαρκτές.
Την Πέμπτη, έγινε γνωστό πως εγκρίθηκε από την ευρωπαϊκή επιτροπή το «action plan 2» για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και το υπουργείο εμφανίστηκε αισιόδοξο πως οι πληρωμές βρίσκονται στην τελική ευθεία. Ωστόσο, είναι τελείως παραπλανητική η προσπάθεια της κυβέρνησης να συσχετίσει τις καθυστερήσεις των πληρωμών με τους ελέγχους των ευρωπαϊκών οργάνων. Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών δεν έχει σχέση με την έγκριση του action plan. Σύμφωνα με τη διαδικασία, κάθε κράτος μέλος πρώτα καταβάλει τα χρήματα στους δικαιούχους και μετά ζητά από την ΕΕ το ανάλογο κονδύλι. Το «μπαλάκι των ευθυνών» πετάγεται στην Κομισιόν σε μία απέλπιδα προσπάθεια για damage control.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ξεκαθάρισε πως στο νέο θεσμικό πλαίσιο –που σχεδιάστηκε μετά το γαλάζιο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ– «η τεχνική λύση σταματά και θα υπάρχει το κριτήριο ομορότητας». Θα μπορούν, δηλαδή, οι κτηνοτρόφοι να δηλώνουν βοσκοτόπια στο νομό που κατοικούν και τους γειτονικούς νομούς, ώστε να αποφευχθούν οι κραυγαλέες περιπτώσεις εξαπάτησης που ήρθαν στη δημοσιότητα μετά την ευρωπαϊκή έρευνα.
Παράλληλα ο πρωθυπουργός, από την ΕΡΤ, έκανε λόγο για μία νέα, συμπληρωματική οικονομική ενίσχυση προς τους κτηνοτρόφους, η οποία θα καταβληθεί πριν το τέλος του έτους και θα είναι ανάλογη με τον αριθμό των ζώων που θανατώθηκαν λόγω της ευλογιάς. Το κυβερνητικό μέτρο αναμένεται να εξειδικευτεί την ερχόμενη εβδομάδα, ενώ τα χρήματα θα προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Σημειώνεται πως έως σήμερα έχουν θανατωθεί πάνω από 400.000 ζώα (!), σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Η ευλογιά «θερίζει», αλλά η κυβέρνηση επιμένει και δεν ακολουθεί τις οδηγίες της Κομισιόν για εμβολιασμό. Το υπουργείο προκρίνει τη θανάτωση των ζώων που νοσούν κι όχι τον μαζικό εμβολιασμό για την προστασία των κοπαδιών. Αντιθέτως, ο αρμόδιος επίτροπος για την υγεία και ευημερία των ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, φωνάζει από τον Σεπτέμβριο και ζητά εκστρατεία εμβολιασμού, δηλώνοντας έτοιμος να βοηθήσει. Η ακατανόητη, επίμονη άρνηση της κυβέρνησης δημιουργεί πολλές απορίες. Γιατί η κυβέρνηση δεν επιθυμεί να μετρηθεί και να εμβολιαστεί το ζωικό κεφάλαιο της χώρας;
Το αγροδιατροφικό ζήτημα είναι ένα δύσκολο πεδίο μεγάλων προκλήσεων τα επόμενα χρόνια. Η συζήτηση για την αγροτική–κτηνοτροφική παραγωγή πρέπει να γίνει με ορίζοντα πεντηκονταετίας, με γνώμονα την κλιματική αλλαγή και τις νέες απαιτήσεις των περιοχών σε κάθε νομό. Με διακομματικές υπερβάσεις, με δεδομένη την ανάγκη δύσκολων αποφάσεων, πιθανώς κόντρα στις τοπικές κοινωνίες. Η συσσωρευμένη ακρίβεια, η ξηρασία αλλά και οι οριζόντιες ευρωπαϊκές πολιτικές –που αδικούν τα μικρότερα κράτη μέλη– δημιουργούν εκρηκτικές συνθήκες για τους παραγωγούς και τελικά πολλαπλά αντι-κίνητρα ενασχόλησης με τον παραγωγικό κλάδο.
Φωτογραφία: Κώστας Τζούμας / Eurokinissi
