Τα «κινήματα» φοβούνται να εκτεθούν
Του Νίκου Σερβετά
Θα ήταν τελείως απίθανο έως πριν από μερικά χρόνια, να υπάρχουν τόσο στον ελληνικό όσο και στον διεθνή τύπο, δημοσιεύματα αναφορικά με τις επικείμενες τοπικές εκλογές σε μία χώρα όπως η Ισπανία. Ίσως ένα μονόστηλο στις εφημερίδες της επομένης των εκλογών και αυτό αν στο αποτέλεσμα υπήρχε κάτι εντυπωσιακό, που θα ενδιέφερε και κάποιον ακόμα εκτός από τους εκλεγμένους άρχοντες.
Όμως, αυτό που ονομάστηκε «οικονομική κρίση» και όλα όσα επέφερε στην κοινωνική ζωή των χωρών, ιδιαίτερα στους πολιτικούς εκπροσώπους του συστήματος, που ωφελείται από την κρίση, καθιστούν τις σημερινές δημοτικές και περιφεριακές εκλογές στην Ισπανία, πανευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Η πτώση των δύο και η Καταλονία στο επίκεντρο
Αναμένεται η συντριβή των συνδυασμών που προτείνουν και υποστηρίζουν τα δύο έως τώρα μεγάλα κόμματα, το «Λαϊκό Κόμμα» (ΡΡ) του πρωθυπουργού της χώρας, Μαριάνο Ραχόι, και το «Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα» (PSOE) του Πέδρο Σάντσες. Παράλληλα και σύμφωνα με τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις αναμένεται να κατακτήσουν πολλές έδρες στα περίπου 8.100 δημοτικά και στα 13 περιφερειακά συμβούλια οι υποψήφιοι που άμεσα ή έμμεσα υποστηρίζονται από τα δύο «κινήματα», τα οποία αναπτύχθηκαν το τελευταίο διάστημα, με τελείως διαφορετικό τρόπο το καθένα, τους «Πολίτες» και το «Podemos».
Το αποτέλεσμα των εκλογών στην Καταλονία, όπου μεγάλη μερίδα των κατοίκων της ζητούν την αυτονομία τους από την κεντρική διοίκηση, θα σηματοδοτήσει πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις, τις οποίες, τώρα, είναι πολύ δύσκολο να αντιληφθούμε σε όλες τις διαστάσεις της. «Υπάρχουν παντού σημαίες, αυτές οι μπλε-κόκκινες-κίτρινες, σε κάθε μπαλκόνι, σε κάθε κτήριο, δεν μπορείς να βγάλεις μία φωτογραφία διότι παντού μπαίνει μέσα και μιά σημαία» είπε στην Εποχή νεαρή φοιτήτρια η οποία επέστρεψε από τη Βαρκελώνη πριν από μερικές ημέρες.
Πρόκριμα για το φθινόπωρο
Σε κάθε περίπτωση οι σημερινές εκλογές θεωρούνται πρόκριμα για τις βουλευτικές, που θα γίνουν το φθινόπωρο. Ίσως για αυτό το λόγο, το Podemos δεν θέλησε να εκτεθεί υποστηρίζοντας σήμερα καθαρά δικούς του υποψήφιους. Οι δημοσκοπήσεις, την τελευταία περίοδο, δείχνουν ότι η ανοδική τάση του έχει ανακοπεί. Αντί λοιπόν για δικούς του υποψήφιους – η δομή και η συγκρότηση του κόμματος δεν δείχνει ξεκάθαρα τι μπορεί να σημαίνει η έννοια «δικός του» – υποστηρίζει κατά τόπους υποψηφίους, όπως την ακτιβίστρια κατά των εξώσεων Αντα Κολάου στη Βαρκελώνη, επικεφαλής της πλατφόρμας Guanyem Barcelona. Το σκεπτικό της ηγεσίας του είναι ότι δύσκολα μπορεί να στηθεί με αξιώσεις ένα κόμμα από το μηδέν και να συνθέσει εσπευσμένα ολοκληρωμένες λίστες υποψηφίων για τους 8.119 δήμους της Ισπανίας. Στελέχη του θεωρούν ότι «κινδυνεύει να ανοίξει την πόρτα σε ανθρώπους που επιθυμούν να μπουν στην πολιτική για λάθος λόγους».
Την διάθεση «αλλαγής» που δείχνουν να έχουν οι Ισπανοί ψηφοφόροι δεν κατάφερε να την καρπωθεί, δημοσκοπικά τουλάχιστον, η «Ενωμένη Αριστερά» η οποία πλέον σύρρεται πίσω από τους Podemos. Το μέλλον και των δύο αυτών πολιτικών κομμάτων θα εξαρτηθεί κατά πολύ, όχι απ’ αυτά καθ’ αυτά τα σημερινά αποτελέσματα αλλά από την επιτυχία, συνεργασίας και αποτελεσμάτων, των κατά τόπους συμμαχιών τους.
Σύγχυση στους «Πολίτες»
Αντίθετα, οι Συντηρητικοί του Ραχόι και οι Σοσιαλδημοκράτες του Σάντσες, δεν έδειξαν καμία διάθεση ανοικτής συνεργασίας με το άλλο «κίνημα», τους «Πολίτες». Το κόμμα αυτό αποτελεί ένα ακόμα μεγάλο ερώτημα στις σημερινές εκλογές. Ιδρύθηκε πριν από περίπου 10 χρόνια στην Καταλωνία αλλά μόνο πρόσφατα αποφάσισε να γίνει πανεθνικό κόμμα. Η σύσταση και η δημοσκοπηκή εκτόξευση του θυμίζει κατά πολύ το δικό μας «Ποτάμι» του Σταύρου Θεοδωράκη. Τοποθετείται κατά της ανεξαρτησίας της Καταλονίας και αυτοπροσδιορίζεται ως «μεταεθνικιστικό και προοδευτικό». Ο πρόεδρός του, Αλμπερτ Ριβέρα, 35χρονος δικηγόρος από τη Βαρκελώνη, δίνει το στίγμα του κόμματος ως εξής: «Η Καταλονία είναι ο τόπος μου, η Ισπανία η χώρα μου και η ΕΕ το μέλλον μας». Ο Ριβέρα ήταν παλαιά μέλος του ΡΡ. Εμφανίστηκε γυμνός σε προεκλογική αφίσα του 2006 για να δώσει δημοσιότητα στους Πολίτες. Στις Ευρωεκλογές του 2014 έλαβαν 3,16% και εξέλεξαν δύο ευρωβουλευτές που εντάχθηκαν στη Συμμαχία Φιλελεύθερων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (ALDE). Σήμερα κατεβαίνει με πολλούς και διαφορετικούς τίτλους σχεδόν σε όλη της χώρα και δεν είναι ξεκάθαρο αν αυτοί που τελικά θα εκλεγούν, θα δηλώσουν αργότερα μέλη του ή θα ενταχθούν σε κάποιο από τα πρωην μεγάλα κόμματα.
Το δικομματικό σύστημα της Ισπανίας είχε παγιωθεί για δεκαετίες λόγω του εκλογικού συστήματος, το οποίο βασίζεται στις τοπικές περιφέρειες, η κάθε μία από τις οποίες εκλέγει μία μικρή αντιπροσωπεία στο εθνικό κοινοβούλιο. Καθώς κάθε επαρχία διαθέτει λίγες μόνο έδρες, το όριο για να κερδηθεί οποιαδήποτε από αυτές είναι συχνά πολύ υψηλό για τα μικρά κόμματα, με αποτέλεσμα όλες οι έδρες να πηγαίνουν είτε στους Σοσιαλιστές είτε στο PP.
•
