Του Νίκου Σερβετά
Την ευρύτερη συμμαχία κατά του ISIS ήθελαν να πετύχουν οι ΗΠΑ θέτοντας παράλληλα, και σύμφωνα με την πάγια τακτική τους, όσες χώρες δεν συμμετέχουν στη δική τους ομάδα στο στόχαστρο. Όλα δείχνουν, όμως, ότι αυτή τη φορά το, έτοιμο από καιρό, σενάριο ανατρέπεται από την πραγματικότητα. Τα συμφέροντα που διακυβεύονται στην ευρύτερη περιοχή είναι πολύ πιο μεγάλα απ’ ότι σε άλλες περιπτώσεις και οι δυνάμεις που τα διεκδικούν πολύ πιο ισχυρές για να εγκαταλείψουν εύκολα το παιχνίδι.
«Η κατάρριψη του ρωσικού πολεμικού αεροπλάνου από την Τουρκία ανήκει στα επί μέρους επεισόδια που αρκετοί παρατηρητές φοβούνται ότι θα γίνουν, από τη στιγμή που η ρωσική επέμβαση προσέθεσε ένα νέο παράγοντα αβεβαιότητας στον, ήδη πολύπλοκο, πόλεμο της Συρίας» δημοσίευσε στο φύλλο της Τετάρτης η αμερικανική εφημερίδα «NYT». Με το «επεισόδιο» αυτό, λοιπόν, η Τουρκία επιδιώκει να μπει στο παιχνίδι, όχι ως σύμμαχος ή αντίπαλος κάποιου, αλλά ως «κύριος παίκτης». Αφενός έχει συμφέροντα στην περιοχή και θέλει να εμφανίζεται ισχυρή και αφετέρου το ενισχυμένο, μετά τις πρόσφατες εκλογές, καθεστώς Ερντογάν, γνωρίζει πολύ καλά ότι σ’ αυτό τον πόλεμο δεν υπάρχει για την Τουρκία ουδέτερη στάση ή μέση λύση. Θα βγει είτε νικητής είτε νικημένος. Γνωρίζει πολύ καλά επίσης, ότι το «νικημένος» σημαίνει πάρα πολλά για το «τουρκικό κράτος».
Οι «μεγάλες δυνάμεις»
Φυσικά, δεν είναι μόνο το καθεστώς Ερντογάν που το γνωρίζει αυτό. Είναι και η σύμμαχη χώρα στο ΝΑΤΟ, ΗΠΑ, η οποία έως τώρα έκανε τα χατίρια της Άγκυρας. Τώρα, όμως, στον πολύπλοκο χάρτη και στις παράξενες συμμαχίες, το στοίχημα είναι μεγάλο και οι ισορροπίες πάρα πολύ λεπτές. Πέραν των τυπικών, σε αυτές τις περιπτώσεις, δηλώσεων, η Ουάσιγκτον δεν πήρε σαφή και ξεκάθαρη θέση απέναντι στη διαμάχη μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας. Ο πρώτος λόγος είναι ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει, ακόμα, τραβήξει το σχοινί στα άκρα. Ο δεύτερος, ότι αν πάρει οποιαδήποτε θέση θα καταστήσει αυτόματα τον άλλο αντίπαλο της. Κάτι που δεν θέλει με τίποτα αυτή ακριβώς τη στιγμή. Διότι, δεν είναι μόνο η Ρωσία ή η Τουρκία που θα βρεθούν απέναντι της, είναι επίσης το Βερολίνο και ο αραβικός κόσμος.
Η ιστορία μας διδάσκει ότι όσες φορές έως τώρα είχαμε ρωσοτουρκική (ή παλαιότερα οθωμανική) διένεξη, οι κατά καιρούς ονομαζόμενες μεγάλες δυνάμεις αρχικά στέκονταν στο περιθώριο, άφηναν τα πράγματα να εξελιχθούν και επενέβαιναν να αποτρέψουν μόνο μία κίνηση: Να περάσει ο ρωσικός στόλος τα Δαρδανέλια.
