Δύσκολη δουλειά η σοβαρή αντιπολίτευση
Του Κωστή Γιούργου
«Η συνάντηση της Αθήνας», δήλωσε την επαύριο της Συνόδου των Μεσογειακών Χωρών της ΕΕ ο Μάριο Πρόντι, «έπρεπε να έχει οργανωθεί από χρόνια, αλλά δεν είχε γίνει ποτέ». Συμπληρώνοντας με νόημα: «Στην Αθήνα, μαζί με τους “φτωχούς” του Νότου, ήταν παρόντες και οι Γάλλοι, κι ίσως γι’ αυτό το λόγο η γερμανική αντίδραση χαρακτηρίσθηκε από ασυνήθιστη βία, με εκφράσεις που άγγιζαν σχεδόν την απειλή».
Σε αντίθεση με τον τέως πρόεδρο της Κομισιόν –και σε σύμπλευση με την ντόπια καναλαρχία— η αντιπολίτευση, δυσανεκτική στην αντιπαράθεση επί της ουσίας, προτίμησε να υποβαθμίσει τη σημασία της συστοίχισης επτά προέδρων και πρωθυπουργών του ευρωπαϊκού Νότου εν όψει της συνόδου της Μπρατισλάβα. Αφήνοντας, σε τελική ανάλυση, να εκπροσωπηθεί από φωνές όπως εκείνη του επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ, που χλεύασε την ελληνική πρωτοβουλία, λέγοντας ότι: «Ο Έλληνας πρωθυπουργός Τσίπρας θα μπορούσε να πει ένα ευχαριστώ στην Ευρώπη για την αλληλεγγύη της πριν προσπαθήσει να δημιουργήσει συμμαχίες». Είναι επειδή ίσως εννοούν τη σχέση Ευρώπης-Ελλάδας ως σχέση μεγαλόψυχου επικυρίαρχου και δουλόφρονος επαίτη;
Σιώπησαν μπροστά στην προβολή που επιφύλαξαν στη συνάντηση της Αθήνας τα διεθνή Μέσα. Στη διαπίστωση ότι η ελληνική πρωτοβουλία τάραξε τα νερά και στις δύο όχθες του Ατλαντικού. Στην εκτίμηση ότι η Σύνοδος των Μεσογειακών Χωρών ήταν το προοίμιο της διαμόρφωσης ενός μετώπου κατά της λιτότητας, μια προειδοποίηση στη γερμανική αλαζονεία – για «καρφί στο μάτι της Γερμανίας» έγραψαν οι Financial Times.
Αμήχανη σιωπή
Σιωπούν επειδή αντιλαμβάνονται τη σημασία και την απεύθυνση της δήλωσης του Φρανσουά Ολάντ για την ανάγκη «ενός μεγάλου ευρωπαϊκού αναπτυξιακού προγράμματος με τη διεύρυνση του πακέτου Γιούνκερ», πρόκληση στις νεοφιλελεύθερες εμμονές τους. Σιωπούν για τις δηλώσεις του Ματέο Ρέντσι ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να απαριθμεί κανόνες και δημοσιονομική λιτότητα». Ότι «η αυριανή Ευρώπη θα πρέπει να βασίζεται στις βαθύτερες αξίες που τη διέπουν, στην κοινωνική Ευρώπη». Ότι «η Διακήρυξη των Αθηνών αποτελεί προστιθέμενη αξία για μια Ευρώπη διαφορετική από αυτή που γνωρίζουμε». Ότι «τώρα είμαστε πολλοί και μπορούμε να προκαλέσουμε αναστάτωση».
Επιμένουν στην εσωστρέφειά τους, κωφεύοντας στις πρόσφατες δηλώσεις του Μάριο Ντράγκι, που αναφέρθηκε στην «αυξανόμενη απογοήτευση των Ευρωπαίων», στην ανάγκη «να επανεξεταστούν οι αναδιανεμητικές πτυχές της ενοποίησης, ιδιαίτερα σ’ ό,τι αφορά σε εκείνους που έχουν πληρώσει το υψηλότερο τίμημα», στην ανάγκη «η Ευρώπη να αποκτήσει κοινωνικό ρόλο», «να αφουγκραστεί τα αιτήματα αυτών που μένουν πίσω». Και προσπερνούν αδιάφορα τις δηλώσεις του Τζιάνι Πιτέλα, ότι πρέπει «να ξεπεραστούν οι κανόνες που τα τελευταία χρόνια χτύπησαν ανελέητα τις πλέον αδύναμες περιοχές της Ε.Ε., από την ανατολική Ευρώπη ώς την Ελλάδα και την Ιταλία».
Ίσως θεωρούν τις απόψεις του επικεφαλής της ευρω-ομάδας των Σοσιαλιστών άλλη μια από τις «συνήθεις ανοησίες των σοσιαλιστών», αλλά η αξιοπιστία τους κινδυνεύει θα (ξανα)βρεθεί πίσω από τις εξελίξεις αν υποτιμήσουν τις διαθέσεις που εξέφρασε στη Σύνοδο της Αθήνας ο πρωθυπουργός της Μάλτας, Τζόζεφ Μούσκατ, η χώρα του οποίου αναλαμβάνει την προεδρεία της ΕΕ τον Ιανουάριο. Διαθέσεις που κατέστησε ακόμη σαφέστερες με δηλώσεις του στον Τύπου ο υπουργός του των Οικονομικών, που την ίδια ώρα βρισκόταν στην Μπρατισλάβα για την άτυπη σύνοδο του Eurogroup/Ecofin. «Τα προγράμματα λιτότητας ανήκουν στην Ιστορία. Η καθαρή αυτομαστίγωση η οποία αποφασίστηκε ομόφωνα από όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., θα παραμείνει ως κηλίδα στην ευρωπαϊκή ιστορία», είπε ο Έντουαρντ Σικλούνα, αιφνιδιάζοντας τους πάντες, καθώς η Μάλτα υπήρξε, ακόμη και στο πολύ πρόσφατο παρελθόν, από τους σκληρότερους επικριτές της Ελλάδας στο Eurogroup.
Οφείλει να βελτιώσει τα αντανακλαστικά της η αντιπολίτευση – αν πραγματικά θέλει να ανιχνεύσει τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης και να κινηθεί αναλόγως. Θα ήταν καλύτερα προετοιμασμένη αν είχε αξιολογήσει εγκαίρως ορισμένες ενδείξεις έστω από το πολύ πρόσφατο παρελθόν,. Όπως, π.χ., την πρώτη κοινή εμφάνιση του άτυπου «μετώπου» των χωρών του μεσογειακού Νότου στη Διακοινοβουλευτική Συνέλευση των Επιτροπών Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας της Ε.Ε. που συνήλθε στην Μπρατισλάβα στο πλαίσιο της Σλοβακικής Προεδρίας στις 2-4 του μήνα. Κοινή εμφάνιση που στέφθηκε από επιτυχία, καθώς οι «μεσογειακοί» πέτυχαν να πείσουν τη συνέλευση υπέρ δύο τροπολογιών ευνοϊκών για τον ευρωπαϊκό Νότο. Συγκεκριμένα, η αντιπροσωπεία της Βουλής των Ελλήνων –αποτελούμενη από τον πρόεδρο της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων, Κώστα Δουζίνα, και τα μέλη της επιτροπής Γιώτα Κοζομπόλη, βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, και Κωνσταντίνο Τσιάρα, βουλευτή της Ν.Δ.– κατέθεσε τροπολογία σχετικά με την εφαρμογή των αποφάσεων της Ε.Ε. για μετεγκατάσταση των προσφύγων βάσει ποσόστωσης στις χώρες της Ε.Ε. και, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, την επιβολή προστίμου 250.000 ευρώ ανά πρόσφυγα. Την τροπολογία υποστήριξαν «μετωπικά» η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία, η Κύπρος, η Μάλτα και η Πορτογαλία — ναι, κυρίες και κύριοι της αντιπολίτευσης, ακριβώς οι χώρες που, με πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα, συναντήθηκαν και συναποφάσισαν, πέντε μέρες αργότερα, στη Σύνοδο της Αθήνας. Αντιτάχθηκε η σλοβακική Προεδρία της διακοινοβουλευτικής συνέλευσης και, υποστηριζόμενη από τις χώρες του Βίζεγκραντ (Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία), αρνήθηκε την ενσωμάτωση των τροπολογιών. H ελληνική πλευρά αντέδρασε σθεναρά. Και τελικά, η Προεδρία, μπροστά στο ενδεχόμενο να μην υιοθετηθεί κείμενο συμπερασμάτων της διάσκεψης, καθώς οι «μεσογειακοί» δήλωσαν αποφασισμένοι να ασκήσουν βέτο, δέχθηκε να ενσωματωθούν οι δύο τροπολογίες: η ελληνική και μια γενικότερη ιταλική. Αξιοσημείωτα, η γερμανική αντιπροσωπεία συνέδραμε θετικά σε αυτή την κατεύθυνση.
Ας ασχοληθούν σοβαρά
Η αντιπολίτευση θα κέρδιζε σε σοβαρότητα αν ασχολιόταν λιγότερο να εκδίδει, π.χ., δελτία τύπου, καταγγέλοντας την κυβέρνηση ότι «ρίχνει μαύρο στην ενημέρωση και στις ζωές 2.000 εργαζομένων» και την Όλγα Γεροβασίλη ότι οι δηλώσεις της για την αγνόηση της Συνόδου της Αθήνας από την ιδιωτικά κανάλια αποτελούν «όνειδος για τη θέση κυβερνητικού εκπροσώπου, ντροπή για τη Δημοκρατία» και μυρίζουν σοβιετισμό, και αποφάσιζε να μπει στον κόπο να ασχοληθεί σοβαρά με τα συμπεράσματα της Συνόδου των Υπουργών Ευρωπαϊκών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και κορυφαίων στελεχών του Ευρωκοινοβουλίου που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα την επαύριο της Συνόδου των Μεσογειακών Χωρών μετά από πρόσκληση του Αναπληρωτή Υπουργού για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Νίκου Ξυδάκη. Η συνάντηση αυτή, εν όψει της Συνόδου Κορυφής στη Μπρατισλάβα, ασχολήθηκε με τις σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, προκλήσεις που η ενασχόληση μαζί τους δεν πρέπει είναι υπόθεση μόνο της κυβέρνησης αλλά και της αντιπολίτευσης. Το προσφυγικό-μεταναστευτικό, η ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας, η φοροδιαφυγή και η φοροαποφυγή, η εξάλειψη των φορολογικών παραδείσων, η ανεργία, η κοινωνική δυσαρέσκεια, το Brexit, τα προβλήματα ασφάλειας, η άνοδος της ξενοφοβίας και του εξτρεμισμού –για να αναφέρουμε μερικά μόνο από τα πολλά που εκκρεμούν και απειλούν το μέλλον του ευρωπαϊκού εγχειρήματος– δεν θα έπρεπε να αποτελούν αντικείμενο μελέτης και επεξεργασίας από ανάλογες διεθνείς συναντήσεις, οργανωμένες, κατά το δοκούν, από μια σοβαρή αντιπολίτευση;
Αλλά κάτι τέτοιο μάλλον θα χρειαστεί να περιμένει. Προς το παρόν η αντιπολίτευση επεξεργάζεται εναλλακτικά δελτία Τύπου, ανάλογα με τα αποτελέσματα της Συνόδου της Μπρατισλάβα και ποιο λεξιλόγιο θα επιλέξει ο εκπρόσωπός της για να κατακεραυνώσει την ανεπάρκεια της κυβέρνησης και την ανικανότητα του πρωθυπουργού. Κλασικά.
