Με μία αναπάντεχα σοκαριστική σκηνή ξεκινά η ταινία «Το ιερό αγόρι» (La valle dei sorrisi) του Πάολο Στρίπολι. Μια γυναίκα ξεπροβοδίζει χαρούμενη τον άνδρα της και μετά ενώ προσπαθεί να ταΐσει το μωρό που κλαίει, εκεί που κανείς δεν το περιμένει, πηδάει έξω από το παράθυρο.
Στη συνέχεια συναντάμε έναν άνδρα ο οποίος κλαίγοντας οδηγεί το αυτοκίνητό του προς μια επαρχιακή κωμόπολη. Αρχικά, εγώ τουλάχιστον, νόμισα ότι είναι ο άνδρας της γυναίκας που πήδηξε από το παράθυρο. Σιγά-σιγά ,όμως κατάλαβα ότι δεν είναι, αλλά πρόκειται για τον Σέρτζιο Ροσέτι, καθηγητή φυσικής αγωγής και πρώην πρωταθλητή του τζούντο ο οποίος φτάνει στην απομονωμένη ορεινή κωμόπολη Ρέμις, για να εργαστεί στο τοπικό σχολείο. Στις 21 Μαρτίου 2009 ένα τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα που συνέβη στην περιοχή αφήνοντας πίσω του 46 νεκρούς σημάδεψε την τοπική κοινωνία. Όσο για τον Σέρτζιο προσπαθεί να ξεπεράσει τον προσωπικό πόνο από το χαμό της συζύγου του. Όμως από την πρώτη μέρα τού κάνει εντύπωση ότι όλοι οι κάτοικοι του Ρέμις είναι χαμογελαστοί, χαρούμενοι, σχεδόν ευτυχισμένοι. Άλλωστε, ο πρωτότυπος τίτλος της ταινίας είναι La valle dei sorrisi, δηλαδή «Η κοιλάδα των χαμόγελων». Ένα βράδυ που προσπαθεί να πνίξει τη θλίψη του στο μπαρ, η Μικέλα που εργάζεται εκεί, αποφασίζει να του αποκαλύψει το μυστικό της ευτυχίας των ανθρώπων στο Ρέμις. Έτσι θα μάθει ότι ένας από τους μαθητές του, ο Ματέο, είναι εκείνος που λυτρώνει τους ανθρώπους από τον πόνο. Κι αυτό γίνεται με μια απλή αγκαλιά του Ματέο προς τους βασανισμένους συμπολίτες του. Και όντως ο Σέρτζιο φαίνεται να λυτρώνεται από τη θλίψη που τον κατέκλυζε. Παράλληλα, όμως, θα ανακαλύψει ότι ο Ματέο χρησιμοποιείται από όλους και λατρεύεται περίπου ως άγιος ενώ ο ίδιος στερείται τις χαρές που απολαμβάνουν τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Στην προσπάθειά του να βοηθήσει τον μαθητή του ο καθηγητής θα βρεθεί μπροστά σε έναν συμπαγή τοίχο που σηκώνει απέναντί του η τοπική κοινωνία.
Το «Ιερό αγόρι» είναι όντως μια ιδιαίτερη και, θα έλεγα, παράξενη ταινία. Χωρίς να ακολουθεί τη λογική του συμβατικού σεναρίου, ο 33χρονος σκηνοθέτης Πάολο Στρίπολι επιλέγει να χρησιμοποιήσει στοιχεία του φανταστικού για να αφηγηθεί την ιστορία του. Υπερβατική αφήγηση, λοιπόν, για ένα ψυχολογικό θρίλερ που βάζει τον θεατή μέσα σε έναν λαβύρινθο μεταφυσικής και με αυτά τα εργαλεία επιχειρεί να προσεγγίσει τους εσωτερικούς μηχανισμούς και τις αντιδράσεις των ανθρώπων μπροστά στον προσωπικό αλλά και τον συλλογικό πόνο.
Είναι προφανές ότι εάν επιχειρήσουμε να ερμηνεύσουμε στην κυριολεξία τα όσα βλέπουμε, αυτομάτως θα βρεθούμε εκτός κλίματος της ταινίας. Αντίθετα, ο καλύτερος τρόπος για να εξηγήσουμε τα όσα συμβαίνουν είναι να τη δούμε ως αλληγορία είτε ως προς την αντιμετώπιση του συλλογικού τραύματος που σημάδεψε την πόλη με το σιδηροδρομικό δυστύχημα είτε ως προς την αντιμετώπιση του προσωπικού πόνου του καθένα.
Τελικά τι είναι ο Ματέο; Αυτό είναι το περιρρέον ερώτημα από τη αρχή ως το τέλος. Είναι άγγελος του Καλού ή φορέας του Κακού; Μήπως πρέπει να αφήνουμε τη θλίψη, τον πόνο και το πένθος να κάνουν τον κύκλο τους αντί να τα εκβιάζουμε (αποφεύγουμε) και να μην τα αντιμετωπίζουμε; Δεν ξέρω και κανείς από τους ήρωες δε φαίνεται να ξέρει.
Ο Πάολο Στρίπολι μοιάζει να σατιρίζει κατά μία έννοια, τη θρησκοληψία που ως φαινόμενο είχε παρατηρηθεί κατά καιρούς σε διάφορες περιοχές της Ιταλίας (και όχι μόνον), με θαυματουργές εικόνες ή αυτόκλητους αγίους που προσέφεραν τη λύτρωση και τη σωτηρία στους πιστούς. Στην προκειμένη περίπτωση το Ιερό Παιδί προσφέρει το χαμόγελο έτσι ώστε όλοι οι κάτοικοι να είναι σχεδόν υποχρεωμένοι να χαμογελούν υποχρεωτικά.
Αν και συχνά η ταινία φλερτάρει με το στοιχείο του τρόμου, ουδέποτε γίνεται τρομακτική αλλά είναι οπωσδήποτε απόκοσμη. Ο Στρίπολι δημιουργεί σασπένς, σχολιάζει τις μικρές κλειστές κοινωνίες και τα μυστικά τους. Και το ερώτημα που τίθεται είναι: Μπορεί μια κοινωνία να είναι ευτυχισμένη εφόσον η χαρά γίνει υποχρεωτική και ο ανθρώπινος πόνος εξαλειφθεί με τεχνικό τρόπο; Ή μήπως μια τέτοια κατάσταση αποτελεί μια εφιαλτική προοπτική;
Φρανσουά Οζόν καλεί Αλμπέρ Καμί

Το τρομερό «παιδί» του γαλλικού σινεμά, ο Φρανσουά Οζόν, μεταφέρει στον κινηματογράφο το μνημειώδες μυθιστόρημα του Αλμπέρ Καμί (1913-1960) «Ο ξένος» (L’Etranger). Γράφτηκε το 1942 –είναι το πρώτο μυθιστόρημα του συγγραφέα που εκδόθηκε– αφού το πρώτο που έγραψε χρονικά, δηλαδή ο «Ευτυχισμένος θάνατος» (1938), δημοσιεύτηκε μετά τον θάνατό του.
Στον «Ξένο», μεταφερόμαστε στην Αλγερία της δεκαετίας του 1930. Ο απαθής γάλλος Μερσό δείχνει μια απόλυτη αδιαφορία για τη ζωή. Η συναισθηματική του αποστασιοποίηση οδηγεί σε έναν φόνο, ακολουθούμενο από μια δίκη που εξετάζει εξονυχιστικά τόσο το έγκλημα όσο και τον χαρακτήρα του.
Αυτήν είναι η τρίτη φορά που το μυθιστόρημα του Καμί μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη. Είχε προηγηθεί το 1967 «Ο ξένος» (Lo straniero) του Λουκίνο Βισκόντι και το 2001 η τουρκική «Μοίρα» (Yazgı) του Ζεκί Ντεμίρκουμπουζ.
Για τα δικαιώματα του βιβλίου ο ίδιος ο Φρανσουά Οζόν συναντήθηκε με την κόρη του Καμί για να της αναλύσει τη δική του οπτική επάνω στο μυθιστόρημα του πατέρα της.
Δυστυχώς, δεν μου δόθηκε η δυνατότητα να δω την ταινία γι’ αυτό και αντί κριτικής περιορίζομαι σε μια απλή παρουσίασή της.
ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ
«Ημέρα αποκάλυψης» (Disclosure day) του Στίβεν Σπίλμπεργκ: Η Μάργκαρετ Φερτσάιλντ, μια μετεωρολόγος από το Κάνσας Σίτι, κυριεύεται ξαφνικά από μια μυστηριώδη δύναμη ενώ μαγνητοσκοπεί ένα δελτίο καιρού ζωντανά στον αέρα. Η μοίρα της θα τη φέρει στο πλάι ενός εξπέρ της κυβερνοασφάλειας, τον νεαρό Ντάνιελ Κέλνερ, που βρίσκεται στα πρόθυρα της αποκάλυψης μιας τεράστιας κρατικής συνωμοσίας δεκαετιών. Ένα επτασφράγιστο μυστικό που αφορά την εξωγήινη νοημοσύνη, και ήρθε η ώρα να γνωστοποιηθεί στους 7 δισεκατομμύρια κατοίκους του πλανήτη, αλλάζοντας για πάντα την ανθρώπινη ιστορία.
Τέταρτη ταινία με εξωγήινους στη Γη για τον Σπίλμπεργκ, μετά τα: «Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου» (1977), «Ε.Τ. ο Εξωγήινος» (1982) και «Ο Πόλεμος των Κόσμων» (2005). Σε αυτές θα μπορούσε να συνυπολογιστεί και το «Firelight» (1964), το ερασιτεχνικό ντεμπούτο του σε ηλικία 17 ετών. Ταυτόχρονα, ο διάσημος σκηνοθέτης αποκτά εδώ μια ταινία επιστημονικής φαντασίας σε κάθε δεκαετία από αυτή του 1960 έως σήμερα. Τη μουσική της ταινίας συνέθεσε ο 94χρονος πλέον Τζον Γουίλιαμς, στην τριακοστή, παρακαλώ, συνεργασία του με τον Σπίλμπεργκ!
«Οι άλλοι» (Los otros) του Αλεχάντρο Αμενάμπαρ: Νήσος Τζέρσεϊ, 1945. Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος έχει τελειώσει, αλλά ο σύζυγος της Γκρέις δεν έχει επιστρέψει από το μέτωπο. Σε μια απομονωμένη βικτωριανή έπαυλη, η Γκρέις μεγαλώνει τα δύο της παιδιά, την Αν και τον Νίκολας, με αυστηρή πειθαρχία και έντονη θρησκευτική πίστη. Αυτό που τα κάνει να υποφέρουν όμως είναι μια παράξενη ασθένεια που δεν τους επιτρέπει την άμεση έκθεση στο φως του ήλιου. Οι τρεις νέοι υπηρέτες που προσλαμβάνονται από την οικογένεια οφείλουν να προσέχουν τον πιο αυστηρό κανονισμό: το σπίτι πρέπει να μένει πάντοτε σκοτεινό και καμία πόρτα δεν πρέπει να ανοίγει προτού κλείσει και κλειδωθεί η προηγούμενη! Ο ήδη παράξενος τρόπος ζωής της οικογένειας διαταράσσεται ακόμη περισσότερο, όταν τα δύο παιδιά αποκαλύπτουν στη μητέρα τους ότι το σπίτι κατοικείται και από μια «άλλη» οικογένεια… Ταινία του 2001.





