
Μια παλιά άγραφη δημοσιογραφική αρχή λέει πως ξεκινάς το ρεπορτάζ με ερωτήσεις, με σκοπό να δημοσιεύσεις τις απαντήσεις. Όμως σήμερα θα παραβιάσω αυτήν την αρχή. Θα παραθέσω τις ερωτήσεις με την ελπίδα πως ίσως μέσα από αυτές θα βρεθούν οι απαντήσεις. Ξεκινάμε λοιπόν:
Ποιος και γιατί διέταξε την αστυνομική επιχείρηση τα ξημερώματα της Δευτέρας στη Βίλα Ζωγράφου και στο κτίριο της οδού Αλκιβιάδου; Το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη σε συνεργασία με τους δημάρχους Αθηναίων και Ζωγράφου. «Το πρώτο κτίριο, στου Ζωγράφου, ανήκει στο δήμο Αθηναίων και το ήθελε για να χρησιμοποιηθεί ως πολιτιστικός χώρος. Οι καταληψίες, περίπου 5-6 άτομα, βρίσκονταν μέσα αρκετό καιρό. Το δεύτερο κτίριο ανήκει στον Ερυθρό Σταυρό και θέλει να το χρησιμοποιήσει για ασυνόδευτα παιδιά. Μέσα στο κτίριο βρίσκονταν πρόσφυγες, οι οποίοι έτσι και αλλιώς θα έπρεπε να είναι σε οργανωμένους χώρους. Όπως καταλαβαίνετε και οι δύο επιχειρήσεις είναι απολύτως δικαιολογημένες», δήλωσε ορθά-κοφτά ο αρμόδιος υπουργός. Δήλωση που δεν είναι απλώς προβληματική, αλλά πολιτικά απαράδεκτη. Και αυτό για τους εξής λόγους:
Πρώτον, αντιδιαστέλλει την ανάγκη παροχής στοιχειωδών υπηρεσιών φιλοξενίας σε πρόσφυγες με τις πολιτιστικές ανάγκες των δημοτών. Μια λογική που στρώνει το χαλί για να εδραιωθεί η ρατσιστική, ξενόφοβη και ναζιστική ρητορική της Χρυσής Αυγής.
Δεύτερον, θεωρεί ότι οι πρόσφυγες δεν πρέπει να διαμένουν σε μη οργανωμένους χώρους, δηλαδή δομές που δεν ελέγχονται από το κράτος. Τέλος λοιπόν, οι εθελοντές, η συμπαράσταση των απλών πολιτών. Από δω και πέρα το λόγο έχει το υπουργείο μέσω των κλειστών δομών που έχουν συρματοπλέγματα και καταγραφή από τους ειδικούς της Frontex, της EASO και των «διαπιστευμένων» ΜΚΟ.
Τρίτον, δεν λέει τίποτε για τους ίδιους τους πρόσφυγες και την τύχη τους. Δεν δείχνει καν να ενδιαφέρεται γι’ αυτούς. Ο κ. Τόσκας συνόδευσε τις δηλώσεις που παραθέσαμε παραπάνω με την εκτίμηση ότι «η εγκληματικότητα υποχωρεί, υπάρχουν σημαντικά αποτελέσματα στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, αλλά παραμένουν σοβαρά προβλήματα με τα ναρκωτικά και την παραβατικότητα». Καμιά αναφορά σε δικαιώματα και ελευθερίες. Τι περισσότερο ζητούσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης με την επίκαιρη ερώτηση προς τον πρωθυπουργό πριν λίγες εβδομάδες;
Πού πήγαν οι πρόσφυγες;
Όχι πάντως σε «οργανωμένους χώρους». Από τους 127 Σύρους που διέμεναν στην Αλκιβιάδου μόνο 31 κατέληξαν στον Σκαραμαγκά, ενώ οι υπόλοιποι αφέθηκαν στην Ομόνοια. Ευτυχώς κάποιοι από αυτούς βρήκαν καταφύγιο στο City Plaza το οποίο, σύμφωνα με τα λεγόμενα του κ. Τόσκα, δεν έπρεπε να υπάρχει. Μάλιστα πηγές του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής έδιναν το μεσημέρι της Τρίτης την εκδοχή ότι «οι πρόσφυγες είχαν δηλώσει στην αστυνομία διεύθυνση κατοικίας, συνεπώς δεν υπήρχε λόγος να μεταφερθούν σε κρατικές δομές, και αφέθηκαν στο κέντρο της Αθήνας για να πάνε όπου είχε να μείνει ο καθένας». Δηλαδή για να επανέλθουμε στο πρώτο ερώτημα, την εντολή στα ΜΑΤ την έδωσε το υπουργείο Προ-Πο, εν γνώσει του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής. Συνεπώς έχουμε να κάνουμε με πολιτική απόφαση και κυβερνητική επιλογή. Συμπτωματικά, την ίδια μέρα ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Χρ. Καραγιαννίδης σε συνέντευξή του στην «Αυγή» δήλωνε –χωρίς να έχει γνώση αυτών των γεγονότων– τα εξής: «Το μεταναστευτικό παρά το σημαντικό έργο αρχικά, δεν πάει καλά. Έχουμε συνεχώς προβλήματα που κάποτε πλήττουν και τον πυρήνα της Αριστεράς. Υπάρχουν προφανώς ευθύνες υπουργών, γιατί τα υπουργεία δεν διοικούνται με αυτόματο πιλότο. Επίσης στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη το πρόβλημα είναι ότι πρώτον, δεν έχει απομονώσει συμπεριφορές που παραβιάζουν ανθρώπινα δικαιώματα και δεύτερον, δεν φαίνεται να έχουν πειραχθεί καθόλου οι χρυσαυγίτικες ομαδοποιήσεις μέσα στα σώματα ασφαλείας. Και αυτά τα θέμα πρέπει να αντιμετωπιστούν όχι μόνο με διοικητικό τρόπο, αλλά με αλλαγή κουλτούρας».
Η αστυνομία κατάσχει την αλληλεγγύη;
Έτσι τιτλοφορείται ρεπορτάζ στο «The Press Project», στο οποίο διαβάζουμε πως «σύμφωνα με καταγγελίες αλληλέγγυων, τρεις ημέρες μετά την εισβολή της αστυνομίας, κάποιοι από τους πρόσφυγες που ζούσαν στο χώρο μέχρι πρότινος, επέστρεψαν με σκοπό να πάρουν κάποια προσωπικά τους αντικείμενα (όπως τις σχολικές σάκες των παιδιών). Οι αστυνομικοί τους απαγόρευσαν να πάρουν οτιδήποτε από τον χώρο, ενώ ακολούθως άρχισαν να γεμίζουν τρεις μεγάλους κάδους για μπάζα που έφεραν στην είσοδο του χώρου, με όσα προσωπικά αντικείμενα και ρούχα των προσφύγων βρήκαν εντός του κτιρίου». Οι αλληλέγγυοι καταγγέλλουν ακόμα πως «είδαν αστυνομικούς με αυτοκόλλητες ετικέτες στα χέρια να κολλάνε τιμές επάνω στα τρόφιμα», και πως στον χώρο υπήρχε «κύριος ο οποίος έκανε εκτίμηση στις ηλεκτρικές συσκευές και στα έπιπλα». Σχετική φωτογραφία με κειμενολεζάντα υπήρχε την Τετάρτη και στην πρώτη σελίδα της «Αυγής». Η ομάδα «Παρέα» που είχε την ευθύνη του χώρου αναφέρει πως «στο χώρο υπήρχαν μεγάλες ποσότητες τροφίμων και ειδών υγιεινής, αρκετά έπιπλα και πλήθος ηλεκτρικών συσκευών, όπως βραστήρες, σόμπες, φούρνοι μικροκυμάτων, ακόμα και μικρά ψυγεία. Στα περισσότερα από τα 30 δωμάτια που φιλοξενούσαν τους 127 πρόσφυγες υπήρχε τουλάχιστον μία ηλεκτρική συσκευή, ενώ σε αρκετά υπήρχε μία από κάθε είδος».
Πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά ή για μια συνολική και συντεταγμένη στροφή στο μεταναστευτικό και γενικά στο τρίπτυχο δημοκρατία-ελευθερίες-δικαιώματα; Το σίγουρο είναι πως δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με ακροδεξιούς θύλακες στην Αστυνομία. Εδώ το επίσημο κράτος ανέλαβε τον ρόλο που έπαιξαν παλιότερα τα τάγματα εφόδου της Χρυσής Αυγής. Από την άλλη, πρέπει να αναγνωριστεί πως η εξέλιξη αυτή συναντά αντιδράσεις –ενίοτε αποτελεσματικές. Η τροπολογία του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής για τις Επιτροπές Προσφυγών θα κατατεθεί με νομοτεχνικές βελτιώσεις που απαλύνουν (αλλά δεν εξαλείφουν) τα προβληματικά σημεία της. Αλλά το ερώτημα παραμένει.
Θάνος Χατζόπουλος





