ΒΡΑΝΔΕΜΒΟΥΡΓΟ ΚΑΙ ΑΥΣΤΡΙΑ: Το φάσμα της «απομετανάστευσης»

«Δεξιά κανονικότητα σημαίνει βία». Η φράση αυτή σε άρθρο της εφημερίδας TAZ (Tageszeitung) για την κατάσταση στο Βρανδεμβούργο δεν συνοψίζει κάποιο πολιτικό δόγμα, αλλά την καθημερινή εμπειρία σε ένα κρατίδιο, στο οποίο σχεδόν κάθε τρίτος ψηφοφόρος ψήφισε στις εκλογές της προηγούμενης Κυριακής (22.09.2024) την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AFD). Κανονικότητα σημαίνει εδώ ότι οι προπηλακισμοί και οι ξυλοδαρμοί δημοκρατικών πολιτών από τραμπούκους της AFD, που οδηγούν ενίοτε σε βαριούς τραυματισμούς, αποτελούν ρουτίνα. Εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών υπολογίζουν μάλιστα με συνέχιση, αν όχι παρόξυνση της «κανονικότητας» μετεκλογικά. Η κυβέρνηση του κρατιδίου θα μείνει μεν στα χέρια δημοκρατικών κομμάτων. Όμως αυτό δεν εγγυάται λιγότερο τρόμο για τρεις κυρίως λόγους.

Πρώτον, λόγω της πολιτικής αστάθειας. Οι εκλογές της Κυριακής έφεραν μόνο τέσσερα κόμματα στη νέα Βουλή: Τους Σοσιαλδημοκράτες (30,9% των ψήφων), την AFD (29,2%), τους Χριστιανοδημοκράτες (12,1%) και τη «Συμμαχία» της Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW, 13,5%), που είχε αποσχισθεί λίγους μήνες  νωρίτερα από την Linke (Αριστερά). Η τελευταία καταποντίστηκε εκλογικά και έμεινε μαζί με τους Πράσινους εκτός Κοινοβουλίου. Λόγω της αριθμητικής των εδρών προκύπτει ότι αυτοδύναμη κυβέρνηση μπορεί να σχηματιστεί μόνο μέσω της σύμπραξης και των τριών δημοκρατικών κομμάτων (Σοσιαλδημοκρατών, Χριστιανοδημοκρατών, BSW). Όμως οι Χριστιανοδημοκράτες δηλώνουν καταρχάς αποχή από τέτοιο συνασπισμό, ενώ η Βάγκενκνεχτ βάζει απαράδεκτους όρους στους Σοσιαλδημοκράτες: Όχι στην σχεδιαζόμενη εγκατάσταση αμερικανικών βαλλιστικών πυραύλων στη Γερμανία, πίεση για την επίτευξη ειρηνικής λύσης στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αντί για περαιτέρω παροχή όπλων στην Ουκρανία. Το πιθανότερο σενάριο είναι έτσι ο σχηματισμός μιας παραπαίουσας κυβέρνησης μειοψηφίας ενός ή δύο κομμάτων – χώρια που η Εναλλακτική θα μπορεί να κυριαρχεί στη δημοσιότητα ως η μόνη εναπομένουσα πραγματική αντιπολίτευση.

Δεύτερον, επειδή η  Εναλλακτική, έχοντας κερδίσει πλέον του ενός τρίτου των βουλευτικών εδρών, διαθέτει τώρα τη λεγόμενη δεσμεύουσα μειοψηφία, χάρη στην οποία μπορεί να βάζει βέτο σε αποφάσεις που απαιτούν τα δυο τρίτα των βουλευτικών ψήφων. Έτσι μπορεί να φρενάρει την εκλογή νέων συνταγματικών δικαστών, ή την αλλαγή επί του δημοκρατικότερου του υφιστάμενου κρατιδιακού συντάγματος. Ένα τέτοιο βέτο, όπως σημειώνει ο δημοσιολόγος Μαξιμίλιαν Στάινμπάις, είναι ενδεικτικό της γενικότερης τακτικής που ακολουθούν σήμερα οι ακροδεξιοί Λαϊκιστές: Όχι στρατιωτικά πραξικοπήματα, νόθες εκλογές ή αντισυνταγματική αντικατάσταση των κυβερνήσεων, αλλά κινήσεις υπονόμευσης του δημοκρατικού καθεστώτος εκ των ένδον μέσω της εκμετάλλευσης όλων των δυνατοτήτων που παρέχουν τα δημοκρατικά συντάγματα. Στην τακτική αυτή, που συμποσούται στην λέξη «κωλυσιεργεία», η Εναλλακτική διεκδικεί ήδη δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Και τρίτον, επειδή οι συνθήκες που επέτρεψαν την γιγάντωση της Εναλλακτικής ιδίως στη νεολαία συνεχίζουν να υφίστανται. Με κυριότερη την πολιτική της ομοσπονδιακής κυβέρνησης του «φαναριού» στο Βερολίνο, ήτοι του συνασπισμού Σοσιαλδημοκρατών, Πράσινων και Ελεύθερων Δημοκρατών. Στα τρία χρόνια λειτουργίας της η κυβέρνηση αυτή κατάφερε μια αλλαγή παραδείγματος, και δη αρνητικού, που δεν έχει το όμοιό του στα μεταπολεμικά χρονικά της Γερμανίας. Αυτό περιλαμβάνει, δίπλα στην πλήρη υποταγή στον νεοφιλελευθερισμό και την στροφή προς τον μιλιταρισμό, τη μετωπική επίθεση κατά των προσφύγων – τα πρόσφατα μέτρα εναντίον τους από την κυβέρνηση του σοσιαλδημοκράτη καγκελάριου Όλαφ Σολτς, που καταστρατηγούν τις συνθήκες για τα ανθρώπινα δικαιώματα όπως και την συνθήκη του Σένγκεν, συναγωνίζονται σε αναλγησία εκείνα των ανελεύθερων καθεστώτων όπως το ουγγρικό. Ο επίσης σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός του Βρανδεμβούργου Ντίτμαρ Βόιντκε εφαρμόζει στο κρατίδιο του κατά γράμμα αυτή την πολιτική, που στην ουσία αντιγράφει το μοντέλο διαχείρισης του προσφυγικού της Εναλλακτικής. Νομιμοποιώντας το έτσι και ενισχύοντας την εντύπωση, ότι οι Ακροδεξιοί συγκυβερνούν άτυπα μαζί του σε αυτό το θέμα.

Υπάρχουν και χειρότερα. Σαν αυτά που αναμένονται από τις εκλογές της προσεχούς Κυριακής στην Αυστρία (29.09.2024). Οι δημοσκοπήσεις δίνουν σταθερό προβάδισμα (27%) στο ακροδεξιό Φιλελεύθερο Κόμμα, το πρόγραμμα του οποίου περιλαμβάνει την «απομετανάστευση» (Reimmigration), ήτοι την απέλαση όχι μόνο των προσφύγων, αλλά και όλων των μεταναστών (συμπεριλαμβανομένων εκείνων με αυστριακή υπηκοότητα) που δεν θα είναι αρεστοί στο καθεστώς – ένας προάγγελος δηλαδή εκτοπίσεων κατά το ναζιστικό πρότυπο. Το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (25%), που συγκυβερνά σήμερα με τους Πράσινους, δηλώνει πρόθυμο να συνασπισθεί με τους Ακροδεξιούς υπό την προϋπόθεση ότι στη νέα κυβέρνηση δεν θα συμμετέχει ο «εξτρεμιστής» πρόεδρος τoυς και αυτόκλητος «καγκελάριος του λαού» Χέρμπερτ Κικλ. Είτε με ή χωρίς τον Κικλ στην κυβέρνηση όμως, το μέλλον των ξένων και όχι μόνο στην Αυστρία διαγράφεται ζοφερό ενόψει του φάσματος της «απομετανάστευσης».