Στις 18 Ιουνίου δημοσιεύθηκε Έκθεση της Ανεξάρτητης Διεθνούς Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και του Ισραήλ.
Η έκθεση 94 σελίδων με τίτλο «Η ίδια η ουσία της παιδικής ηλικίας έχει καταστραφεί: Η σκόπιμη στοχοποίηση των Παλαιστίνιων παιδιών από το Ισραήλ στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη από τις 7 Οκτωβρίου 2023» αναφέρει ότι τα παιδιά υπέστησαν δυσανάλογο βάρος της σύγκρουσης, ενώ διαπιστώνονται επαρκείς ενδείξεις ότι αποτέλεσαν αντικείμενο σκόπιμης στοχοποίησης.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι τα στοιχεία που συγκέντρωσε δημιουργούν εύλογους λόγους να θεωρηθεί πως η αντιμετώπιση των παιδιών εντάσσεται σε ευρύτερη πολιτική που επηρεάζει τη βιολογική και κοινωνική συνέχεια του παλαιστινιακού πληθυσμού.
Σύμφωνα με την Έκθεση, από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Οκτώβριο του 2025 σκοτώθηκαν τουλάχιστον 20.179 παιδιά και περισσότερα από 44.000 τραυματίστηκαν στη Γάζα. Η Επιτροπή προσθέτει ότι οι πραγματικοί αριθμοί ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτεροι, καθώς πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται ή παραμένουν εγκλωβισμένοι κάτω από τα ερείπια. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι περίπου το ένα τρίτο των συνολικών θυμάτων ήταν παιδιά, γεγονός που αποτυπώνει τη μεγάλη έκταση των συνεπειών της σύγκρουσης στον άμαχο πληθυσμό.
Σημειώνεται επίσης ότι η εκτεταμένη χρήση βαρέων εκρηκτικών όπλων σε πυκνοκατοικημένες περιοχές είχε ως αποτέλεσμα μεγάλες απώλειες μεταξύ των παιδιών. Ολόκληρες γειτονιές καταστράφηκαν, χιλιάδες κατοικίες ισοπεδώθηκαν και πολλά παιδιά σκοτώθηκαν μέσα στα σπίτια τους. Επιπλέον, σημαντικός αριθμός πυρομαχικών δεν εξερράγη, δημιουργώντας έναν διαρκή κίνδυνο για τα παιδιά.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις σοβαρές σωματικές βλάβες που υπέστησαν οι ανήλικοι. Καταγράφονται εκτεταμένες κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, τραυματισμοί της σπονδυλικής στήλης, ακρωτηριασμοί, εγκαύματα, απώλεια όρασης και ακοής, καθώς και άλλες μόνιμες αναπηρίες. Πολλά παιδιά χρειάζονται αλλεπάλληλες χειρουργικές επεμβάσεις και πολυετή αποκατάσταση, όμως η καταστροφή του συστήματος υγείας περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα παροχής της απαραίτητης ιατρικής φροντίδας.
Η Επιτροπή εξετάζει επίσης τις συνέπειες των στοχευμένων επιθέσεων σε νοσοκομεία, μαιευτήρια και δομές υγειονομικής περίθαλψης. Σύμφωνα με την αξιολόγησή της, η καταστροφή των υπηρεσιών μητρικής και νεογνικής φροντίδας οδήγησε σε αύξηση των αποβολών, των πρόωρων τοκετών, των γεννήσεων χαμηλού βάρους και της νεογνικής θνησιμότητας. Ταυτόχρονα, η έλλειψη ιατρικού εξοπλισμού και φαρμάκων δυσχέρανε σημαντικά τη φροντίδα των εγκύων και των νεογνών, ενώ η συνολική μείωση των γεννήσεων εκτιμάται ότι επηρεάζει τη δημογραφική συνέχεια του παλαιστινιακού πληθυσμού.
Έμφαση δίνεται και στις επιπτώσεις του αποκλεισμού, όπου αναφέρεται ρητά η χρήση της λιμοκτονίας από το Ισραήλ ως μέθοδος πολέμου. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η περιορισμένη πρόσβαση σε τρόφιμα, καθαρό νερό και βασικά αγαθά προκάλεσε εκτεταμένο υποσιτισμό. Πολλά παιδιά εμφάνισαν σοβαρές ελλείψεις πρωτεϊνών και βιταμινών, με εμφανείς επιπτώσεις στην ανάπτυξή τους, ενώ η εξασθένηση του ανοσοποιητικού τους συστήματος συνέβαλε στην επανεμφάνιση ασθενειών που είχαν σχεδόν εξαλειφθεί.
Η Έκθεση εξετάζει ακόμη συγκεκριμένα περιστατικά θανάτων και τραυματισμών παιδιών, αξιοποιώντας μαρτυρίες αυτοπτών, ιατρικές γνωματεύσεις, φωτογραφικό υλικό, βίντεο, δορυφορικές εικόνες και πορίσματα ανεξάρτητων ιατροδικαστών.
Ανάμεσα στις υποθέσεις που αναλύονται περιλαμβάνεται εκείνη της εξάχρονης Hind Rajab, η οποία βρισκόταν μέσα σε αυτοκίνητο με συγγενείς της όταν δέχθηκε πυρά, ενώ το ασθενοφόρο που προσπάθησε να την διασώσει επλήγη επίσης από τις ισραηλινές δυνάμεις, καθώς και άλλες περιπτώσεις που παιδιά σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν ενώ κρατούσαν λευκή σημαία, βρίσκονταν σε καταυλισμούς εκτοπισμένων ή μεταφέρονταν με ασθενοφόρα. Για κάθε περιστατικό παρουσιάζονται τα διαθέσιμα στοιχεία που οδήγησαν στα συμπεράσματα της Επιτροπής.
Σημαντικό μέρος της Έκθεσης επικεντρώνεται στη διερεύνηση ενός επαναλαμβανόμενου μοτίβου τραυματισμών παιδιών από πυρά. Τα περιστατικά αυτά εξετάστηκαν και από ανεξάρτητους ιατροδικαστές, οι οποίοι, σύμφωνα με τα παρουσιαζόμενα στοιχεία, διαπίστωσαν ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα ευρήματα ήταν συμβατά με στοχευμένους πυροβολισμούς παιδιών.
Η μελέτη διευκρινίζει ότι η τελική ποινική αξιολόγηση των γεγονότων αποτελεί αντικείμενο των αρμόδιων δικαστικών αρχών, ωστόσο θεωρεί ότι τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν δημιουργούν εύλογους λόγους για περαιτέρω διερεύνηση πιθανών σοβαρών παραβιάσεων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Στα γενικά συμπεράσματά της, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο το Ισραήλ, ως κατοχική δύναμη, έχει υποχρέωση να προστατεύει τα παιδιά της Παλαιστίνης. Εκτιμά ότι σημαντικός αριθμός θανάτων και σοβαρών τραυματισμών δεν μπορεί να εξηγηθεί αποκλειστικά ως παράπλευρη συνέπεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Επειδή τα παιδιά αντιπροσωπεύουν τη βιολογική και κοινωνική συνέχεια ενός λαού, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχουν εύλογοι λόγοι να συμπεράνει πως η στοχοποίησή τους εντάσσεται σε στρατηγική που αποσκοπεί στην καταστροφή του μέλλοντος των Παλαιστινίων.
Η Έκθεση αναφέρει επίσης ότι τα παιδιά στοχοποιήθηκαν τόσο άμεσα όσο και έμμεσα. Η άμεση βλάβη αποδίδεται σε πυρά ακριβείας, επιθέσεις με drones και ελεύθερους σκοπευτές, ενώ η έμμεση συνδέεται με τη χρήση εκρηκτικών όπλων μεγάλης ισχύος σε κατοικημένες περιοχές, σχολεία, νοσοκομεία και καταυλισμούς εκτοπισμένων.
Παράλληλα, η καταστροφή κατοικιών, σχολικών μονάδων, δομών υγείας, παιδικών σταθμών και βασικών υποδομών στέρησε από τα παιδιά όχι μόνο την ασφάλεια, αλλά και τις αναγκαίες προϋποθέσεις για φυσιολογική ανάπτυξη, εκπαίδευση και κοινωνική ζωή.
Είναι σημαντικό και αξιοπρόσεκτο ότι η Επιτροπή κατονομάζει επακριβώς συγκεκριμένες μονάδες των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων που θεωρεί υπεύθυνες, βάσει της έρευνάς της, για ορισμένα περιστατικά θανάτων ή τραυματισμών παιδιών που εξετάστηκαν στην Έκθεση.
Χαρακτηριστικό σημείο είναι η αναφορά σε βίντεο όπου Ισραηλινοί στρατιώτες στη Γάζα καταγράφουν τους εαυτούς τους να καταστρέφουν χλευάζοντας ακόμη και παιδικά παιχνίδια, εγείροντας σοβαρά ηθικά, πειθαρχικά και νομικά ζητήματα, συμβολίζοντας την απαξίωση της ανθρώπινης υπόστασης της ίδιας της παιδικής ηλικίας.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι πράξεις αυτές πραγματοποιήθηκαν με σκοπό να επιδειχθεί η κυριαρχία και ο έλεγχος του Ισραήλ επί του πληθυσμού.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επιπλέον στις μακροχρόνιες συνέπειες της σύγκρουσης. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Γάζα αντιμετωπίζει πλέον μια νέα γενιά παιδιών με μόνιμες αναπηρίες, χρόνιες παθήσεις και σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις. Πολλά από αυτά θα χρειάζονται επαναλαμβανόμενες χειρουργικές επεμβάσεις, αποκατάσταση και εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα επί σειρά ετών, ενώ οι διαθέσιμες υπηρεσίες υγείας παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες. Κατά την αξιολόγησή της, η αναπηρία έχει μετατραπεί από ατομικό πρόβλημα σε ευρύτερη κοινωνική και δημογραφική πρόκληση.
Στο τελευταίο μέρος της Έκθεσης διατυπώνονται αναλυτικές συστάσεις. Προς το Ισραήλ ζητείται ο άμεσος τερματισμός των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε κατοικημένες περιοχές, η αυστηρή τήρηση των αρχών του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και η διακοπή της χρήσης όπλων μεγάλης ισχύος, ελεύθερων σκοπευτών και drones σε περιοχές όπου βρίσκονται άμαχοι.
Επιπλέον, η Επιτροπή ζητεί τη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, τη διερεύνηση πιθανών εγκλημάτων κατά παιδιών, τη δημοσιοποίηση ακριβών στοιχείων για όλα τα παιδιά που κρατούνται, να τερματιστεί η διοικητική κράτηση παιδιών, να σταματήσουν τα βασανιστήρια και η κακομεταχείριση, να σταματήσει ο χαρακτηρισμός παιδιών ως «τρομοκρατών», την επιστροφή των σορών των παιδιών στις οικογένειές τους και τη διασφάλιση ασφαλών ιατρικών εκκενώσεων για όσους χρειάζονται θεραπεία.
Παράλληλα, προτείνεται η προστασία σχολείων, νοσοκομείων και άλλων δομών που εξυπηρετούν παιδιά, η επιτάχυνση της ανοικοδόμησής τους και η απρόσκοπτη πρόσβαση ανθρωπιστικών οργανώσεων ώστε να παρέχονται τρόφιμα, νερό, φάρμακα και βασικές υπηρεσίες υγείας.
Η Έκθεση τονίζει την ανάγκη προστασίας των παιδιών από επιθέσεις εποίκων στη Δυτική Όχθη και την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων στα όρια του 1967. Απευθύνει επιπλέον συστάσεις προς τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ, καλώντας τα να στηρίξουν τη μόνιμη κατάπαυση του πυρός, να ενισχύσουν την ανθρωπιστική βοήθεια και την αποκατάσταση των υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης, καθώς και να εξετάσουν μηχανισμούς λογοδοσίας και αποζημίωσης των θυμάτων όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Παράλληλα, προτρέπει το Συμβούλιο Ασφαλείας και τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ να συνεχίσουν την παρακολούθηση της κατάστασης και να ενισχύσουν τους διεθνείς μηχανισμούς προστασίας των παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις.
Τέλος, γίνονται σαφείς συστάσεις προς τον Εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου να δώσει προσοχή στα εγκλήματα κατά παιδιών στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης έρευνας για την Παλαιστίνη, να εξετάσει την πιθανή εμπλοκή των αξιωματούχων που κατονομάζονται στην έκθεση, όπως και άλλων προσώπων που ενδέχεται να φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη για διεθνή εγκλήματα κατά παιδιών στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
Credits Φωτογραφίας: Μάριος Λώλος
