Όλοι θυμούνται την επίδραση, που είχε πριν μερικά χρόνια η φωτογραφία και μόνο της Ανγκέλα Μέρκελ με το κόκκινο μπουφάν στους… πάγους της Γροιλανδίας ως ένδειξη του προβληματισμού της για το περιβάλλον. Αλλά οι πάγοι συνέχισαν να λιώνουν.
Ο «μικρομέγαλος συνασπισμός» της Γερμανίας ανακαλύπτει την πράσινη πολιτική ως την τελευταία ελπίδα διάσωσής του. Οι μαθητές συνεχίζουν να κατεβαίνουν στους δρόμους απαιτώντας κλιματική δικαιοσύνη και οι Πράσινοι αναρωτιούνται αν για μια ακόμα φορά τα εξαιρετικά ποσοστά, που τους δίνουν οι δημοσκοπήσεις στο μέσο του εκλογικού κύκλου θα αρχίσουν να μειώνονται, όσο πλησιάζει το τέλος της τετραετίας.
Του Δημήτρη Σμυρναίου
Ηταν το 2011 όταν η Ανγκέλα Μέρκελ πραγματοποίησε μέσα σε λίγες ώρες μια «κωλοτούμπα» στην πολιτική της, από αυτές που μόνο αυτή ξέρει να κάνει και η οποία έχει περάσει στην ιστορία. Το δυστύχημα στο πυρηνικό εργοστάσιο στη μακρινή Φουκουσίμα της Ιαπωνίας τρομοκράτησε τη γερμανική κοινή γνώμη περισσότερο και από το ενδεχόμενο να πρέπει να… δανείσουν τους Έλληνες. Η καγκελάριος αποφάσισε μέσα σε λίγες ώρες να εγκαταλείψει την πάγια υπεράσπιση της αναγκαιότητας χρήσης ατομικής ενέργειας και να ανακοινώσει την πλήρη απεξάρτηση της χώρας από αυτήν. Ήταν μια πραγματικά εντυπωσιακή μεταστροφή, η οποία έχει στο μεταξύ αρχίσει να υλοποιείται αφού ήδη έχουν κλείσει επτά τέτοιες μονάδες παραγωγής ενέργειας στην Γερμανία.
Μεγάλοι χαμένοι αυτής της ιστορίας ήταν οι Πράσινοι, οι οποίοι εκείνη την περίοδο έβλεπαν τα ποσοστά τους να σκαρφαλώνουν σε απίστευτα ύψη. Δύο χρόνια αργότερα, στις πραγματικές εκλογές το ποσοστό 28% που τους έδιναν οι δημοσκοπήσεις αμέσως μετά τη Φουκουσίμα, έκατσε τελικά στο 8,4%. Η Ανγκέλα Μέρκελ είχε κερδίσει τις εκλογές, μετριάζοντας τις απώλειες και αναγκάζοντας τους σοσιαλδημοκράτες να συνεργαστούν μαζί της.
Αναζητείται λύση μέσω της περιβαλλοντικής πολιτικής
Η χώρα βρίσκεται και πάλι στη μέση του εκλογικού κύκλου και οι δημοσκοπήσεις δίνουν και πάλι στους Πράσινους 20%+. Αυτός είναι προς το παρόν και ο εκφρασμένος τους εκλογικός στόχος για όταν γίνουν οι επόμενες εκλογές, που πολλοί θεωρούν ότι μπορεί να μην χρειαστεί να τις περιμένουμε για δύο ακόμα χρόνια. Ο κυβερνητικός συνασπισμός συνεχίζει να κλυδωνίζεται και μέσα σε όλα τα άλλα έρχονται και δυσοίωνες προβλέψεις για την οικονομία της χώρας. Η Γερμανία, αφού στράγγιξε για τα καλά την Ευρωζώνη, πρέπει να προχωρήσει σε μια αλλαγή πλεύσης στην οικονομική πολιτική, για την οποία όμως δεν έχει πείσει ότι διαθέτει το αναγκαίο θάρρος.
Η λύση φαίνεται να αναζητείται και πάλι σε μια μεταστροφή της περιβαλλοντικής πολιτικής. Αυτή την εβδομάδα στο Βερολίνο οι δύο κυβερνητικοί εταίροι ήθελαν να παρουσιάσουν ένα φιλόδοξο πρόγραμμα, που θα έχει σαν στόχο τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ως το 2030 σε ποσοστό 50% χαμηλότερο σε σχέση με το 1990. Είναι ένας φιλόδοξος στόχος, τις λεπτομέρειες του οποίου δεν γνωρίζαμε όταν γράφτηκαν αυτές οι γραμμές. Αλλά ακούγεται θετικό ως πρόθεση και οι Πράσινοι αναγκάστηκαν να εκφραστούν αναλόγως.
Ντρίπλα εξαιτίας του κινήματος της νεολαίας
Ο φόβος που υπάρχει βέβαια στα ανώτερα κλιμάκια του κόμματος της οικολογίας είναι ότι πρόκειται πάλι για μια «ντρίπλα» της Μέρκελ, ίσως και την τελευταία της ως καγκελαρίου, η οποία θα επηρεάσει και πάλι το αποτέλεσμα των ερχόμενων εκλογών σε βάρος των Πρασίνων. Η δυναμική που έδειξαν τα δύο τελευταία χρόνια είχε να κάνει με την ανησυχία των γερμανών πολιτών έπειτα από δύο υπερβολικά ζεστά καλοκαίρια, απόδειξη της αλλαγής του κλίματος, αλλά και με την απήχηση και μαζικότητα που επέδειξε το κίνημα της νεολαίας «Παρασκευές για το μέλλον». Ήδη την Παρασκευή ήταν προγραμματισμένη η πρώτη ουσιαστικά μεγάλη κινητοποίησή τους αυτό το φθινόπωρο και θα ακολουθήσει και η επόμενη στις 27 Σεπτεμβρίου, η οποία θα αποτελέσει και την κορύφωση μιας εβδομάδας παγκόσμιων κινητοποιήσεων για την κλιματική απειλή, με αφορμή τη Σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα.
Προφανώς λοιπόν η βιασύνη Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών να «πρασινίσουν» δεν είναι τυχαία. Δε μπορεί να ξεχαστεί, για παράδειγμα, ότι αρκετοί πολιτικοί αυτών των κομμάτων, ειδικά από τη συντηρητική παράταξη ειρωνεύονταν τα παιδιά όταν αυτά διαδήλωναν ενώ ακόμα και πολλοί Σοσιαλδημοκράτες έβλεπαν τις απεργίες τους κάθε Παρασκευή ως «κοπάνα» και μόνο από τα μαθήματα.
Το αν λοιπόν οι προθέσεις τους δεν είναι απλά καιροσκοπικές και το πρόγραμμά τους είναι πραγματικά ρηξικέλευθο θα φανεί το επόμενο διάστημα. Το «θα φανεί» έχει βεβαίως σχέση και με το πώς θα παρουσιαστεί από τα μέσα ενημέρωσης. Όλοι θυμούνται την επίδραση, που είχε πριν μερικά χρόνια η φωτογραφία και μόνο της Ανγκέλα Μέρκελ με το κόκκινο μπουφάν στους… πάγους της Γροιλανδίας ως ένδειξη του προβληματισμού της για το περιβάλλον. Αλλά οι πάγοι συνέχισαν να λιώνουν.
Το κλίμα στους… Πράσινους
Φυσικά, μια στροφή σε πιο πράσινες μορφές οικονομίας θα εξαρτηθεί πρωτίστως από την ικανότητα της γερμανικής βιομηχανίας να ανταπεξέλθει σε μια τέτοια πρόκληση. Ειδικά η αυτοκινητοβιομηχανία έδειξε πολύ αργά αντανακλαστικά σε αυτό τον τομέα και τώρα τρέχει αγχωμένη να προλάβει Ιάπωνες, Κινέζους, αλλά και Αμερικάνους, που όπως σταθερά μοιρολογούν εδώ και μήνες τα μεγάλα γερμανικά ΜΜΕ «μας έχουν προσπεράσει και αφήσει πολύ πίσω».
Αλλά βεβαίως οι πολίτες είτε στη Γερμανία, είτε αλλού δεν ψηφίζουν πάντα με κριτήριο την πραγματικότητα και τα στοιχεία. Επηρεάζονται από το «συναίσθημα» και το γενικότερο κλίμα που μπορούν εύκολα να στήσουν οι βαρόνοι των ΜΜΕ. Για να επανέλθουμε λοιπόν στο αρχικό ερώτημα. Υπάρχει περίπτωση να στηθεί ένα τέτοιο κλίμα που θα αρχίσει να αφαιρεί πυρομαχικά από τους Πράσινους; Καθόλου απίθανο. Ορισμένα στελέχη τους επιμένουν ότι θα πρέπει να παρακολουθούν άγρυπνα την πολιτική της κυβέρνησης και να «ελέγχουν» αυστηρά τα έργα της για το περιβάλλον. Παράλληλα, οφείλουν να δώσουν περισσότερη βάση σε προτάσεις για κοινωνικά θέματα, όπως η ποιότητα της εργασίας και της κατοικίας, η κοινωνική ασφάλεια, τομείς όπου στα χρόνια της Μέρκελ έχουν συντελεστεί μάλλον οπισθοδρομικές αλλαγές για τη μεγαλύτερη μερίδα των εργαζομένων. Εδώ οι Πράσινοι μπορεί να εκμεταλλευτούν την αδυναμία τόσο του SPD όσο και της die Linke, η οποία δυστυχώς συνεχίζει να βρίσκεται σε πτωτική πορεία, χωρίς να μπορεί να παρέμβει ουσιαστικά και να διεισδύσει σε νέες ομάδες ψηφοφόρων. Η συζήτηση για τα αίτια αυτής της αδυναμίας έχει ξεκινήσει, αλλά εξελίξεις θα υπάρξουν πιθανότατα μετά το τέλος Οκτωβρίου και τις εκλογές στη Θουριγγία, όπου το ερώτημα είναι αν η Αριστερά θα χάσει την μοναδική πρωθυπουργία σε κρατίδιο της χώρας, την οποία διατηρεί σήμερα ο Μπόντο Ράμελο. Το σίγουρο είναι πάντως ότι και η Αριστερά υποτίμησε την απήχηση, που έχει στη νεολαία το ζήτημα της κλιματικής καταστροφής και αναζητεί τώρα τρόπους να επιτύχει μια αξιόπιστη παρέμβαση σε αυτόν τον τομέα.
