ΜΕΤΑ ΤΟ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΟΕΛΙΟ
* Ο πρόεδρος της χώρας, με τη στήριξη των Βρυξελλών, προσπαθεί να διασώσει
τον πρωθυπουργό του και επιτίθεται –παραβιάζοντας το σύνταγμα– κατά της αριστεράς.
* Τα κόμματα της αριστεράς, έχοντας την πλειοψηφία σε ψήφους και έδρες, εξέλεξαν πρόεδρο
και αντιπρόεδρο της βουλής. Το επόμενο βήμα: πρόταση μομφής, καταψήφιση της κυβέρνησης
και έπεται συνέχεια.
Ο πρόεδρος της Πορτογαλίας έδωσε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον απερχόμενο πρωθυπουργό Πέδρο Πάσος Κοέλιο, αρχηγό της κεντροδεξιάς. Τα κόμματα της αριστεράς (ΣΚ Πορτογαλίας, Μπλόκο της Αριστεράς και ΚΚ Πορτογαλίας), που κέρδισαν την πλειοψηφία σε ψήφους και έδρες στη βουλή, είναι αποφασισμένα να διώξουν τη δεξιά από την κυβέρνηση. Στην πρώτη συνεδρίαση της βουλής εξέλεξαν πρόεδρο τον βουλευτή του ΣΚ Εδουάρδο Φέρο Ροντρίγκεζ και α΄ αντιπρόεδρο από το Μπλόκο της Αριστεράς, τον βουλευτή Μανουέλ Μπρόγκες. Ο συντηρητικός πρόεδρος της χώρας Άνιμπαλ Καβάκο Σίλβα, παρ’ όλα αυτά, όχι μόνο επιμένει στην επιλογή του, αλλά επιχειρεί να περάσει στην επίθεση, καταπατώντας τις δημοκρατικές αρχές, αυτός που υποτίθεται ότι είναι εντεταλμένος να τηρήσει την εύρυθμη λειτουργία των θεσμών. Μετά την εκλογή του προεδρείου της βουλής μίλησε για μια πρωτοφανή πολιτική κατάσταση στην Πορτογαλία, εννοώντας την επίτευξη της ενότητας της αριστεράς, που αν επικρατήσει θα έχουμε μια «παράλογη εναλλακτική κυβερνητική λύση».
Με κυβέρνηση της αριστεράς, συνέχισε, «η χώρα διατρέχει τον κίνδυνο να έχει σοβαρές συνέπειες στο χρηματοπιστωτικό οικονομικό και κοινωνικό τομέα». Για τον πρόεδρο Καβάκο Σίλβα, το ΣΚ με την επιλογή του να συμμαχήσει με τα άλλα κόμματα της αριστεράς, «οδηγεί τη χώρα στο χείλος του γκρεμού», γιατί «θα βρεθεί εκτός ΕΕ και ευρωζώνης και το μέλλον της Πορτογαλίας θα είναι η καταστροφή», αφήνοντας έτσι αιχμές για τις κριτικές θέσεις του Μπλόκου της Αριστεράς και του ΚΚ Πορτογαλίας.
Στην ίδια ομιλία ο πρόεδρος της Πορτογαλίας, απευθυνόμενος στους βουλευτές της δεξιάς πτέρυγας του ΣΚ, τους κάλεσε να αναλογιστούν τις ευθύνες τους και «να εκφραστούν με πλήρη συνείδηση, λαμβάνοντας υπόψη τους τα ιδιαίτερα συμφέροντα της Πορτογαλίας». Η πολιτική του ενέργεια, να δώσει την εντολή σχηματισμού στον Πάσος Κοέλιο, φαίνεται να μην έχει οποιαδήποτε τύχη, σύμφωνα με αναλυτές. Τα κόμματα της αριστεράς μετά την εκλογή του προέδρου της βουλής περιμένουν τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης, που θα συζητηθούν μάλλον στις αρχές της εβδομάδας. Αμέσως μετά τη συζήτηση και τη σχετική ψηφοφορία θα καταθέσουν πρόταση μομφής. Η κυβέρνηση αυτή, συνεπώς, μετρά ήδη αντίστοφα.
Ο Αντόνιο Κόστα, γ. γ. του ΣΚ, υποψήφιος για την πρωθυπουργία, χαρακτήρισε «ακατανόητη την ενέργεια του προέδρου να δώσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Πάσος Κοέλιο, τη στιγμή μάλιστα που γνωρίζει ότι ο τελευταίος δεν διαθέτει την πλειοψηφία στη Βουλή». Ο γραμματέας του ΚΚ Πορτογαλίας, Ζερόνιμο ντε Σόουζα, δήλωσε: «Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι ο Καβάκο Σίλβα τολμά να καθορίσει (…) ποιος μπορεί και ποιος δεν μπορεί να ασκήσει κυβερνητικά καθήκοντα (…) Και ακόμα είναι απαράδεκτο ότι ο Καβάκο Σίλβα, αντί να εγγυάται με τις ενέργειες του τη λαϊκή κυριαρχία και την εθνική ανεξαρτησία, ενεργεί αντίθετα σαν δικηγόρος των χρηματιστικών αγορών, των σπεκουλαδόρων και του πολυεθνικού κεφαλαίου».
Μετά την πρόταση μομφής τι;
Τα κόμματα της αριστεράς εκτιμούν ότι μετά την ωμή παρέμβαση του προέδρου Καβάκο Σίλβα, «η πρόταση μομφής δεν οδηγεί αυτόματα στο σχηματισμό κυβέρνησης της αριστεράς». Ο πολιτικός επιστήμονας και αναλυτής Αντόνιο Κόστα Πίντο είναι πιο σαφής: «Η βιαιότητα των λόγων του προέδρου της χώρας προκαλεί πολλές αμφιβολίες για το αν θα αποφασίσει να δώσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον ηγέτη των σοσιαλιστών Αντόνιο Κόστα, ο οποίος έχει τη στήριξη των κομμάτων της αριστεράς». Από την άλλη, δεν είναι απίθανο να επικρατήσει η άποψη που συζητιέται τελευταία, ο Πάσος Κοέλιο να παραμείνει πρωθυπουργός μιας μεταβατικής κυβέρνησης, που θα οδηγήσει τη χώρα στις εκλογές μετά τον Ιανουάριο, δηλαδή μετά την εκλογή του νέου προέδρου της Δημοκρατίας. Μια μεταβατική κυβέρνηση για ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα θα έχει να αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα. Θα ενταθεί η αβεβαιότητα και η πολιτική αστάθεια. Όταν μάλιστα έγινε γνωστό ότι το σημερινό κυβερνητικό σχήμα αντιμετώπισε τεράστιες δυσκολίες συγκρότησης, αν και πολλοί υπουργοί της απερχόμενης κυβέρνησης παρέμειναν στις θέσεις τους. Τα κόμματα της αριστεράς κατήγγειλαν τον πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι αναλαμβάνει σοβαρές ευθύνες, γιατί με την παράταση της αβεβαιότητας θα υπάρξει πολιτική αστάθεια και ανεπιθύμητες παρενέργειες, ανέφερε ο βουλευτής του Μπλόκου της Αριστεράς Φελίπε Σοάρες.
Πρόγραμμα ρήξης με τη δεξιά πολιτική
Τα κόμματα της Αριστεράς παρά τις μεθοδεύσεις αυτές επεξεργάζονται την τακτική τους, για να ανατρέψουν τα σχέδια των συντηρητικών δυνάμεων. Ταυτόχρονα έχουν συμφωνήσει σε ένα πρόγραμμα άμεσων παρεμβάσεων. Τον τελευταίο καιρό δε έχουν πυκνώσει οι επαφές και οι συζητήσεις του ΣΚ με το Μπλόκο της Αριστεράς και το ΚΚ Πορτογαλίας. Οι επαφές αυτές και οι συζητήσεις μεταξύ των κομμάτων της αριστεράς είναι ένα καινούργιο φαινόμενο στην πολιτική ζωή της Πορτογαλίας. Το ΣΚ εκτίμησε ότι, μετά την εμπειρία του 2011, αν ξαναβρισκόταν στην εξουσία μαζί με τη δεξιά, δεν θα είχε κανένα πολιτικό μέλλον. Θα είχε την τύχη του ΠΑΣΟΚ. Έτσι, θεώρησε πως έπρεπε να γυρίσει σελίδα, να αντιταχθεί στην πολιτική της λιτότητας. Ωστόσο, όπως δήλωσε ο Αντόνιο Κόστα, το ΣΚ δεν είναι ΣΥΡΙΖΑ. Και πρόσθεσε ότι παραμένουν οι δεσμεύσεις της χώρας με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Το Μπλόκο της Αριστεράς και το ΚΚ Πορτογαλίας, από την πλευρά τους, έκαναν παραχωρήσεις. «Ο δρόμος για την ενότητα δεν ήταν εύκολος», δήλωσε ο γραμματέας του ΚΚ Πορτογαλίας μετά από μια συνάντηση με το Μπλόκο της Αριστεράς, κατά την οποία είδαν ότι είχα σημαντικές διαφορές με το ΣΚ. Ταυτόχρονα εκτίμησαν ότι «το πρόγραμμα του ΣΚ έρχεται σε μια πραγματική ρήξη με την πολιτική της δεξιάς». Το κυβερνητικό πρόγραμμα που συμφωνήθηκε, αν και δεν έχει γίνει στις λεπτομέρειες του γνωστό, είναι σαφές ότι δίνει απαντήσεις σε ό,τι αφορά «την αύξηση του κατώτατου μισθού, τις ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, τις συντάξεις», ανέφερε ο Ζερόνιμο ντε Σόουζα. Με το πρόγραμμα αυτό θα αντιπαρατεθούν στις προγραμματικές δηλώσεις, όπως δήλωσε η Καταρίνα Μαρτίνς του Μπλόκου της Αριστεράς. Τέλος, να σημειώσουμε ότι η εμπλοκή που παρουσιάστηκε στην Πορτογαλία με την εμμονή της δεξιάς –και τη συνδρομή των Βρυξελλών– να διατηρήσει την εξουσία, κάνει ακόμα πιο θολό το πολιτικό τοπίο στην Ευρώπη, όπου φουντώνει ο ευρωσκεπτικισμός και εκδηλώνονται ρατσιστικές στάσεις κατά των προσφύγων.
Καταγγελία του Άνιμπαλ Καβάκο Σίλβα
Η Ένωση 25η Απριλίου, μια συλλογικότητα που έχει σαν κύριο σκοπό τη διατήρηση του πνεύματος και πολιτικής κληρονομιάς της «Επανάστασης των γαρυφάλλων» της 25ης Απριλίου του 1974, καταγγέλλει τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Άνιμπαλ Καβάκο Σίλβα «ότι συμπεριφέρεται σαν ένας αρχηγός μιας ομάδας, δίνοντας την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Πάσος Κοέλιο, έναν άνθρωπο που ανήκει στο ίδιο στρατόπεδο με αυτόν, ενώ δεν διαθέτει την πλειοψηφία στη βουλή. Ο αρχηγός του κράτους προσβάλλει το σύνταγμα της Δημοκρατίας, αντί να είναι βασικός υπερασπιστής της, παραβιάζοντας δραματικά τη λαϊκή βούληση».
Μπ. Κοβάνης
