Από το αρχείο των ΑΣΚΙ, τίτλος τεκμηρίου: Επίσκεψη του Μανώλη Γλέζου στη Μόσχα (7-8/1963)
Σε γνώρισα το 2000, όταν ξεκινούσαν τα βήματα για την ενότητα της Αριστεράς, με την πρώτη προσπάθεια του Συνασπισμού με την ΑΚΟΑ, και μπήκες και εσύ μαζί με άλλους ανένταχτους αριστερούς και αριστερές και ήμουν γεμάτος καμάρι που θα είσαι μαζί μας σ’ εκείνη τη μάχη. Είχαμε μια μικρή εκδήλωση θυμάμαι στο Αίγιο και τότε ανταλλάξαμε τις πρώτες μας κουβέντες. Το θυμάμαι σαν να ‘ναι τώρα.
Δεν μου μιλούσες για όλα αυτά που είχες ζήσει, όσο κι αν ήθελα να τ’ ακούσω, αλλά για το τώρα, για τις μάχες που έχουμε να δώσουμε και για το μεγαλείο του ανθρώπου. Και μέσα σε άλλα, για να μου περιγράψεις τη δύναμη του μυαλού, τη δύναμή μας, αρχίζεις να μου περιγράφεις ένα όμορφο ευωδιαστό και ζουμερό λεμόνι, με λέξεις διαλεγμένες μία προς μία. Η πιο φανταστική περιγραφή που έχω ακούσει ποτέ μου για ένα λεμόνι. Για την ευωδιά του ανθού του, για το ζωντανό του χρώμα, για τη σαρκώδη φλούδα του, για τους χυμούς του καθώς το κόβεις και ξαφνικά με ρώτησες. Γέμισε σάλιο το στόμα σου; Ναι, σου είπα αυθόρμητα μόλις το συνειδητοποιούσα κι εγώ. Αυτό, μου πες, χρειαζόμαστε. Να περιγράψουμε με τόσο απλές λέξεις τον κόσμο που θέλουμε να ζήσουμε, ώστε να αρχίσει ο καθένας να τον νιώθει από τώρα, όπως ένιωσες εσύ το λεμόνι στο στόμα σου.
Έτσι θα αλλάξουμε τον κόσμο, μου πες. Με την ομορφιά της αλήθειας μας. Αν κάνουμε το στόχο μας τόσο απλό, όσο να περιγράφεις ένα λεμόνι, τότε θα μας ακούσει ο κόσμος. Σάμπως τι θέλουμε; Δικαιοσύνη, ελευθερία και ισότητα. Δεν είναι δα και τόσο δύσκολο. Και μού ‘μεινε αυτή η ανάμνησή σου πιο δυνατή από όλες. Την κράτησα σαν φυλαχτό Μανώλη μου και πορεύτηκα μαζί της.
Πάντα στους δρόμους. Πάντα εκεί
Πήγαμε λίγο μετά μαζί περιοδεία στα Καλάβρυτα και σε άκουσα να λες για τον αδερφό σου τον Νίκο, αλλά και εκείνη την ιστορία που επαναλάμβανες με κάθε ευκαιρία του μικρού Ανδρέα Λυκουρίνου, που σηκώθηκε στις μύτες των ποδιών του για να τον βρουν τα βόλια στο εκτελεστικό απόσπασμα. Τις επόμενες μέρες πήγαμε στα χωριά της ορεινής Αχαΐας μαζί με τον Χάρη και κάθε μέρα σε θαύμαζα και πιο πολύ. Τότε στα ερημωμένα από νεολαία χωριά, που οι πολιτευτάδες τάζανε γυναίκες και ρυθμίσεις δανείων, εσύ τους μίλαγες για την Αριστερά και μαλώνανε τα καφενεία σε ποιο θα κάτσουμε και εσύ έλεγες θα κάτσουμε σε όλα και έτσι κάναμε. Και μετά τις εκλογές, έπαιρνες τον Χάρη να ρωτήσεις πόσους ψήφους πήραμε σε κάθε χωριό. Τέτοια η έγνοια σου. Τόσο το πάθος σου.
Και τα χρόνια πέρασαν και βρεθήκαμε ξανά και ξανά, εδώ και στην Νάξο, να μας ξεναγείς στ’ Απεράθου σου και να μας μιλάς για το πείραμα αυτοδιαχείρισης. Να κοιτάς το βουνό και να μας λες για τα πετρώματα και τη γεωλογία που τόσο αγάπαγες.
Μαζί σε συνεδριάσεις εύκολες, μα και δύσκολες στο Χώρο Διαλόγου και στον ΣΥΡΙΖΑ. Επίμονος, μα χωρίς να χάνεις τη γλύκα σου και την ευαισθησία σου και πάντα στους δρόμους. Στη μάχη για το άρθρο 16, τον Δεκέμβρη του ’08, στις μεγάλες αντιμνημονιακές διαδηλώσεις και στις πλατείες μπροστά στα δακρυγόνα. Παντού μπροστάρης ο Μανώλης μας. Πάντα εκεί.
Ήξερα ότι θα έρθει αυτή η μέρα του αποχωρισμού Μανώλη μου και θα είναι δύσκολη για όλους μας. Έτσι κάνω πάντα για τους ανθρώπους μου. Προετοιμάζομαι, μην με πιάσει ανυποψίαστο η κακιά στιγμή. Έτσι είχα κάνει και για τον πατέρα μου, έτσι έκανα και για σένα.
Την είχα φανταστεί αλλιώς, όμως, αυτή τη μέρα. Την ήθελα ποτάμι λαού, μια μεγάλη διαδήλωση με κόκκινες σημαίες, βγαλμένη από το σύμπαν του Αγγελόπουλου. Να συναντούσε η θλίψη μας τη θλίψη των άλλων και στα χείλη μας να είναι ο ύμνος του ΕΑΜ. Να γινόταν μήνυμα αγώνα. Να γινόταν δύναμη, για να αντέξουμε την απώλειά σου παρτιζάνε μου και να δώσουμε όρκο ότι θα κάνουμε ότι μπορεί ο καθένας μας για να δικαιώσει τον αγώνα σου. Για κάθε χρόνο σου στη φυλακή και την εξορία, για κάθε συναγωνιστή σου που ‘χασες, για κάθε εις θάνατον που έφαγες, για κάθε στιγμή που αποφάσιζες να αψηφήσεις τη λογική και να μας σηκώσεις λίγο πάνω από το ανθρώπινο.
Δυο φορές σύμβολο η μέρα
Φανταζόμουν πως θα γινόταν σύμβολο η μέρα και θα έχουμε να την διηγούμαστε στους νεότερους συντρόφους. Έτσι σου άξιζε. Έτσι την θέλαμε. Επειδή, όμως, μας έφυγες μέσα σ’ αυτή την καταχνιά, πήγες και διάλεξες τη μέρα να σας έχουμε και τους δυο μαζί στη μνήμη και την καρδιά μας.
Ξέρω καλά πως δεν θα ξαναβρεθούμε, όπως έλεγε ο Ελεφάντης, όποτε δεν μπορώ να ευχηθώ καλό ταξίδι και καλή αντάμωση.
Μόνο να ευχαριστήσω την τύχη μου που σε γνώρισα θέλω, και να σου πω τώρα, με το τελευταίο αντίο, ένα μεγάλο ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου. Έκανες τόσα όσα άλλοι θέλουν δέκα ζωές. Η θύμηση σου είναι αρκετή για να μεγαλώσουν ακόμα πολλές γενιές με την Αριστερά στην καρδιά και στο μυαλό τους.
Σ’ ευχαριστούμε Μανώλη μας.
Τάσος Κορωνάκης
(αναδημοσίευση από το facebook)
