Μέσα από τα μάτια ενός παιδιού
 

 

Του Στράτου Κερσανίδη
 
Πέρασαν 71 χρόνια από εκείνη τη μέρα που ξαφνικά σκοτείνιασε ο κόσμος. Ήταν 10 Ιουνίου 1944 όταν, σαν μαύρο πέπλο, έπεσε στα μάτια του 4χρονου αγοριού το βάρος της Ιστορίας χωρίζοντας τη ζωή του στα δύο. Εκείνη τη μέρα ο Αργύρης Σφουντούρης, όπως ήταν το όνομα του αγοριού, πέρασε σε μια βίαιη ενηλικίωση με τους εφιάλτες να τον κυνηγούν σε ολόκληρη τη ζωή του.
Τα χρόνια πέρασαν, ο Αργύρης μεγάλωσε και έμαθε να αναμετριέται με τα φαντάσματα. Όμως ποτέ δεν ξέχασε! Αντίθετα, δεν σταμάτησε ποτέ τη φρικτή εκείνη μνήμη των παιδικών του χρόνων να την μεταδίδει ώστε να μείνει ζωντανή η Ιστορία, να μην ξεχαστεί και ως δίδαγμα να μην επαναληφθεί.
Στο Δίστομο, η εκδικητική μανία των γερμανικών δυνάμεων κατοχής άφησε πίσω της 218 νεκρούς, άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Με τον τρόπο αυτό οι ναζί εκδικήθηκαν μια επίθεση ανταρτών εναντίον μιας στρατιωτικής τους ομάδας. Ανάμεσα στους νεκρούς είναι και οι γονείς του Αργύρη μαζί με 30 άλλους συγγενείς του! Ο Αργύρης θα μεγαλώσει σε ορφανοτροφείο μαζί με άλλα παιδιά που είχαν χάσει τους γονείς τους στον πόλεμο. Μέχρι τη μέρα που μια αποστολή του Ερυθρού Σταυρού έρχεται να διαλέξει μερικά από τα ορφανά για να τα μεταφέρει σε κάποια ξένη χώρα. Έτσι, ο Αργύρης βρέθηκε στην Ελβετία στο παιδικό χωριό Πεσταλότσι, μεγάλωσε μακριά από τα δραματικά γεγονότα που σημάδεψαν τη μεταπολεμική Ελλάδα, σπούδασε, απέκτησε οικογένεια αλλά ποτέ δεν ξέχασε.
Ο σκηνοθέτης Στέφαν Χάουπ, γνώρισε τον Αργύρη Σφουντούρη, όταν ανέβασε την «Ασκητική» του Καζαντζάκη. «Έψαχνα μια ανδρική φωνή που θα μπορούσε να διαβάσει στην παράσταση κάποια κομμάτια στα ελληνικά», λέει.. Μετά από χρόνια και με έκπληξη, συμπληρώνει ο Χόουπ, έμαθα πως η μετάφραση στα γερμανικά του κειμένου που είχαμε ανεβάσει, είχε γίνει από τον Αργύρη Σφουντούρη. Κάπως έτσι έμαθε και για την προσωπική ιστορία του και κάποια στιγμή αποφάσισε να γυρίσει την ταινία «Ένα τραγούδι για τον Αργύρη», το οποίο προβλήθηκε στο 9ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης το 2007, όπου και κέρδισε το Βραβείο Κοινού. Τα τρία χρόνια που χρειάστηκαν για να ολοκληρωθεί η ταινία ήταν οδυνηρά για τον Αργύρη Σφουντούρη, αφού χρειάστηκε να περάσει μέσα σε λίγους μήνες όλα όσα είχε ζήσει τα τελευταία 50 χρόνια.
Η ταινία προβάλλεται στην Ελλάδα -δεν θυμάμαι εάν είχε προβληθεί στις αίθουσες και το 2007- σε μια ιδιαίτερη στιγμή αφού το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων έχει μπει ανοιχτά στο τραπέζι. Και είναι μία ταινία από εκείνες που κρατούν σφιχτά μέσα τους την ιστορική μνήμη και έχουν τη δυνατότητα μετάδοσής της στις νεότερες και τις επόμενες γενιές.
Βιώματα, μνήμη, τραύματα αλλά και θέληση για ζωή και πίστη σε έναν κόσμο που μπορεί να είναι καλύτερος. «Δεν ξέρω ποιος μού ’χει δώσει το δίδαγμα. Τουλάχιστον η ζωή με έχει προστατέψει να πιστεύω και να αγωνίζομαι γι’ αυτό: να μην παραδεχόμαστε την αδικία όσο μικρή ή μεγάλη και αν είναι. Να την πολεμούμε», λέει σε συνέντευξή του στο newsbomb.gr. Από την πλευρά του, ο σκηνοθέτης λέει: «Η ταινία είναι ένας φόρος τιμής στους ανθρώπους που είχαν παρόμοια βιώματα στην παιδική τους ηλικία και που, παρόλα αυτά, επιβίωσαν και τώρα θέλουν να ζήσουν χωρίς να κλείνονται στον εαυτό τους ούτε και να υποχωρούν».
Όταν έχω απέναντί μου μια τέτοια ταινία η οποία είναι βουτηγμένη στην ιστορική μνήμη, την ανθρώπινη τραγωδία και ένα τεράστιο συναισθηματικό βάρος, θεωρώ πως πρέπει να την αντιμετωπίσω ως τέτοια και μόνον. Έτσι το μόνο που έχω να προσθέσω είναι να σας προτρέψω να την δείτε!
 
strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com