Έναν οικονομικό «πόλεμο» έχει ξεκινήσει από την ημέρα της εκλογής του ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ με την πολιτική εφαρμογής δασμών να συνεχίζει μέχρι και σήμερα να βρίσκεται στο προσκήνιο.
Αυτή η πολιτική «τρομοκρατίας» έχει ως κίνδυνο να οδηγήσει σε ύφεση την αμερικανική οικονομία, γεγονός που έχει επιφέρει ακόμα μεγαλύτερη αναστάτωση στις αγορές, με τους χρηματιστηριακούς δείκτες της Wall Street να καταγράφουν βαριές απώλειες και τους επενδυτές να αφήνουν πίσω τους τον πληθωρισμό και άλλα μακροοικονομικά στοιχεία, στα οποία στηρίζονται οι Κεντρικές Τράπεζες όσον αφορά στη νομισματική πολιτική που θα ακολουθήσουν. Αυτό βέβαια δεν ισχύει μόνο για τις αμερικανικές αγορές, αλλά λειτουργεί ως ντόμινο για την παγκόσμια οικονομία.
Τόσο οι αγορές, όσο και οι πολίτες κοιτούν με ενδιαφέρον τις εξελίξεις σχετικά με τους δασμούς, καθώς ολοένα και περισσότερες χώρες αντεπιτίθενται επιβάλλοντας και αυτές με τη σειρά τους δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα.
Τις προηγούμενες εβδομάδες, οι δασμοί που ήθελε να επιβάλει ο Τραμπ στον Καναδά και το Μεξικό μας απασχόλησαν κατά κόρον με τις ίδιες τις χώρες να περνούν στην αντεπίθεση.
Καναδάς: Δασμοί 29 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ
Την περασμένη Τετάρτη, ο Καναδάς ανακοίνωσε δασμούς ύψους 28,9 δισ. δολαρίων σε αμερικανικά προϊόντα που σχετίζονται με αθλητικό εξοπλισμό, υπολογιστές και προϊόντα από χυτοσίδηρο, ως αντίποινα στην απόφαση του Τραμπ να καταβάλει ο Καναδάς δασμούς 25% σε χάλυβα και αλουμίνιο.
Νωρίτερα, το Οντάριο αναίρεσε την προσαύξηση 25% στις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ, υπό τις απειλές του Τραμπ για διπλασιασμό των δασμών στα μέταλλα. Επιπλέον, ο αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε συμφωνία προσωρινής αναστολής των δασμών μέχρι και τις 2 Απριλίου. Και ο «πόλεμος» καλά κρατεί.
Αναστολή δασμών έως 2 Απριλίου και στο Μεξικό
Παράλληλα, την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την αναστολή των δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο που επέβαλε στο Μεξικό, έως και τις 2 Απριλίου. Η πρόεδρος του Μεξικό με τη σειρά της επεσήμανε ότι θα περιμένει μέχρι τότε, πριν αποφασίσει τις επόμενες κινήσεις της, που σίγουρα θα είναι ανάλογες.
EE: Δασμοί 26 δισ. ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα
Σαφώς, η Ευρώπη δεν έμεινε στο απυρόβλητο του προέδρου των ΗΠΑ, ο οποίος επέβαλε δασμούς 25% σε όλες τις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου από τις 11 Μαρτίου. Προφανές, βέβαια, ήταν ότι και η Κομισιόν θα περνούσε στην αντεπίθεση, αποφασίζοντας για αρχή την επιβολή δασμών 26 δισ. ευρώ στις εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων, όπως το ουίσκι, οι μοτοσικλέτες και τα σκάφη από την 1η Απριλίου. Όπως υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: «Οι τελωνειακοί δασμοί είναι φόροι. Είναι κακοί για τις επιχειρήσεις και ακόμα χειρότεροι για τους καταναλωτές. Διακυβεύονται θέσεις εργασίας. Οι τιμές θα αυξηθούν. Στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Με τη σειρά του ο γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς, υπογράμμισε: «Στο εμπόριο χρειαζόμαστε λιγότερα και όχι περισσότερα εμπόδια και γι’ αυτό θεωρώ λανθασμένες τις αποφάσεις των ΗΠΑ σχετικά με την τελωνειακή πολιτική και θα απαντήσουμε γρήγορα και καταλλήλως, εξετάζοντας τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το θέμα», εξηγώντας ότι η επιβολή επιπλέον δασμών θα πλήξει ακόμα περισσότερο τη Γερμανία.
Στο στόχαστρο η Γροιλανδία
Μέσα σε αυτή τη φρενίτιδα, στα σχέδια του Τραμπ συνεχίζει να υπάρχει το «όνειρο» της προσάρτησης της Γροιλανδίας. Ως γνωστόν, τέλη Δεκεμβρίου του 2024 ο εκλεγμένος πρόεδρος σε δημόσια ομιλία δήλωσε ότι «η ιδιοκτησία της Γροιλανδίας απόλυτη αναγκαιότητα για σκοπούς εθνικής ασφάλειας και ελευθερίας σε ολόκληρο τον κόσμο». Παράλληλα, σε περίπτωση άρνησης της Δανίας, ο Τραμπ είχε σκοπό να επιβάλει υψηλούς δασμούς στη Δανία, ως ένα μέσο άσκησης πίεσης.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Δημήτρη Παππά, το σύνολο των εξαγωγών της Δανίας προς τις ΗΠΑ αγγίζει τα 13,1 δισεκατομμύρια δολάρια, με την κύρια κατηγορία των προϊόντων να είναι συσκευασμένα φάρμακα, που αντιστοιχούν σε 6,29 δισεκατομμύρια δολάρια. Αντίθετα, το σύνολο των εξαγωγών των ΗΠΑ προς τη Δανία αγγίζει τα 4,61 δισ., εκ των οποίων τα 1,69 δισ. είναι εξαγωγές σε αργό πετρέλαιο. Να σημειωθεί ότι τα τελευταία 5 χρόνια οι εξαγωγές της Δανίας προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό 5,87%, από 9,05 δισεκατομμύρια δολάρια το 2018 σε 12 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023, ενώ οι εξαγωγές των ΗΠΑ προς τη Δανία αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό 15,4%, από 2,62 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023 σε 5,36 δισεκατομμύρια δολάρια το 2018.
Όπως υπογραμμίζει ο κ. Παππάς, ο μόνος κλάδος στον οποίο έχει σοβαρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα η Δανία είναι ο φαρμακευτικός, στον οποίο κάνει και το άνω του 50% των εξαγωγών της. Απ’ την άλλη, οι εξαγωγές των ΗΠΑ στη Δανία είναι αμελητέες, ώστε να επηρεάσουν τη βιομηχανία της σε περίπτωση αντιμέτρων, ενώ δεν ισχύει το αντίστροφο, δεδομένου ότι οι περισσότερες εισαγωγές της Δανίας είναι σε αναντικατάστατες πρώτες ύλες (αργό πετρέλαιο).
Η πρωθυπουργός της Δανίας έχει καταστήσει σαφές ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση, ενώ αντίθετος με την πεποίθηση του Τραμπ είναι και ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Μούτε Έγκεντε, δηλώνοντας κάθετα ενάντιος σε κάθε ιδέα περί προσάρτησης, καλώντας τους πολιτικούς της χώρας, να καταδικάσουν τα νέα σχόλια του αμερικανού προέδρου.
Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, οι αμερικανοί πολίτες δεν συμφωνούν με την εξωτερική πολιτική που ακολουθεί ο Τραμπ, αλλά τα ποσοστά δημοτικότητάς του παραμένουν υψηλά.
Καθεστώς «τρομοκρατίας» πολλών δισεκατομμυρίων
Ο αμερικανός πρόεδρος ως συνήθως ασταμάτητος και «παράφρων», με αυτό το παιχνίδι επιβολής δασμών, το μόνο που θα καταφέρει είναι να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία ξανά σε ύφεση και όχι να ενισχύσει τη θέση της χώρας του, όπως ο ίδιος δηλώνει. Το καθεστώς τρομοκρατίας εκτός από τον κίνδυνο μιας νέας πληθωριστικής πίεσης, θα οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερη φτωχοποίηση τους πολίτες, γεγονός ιδιαίτερα ανησυχητικό για το άμεσο μέλλον.
