Εξοικονόμηση ενέργειας

Αναμφισβήτητα οι αλλεπάλληλες και αλληλεπικαλυπτόμενες κρίσεις έχουν δημιουργήσει ένα πολύ δυσμενές διεθνές περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούμαστε πλέον να ζήσουμε και να δράσουμε. Εκείνο που κάνει αυτό το περιβάλλον ιστορικά πρωτοφανές, ωστόσο, είναι η κλιματική κρίση που, αν δεν αντιμετωπιστεί, θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια την ανθρωπότητα όπως την ξέρουμε σε κατάρρευση. Εξού και η ιδιαίτερη εστίαση των «Παρεμβάσεων» εδώ και τόσο πολύ καιρό. Στο πλαίσιο αυτό, οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι οι λύσεις θα προκύψουν όχι μόνο από την ανάπτυξη της τεχνολογίας αλλά και από την ενεργοποίηση όλων των πολιτών σε όλα τα επίπεδα. Η απλή καταγγελία μεγάλων συμφερόντων και/ή η μοιρολατρική αναμονή δεν είναι η ενδεδειγμένη στάση. Είναι ένας ολόκληρος πολιτισμός που μας σπρώχνει προς την άβυσσο, και γι’ αυτό απαιτούνται αλλαγές στην ανέμελη καταναλωτική καθημερινότητά μας. Τα δισεκατομμύρια των καταναλωτών είναι που στηρίζουν τον ορυκτό καπιταλισμό. Το δημογραφικό τους βάρος επομένως κάνει κάθε αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες κρίσιμη. Μιλώντας συγκεκριμένα για την ενέργεια –το πλέον κρίσιμο πεδίο όσον αφορά την κλιματική κρίση–, πρέπει να κατανοήσουμε ότι η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα θα επιτευχθεί μόνο εάν ταυτόχρονα φροντίζουμε να εξοικονομούμε. Και αυτό μπορούμε να το κάνουμε με πολλούς τρόπους, τους οποίους μπορείτε να τους βρείτε τόσο στο κείμενο του Ηλία Γιαννίρη, όσο και στον οδηγό που συνέταξε η WWF Ελλάς. Τους ευχαριστούμε. Σε κάθε περίπτωση, η καθημερινή εμπλοκή όλων των πολιτών στο μέτρο του δυνατού είναι που μπορεί να δημιουργήσει μια κουλτούρα συμμετοχής, πολιτικής κατανάλωσης και, γι’ αυτό, απαίτησης. Κοντολογίς, δεν μπορείς να αντιπαλέψεις κάτι το οποίο εσύ ο ίδιος συντηρείς.

Η Ομάδα των Παρεμβάσεων

Εξοικονόμηση ενέργειας και ενεργειακή αυτονομία

Σε ένα μεταπολεμικό σύστημα που όλα βασίζονται στη συνεχή αύξηση και στη γραμμική σειρά «εξορύσσω-παράγω-καταναλώνω-πετάω», λες και έχουμε τρεις πλανήτες σαν τη Γη στη διάθεσή μας[1], η ανάγκη για εξοικονόμηση των πάντων (ενέργειας, νερού, πόρων) σημαίνει απλά ένα άλλο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης που βασίζεται στην κυκλικότητα.

Η εξοικονόμηση στην ηλεκτρική ενέργεια

Η εξοικονόμηση είναιτο πρώτο βήμα για μια πολιτική βιωσιμότητας. Η Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες βρίσκεται σε μια διαρκή άσκηση οικολογικών βελτιώσεων συνειδητά ή ασυνείδητα. Γενική διαπίστωση είναι ότι στην ενεργειακή εξοικονόμηση οι πολίτες και η κοινωνία είναι πολύ πιο μπροστά από τις πολιτικές και τους πολιτικούς.

Οι κυρίαρχες πολιτικές των μεγάλων παικτών ενέργειας προωθούν την αύξηση της ενεργειακής κατανάλωσης και τις μεγάλες διασυνδέσεις[2]. Δεν ενδιαφέρονται αν αυτό γίνεται με περισσότερες βιομηχανικές ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά[3], φυσικό αέριο ή πυρηνική ενέργεια. Και το κάνουν τόσο ηλίθια που πετιέται όλο και περισσότερη ενέργεια από φωτοβολταϊκά[4], την ίδια στιγμή που η αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως από εισαγόμενο φυσικό αέριο, έχει αναγκάσει τη χώρα να κάνει όλο και περισσότερες εξαγωγές, με ταυτόχρονη αύξηση των εγχώριων τιμολογίων[5].

Από την άλλη, οι ίδιοι οι πολίτες κάνουν εξοικονόμηση πολύ πέραν των διαφόρων «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ», με τους ηλιακούς θερμοσίφωνες, τις αντλίες θερμότητας, τα διπλά τζάμια, τις μονώσεις, τις ενεργειακά αποδοτικότερες συσκευές, την αυτοπαραγωγή και αυτοκατανάλωση ενέργειας, τη μετατροπή των σπιτιών τους σε ενεργειακά αυτόνομες οικίες, εντός και εκτός δικτύου, με αλλαγές στη συμπεριφορά τους. Το ίδιο κάνουν και πολλοί δήμοι, αντικαθιστώντας τις παλιές λάμπες του δημοτικού φωτισμού με led και επιδιώκοντας να αναπτύξουν συστήματα τηλεθέρμανσης από γεωθερμία. Στην αυτοπαραγωγή και αυτοκατανάλωση έχουν επίσης στραφεί και μεγάλες βιομηχανίες.

Ας αναφέρουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μόνο από τους ηλιακούς θερμοσίφωνες: Τα 1.352.041 νοικοκυριά και επιχειρήσεις (το 1/3 της χώρας) που χρησιμοποιούν την ηλιακή ενέργεια για ζεστό νερό υπολογίζεται ότι εξοικονομούν περί τις 4 TWh και αποτρέπουν την εκπομπή 2 εκατομμυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα κάθε χρόνο[6].

Στο διάγραμμα βλέπουμε την πρόβλεψη του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα το 2017 σε τεραβατώρες (TWh) και την αναθεωρημένη πρόβλεψή του για το 2023. Η στασιμότητα της ετήσιας ενεργειακής ζήτησης της Ελλάδας (γύρω στις 51 TWh επί μια δεκαετία, 2013-2023) δείχνει την τραγική αποτυχία της πρόβλεψης του ΕΣΕΚ 2017 για 59 TWh το 2023 (αύξηση κατά 8 TWh), και μάλλον προμηνύει παρόμοια αποτυχία και για τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ 2023.

Πέρα από κάθε αμφιβολία οι ατομικές προσπάθειες εξοικονόμησης που γίνονται από πολίτες, δήμους και επιχειρήσεις διευρύνουν τη βάση πάνω στην οποία μπορούν να γίνουν τοπικά σχέδια καθαρής ενεργειακής μετάβασης, αν ποτέ οι ίδιοι οι πολιτικοί και οι κυρίαρχες πολιτικές θελήσουν να προωθήσουν ένα άλλο, περισσότερο βιώσιμο και αποκεντρωμένο ενεργειακό μοντέλο. Μάλιστα η πρόσβαση και το κόστος της ενέργειας σήμερα πλήττουν δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα. Ένα αποκεντρωμένο ενεργειακό μοντέλο μπορεί να αντιμετωπίζει με ολοκληρωμένο τρόπο και την ενεργειακή φτώχεια. 

Η ολική κατανάλωση ενέργειας

Ωστόσο, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας είναι μόνο το 25,7% της ολικής κατανάλωσης ενέργειας, με τις μεταφορές να προκαλούν το 41% της συνολικής τελικής κατανάλωσης[7], και οι οποίες καταναλώνουν το 70% της ολικής τελικής κατανάλωσης των προϊόντων πετρελαίου (2023).

Διερευνώντας τις μετακινήσεις μέσα στις πόλεις, βγάζουμε πολύ συγκεκριμένα συμπεράσματα για την εξοικονόμηση. Σε εκδήλωση του Δικτύου Πράσινων Αυτοδιοικητικών[8], ο γράφων διαπίστωσε ότι στην Αθήνα το 42% σήμερα μετακινείται με τα πόδια (38,5%) ή με ποδήλατο (1,5%). Επίσης, ότι οι μετακινήσεις με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ) είναι περίπου στο 29%. Στα επόμενα χρόνια έχει ιδιαίτερη αξία η σχέση μεταξύ των τριών βασικών δικτύων μεταφοράς στην πόλη: του ΙΧ που θα βαίνει μειούμενο, και των ΜΜΜ και Πρασίνου-Πεζών-Ποδηλάτων που θα βαίνουν αυξανόμενα.  Αν μια παρόμοια πολιτική ακολουθήσουν και όλες οι μεγάλες πόλεις, θα είναι τεράστια η εξοικονόμηση καυσίμων που μπορεί να γίνει μέσα σε λίγα χρόνια, με τη μείωση της αυτοκίνησης, την επέκταση της ηλεκτροκίνησης στα ΙΧ[9], την αύξηση των ΜΜΜ με ηλεκτροκίνηση και των ποδηλατόδρομων-πεζοδρόμων. Η πολιτική απροθυμία του καθεστώτος Μητσοτάκη για τέτοιες πολεοδομικές ριζοσπαστικές αλλαγές παγιώνεται με τα διάφορα fuelpass, που τελικά αποτελούν κρατική ενίσχυση του πετρελαϊκού λόμπι, και υπογραμμίζει την ανάγκη για μια ριζική πολιτική αλλαγή, ιδίως στις σημερινές συνθήκες της διαρκούς αύξησης των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, με τους πολέμους στην Ουκρανία και στο Ιράν.

Για τις υπεραστικές και διεθνείς μετακινήσεις, ο γράφων στην ίδια εισήγηση επισήμανε ότι ο στόχος πρέπει να είναι ταυτόσημος με τους δεσμευτικούς ευρωπαϊκούς στόχους της χώρας για το κλίμα, που απαιτούν 30% των οδικών εμπορευματικών μεταφορών άνω των 300 χλμ. να μεταφερθούν στον σιδηρόδρομο μέχρι το 2030, καθώς και συνδυασμένες μεταφορές με κορμό το τρένο για την πλειονότητα των επιβατικών μεταφορών μεσαίων αποστάσεων μέχρι το 2040-50, ώστε οι μεταφορές να έχουν ανεκτές απαιτήσεις σε ενέργεια – για το ίδιο μεταφορικό έργο, ο σιδηρόδρομος χρειάζεται μόλις το 1/7 της ενέργειας των οδικών μεταφορών.

Επίσης, για τις χερσαίες μεταφορές προτάθηκε μέχρι το 2040 να έχουν συνδεθεί με το σιδηροδρομικό δίκτυο όλα τα μεγάλα λιμάνια και τα βασικά αεροδρόμια της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Σημαντικός παράλληλος στόχος είναι η ηλεκτροκίνηση της ακτοπλοΐας, συμπεριλαμβανομένων και νέων γραμμών θαλάσσιας αστικής μετακίνησης (π.χ. Θεσσαλονίκη, Σαρωνικός), με φορτίσεις από το πλεονάζον ρεύμα ΑΠΕ που σήμερα απορρίπτεται.

Συμπερασματικά, η εξοικονόμηση συνδέεται στενά με την ενεργειακή αυτονομία και θεωρείται πλέον οικονομικά αποδεκτή σε όλα τα επίπεδα. Από την ίδια την ΕΕ μέχρι τα έθνη-κράτη, αλλά και στο εσωτερικό τους, σε περιφέρειες, δήμους, γειτονιές, σπίτια, επιχειρήσεις.

Προς ένα νέο ιδεολογικό μανιφέστο

Ένας κόσμος χωρίς εξόρυξη θα μετέτρεπε την καθημερινότητά μας από μια κουλτούρα «αγοράς και απόρριψης» σε μια κουλτούρα διαχείρισης και φροντίδας. Πώς θα ήταν η ζωή σε μια τέτοια οικονομία;

Η κατανάλωση ως υπηρεσία (Product-as-a-Service).

Αντί να κατέχουμε συσκευές, θα πληρώναμε για τη χρήση τους. Αντί να αγοράσουμε ένα πλυντήριο θα αγοράζαμε «κύκλους πλυσίματος». Η εταιρεία θα διατηρούσε την ιδιοκτησία, άρα θα είχε κάθε κίνητρο να κατασκευάσει ένα μηχάνημα που δεν χαλάει ποτέ, αφού η ίδια θα αναλάμβανε τη συντήρηση.

Στη μετακίνηση, η ιδιοκτησία αυτοκινήτου θα ήταν σπάνια. Θα χρησιμοποιούσαμε δίκτυα κοινόχρηστων αυτόνομων οχημάτων, μειώνοντας τον αριθμό των αυτοκινήτων που πρέπει να κατασκευαστούν (και άρα τα μέταλλα που απαιτούνται). 

Η αγορά χωρίς συσκευασία

Η έννοια του «σκουπιδιού» θα εξαλειφόταν από την κουζίνα. Τα σούπερ-μάρκετ θα διέθεταν μόνο σταθμούς αναπλήρωσης (refill stations). Θα φέρνατε τα δικά σας δοχεία για τα πάντα, από ζυμαρικά μέχρι απορρυπαντικά. Όλα τα οργανικά υπολείμματα θα επέστρεφαν στην τοπική γεωργία ως λίπασμα (κομποστοποίηση), κλείνοντας τον κύκλο των θρεπτικών συστατικών χωρίς χημικά λιπάσματα. 

Η αναγέννηση της επισκευής.

Η επισκευή θα γινόταν κοινωνική δραστηριότητα και βασικός κλάδος της οικονομίας. Τα προϊόντα θα σχεδιάζονταν με αρθρωτή μορφή (modular), ώστε να μπορείτε να αλλάξετε μόνο την μπαταρία ή την οθόνη του κινητού σας εύκολα και φθηνά, αντί να πάρετε καινούργιο. Σε κάθε γειτονιά θα υπήρχαν κέντρα όπου τεχνίτες θα επιδιορθώνουν ρούχα, έπιπλα και ηλεκτρονικά, δημιουργώντας χιλιάδες τοπικές θέσεις εργασίας. 

Ένα τέτοιο μοντέλο απαιτεί να μετακινηθούμε από την ιδέα της «ανάπτυξης μέσω πωλήσεων» στην ιδέα της «ευημερίας μέσω διατήρησης».

Η ενεργειακή αυτονομία αφορά την ικανότητα νοικοκυριών, κοινοτήτων ή κρατών να καλύπτουν τις ανάγκες τους σε ενέργεια από τοπικούς πόρους, μειώνοντας την εξάρτηση από κεντρικά δίκτυα και εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. 

Η πλήρης ενεργειακή αυτονομία σε επίπεδο νοικοκυριού ή κοινότητας μπορεί να υπονομεύσει τα έσοδα των μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών κοινής ωφέλειας.

Η ενεργειακή αυτονομία είναι αντίθετη με αυτό που ονομάζουμε «πράσινο καπιταλισμό», δηλαδή μια μετάβαση που βασίζεται σε μηχανισμούς της αγοράς, που διατηρούν τη συσσώρευση κεφαλαίου μέσω νέων τεχνολογιών (π.χ. ΑΠΕ μεγάλης κλίμακας). 

Αντί για τα οφέλη στους λίγους, η ενεργειακή αυτονομία έχει οφέλη και προκλήσεις για τους πολίτες και τις κοινότητες.

Σε κρατικό επίπεδο, η ενεργειακή αυτονομία αποτελεί προτεραιότητα για την ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα. 

Ηλίας Γιαννίρης,

Επίτιμος πρόεδρος του κόμματος ΠΡΑΣΙΝΟΙ Οικολογία, πρώην επίκουρος Καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης

Σημειώσεις

1. Αν όλη η Γη έχει βιοχωρητικότητα 1,8 και όλη η Γη είχε την κατανάλωση της Ελλάδας σε πόρους και ενέργεια (4,2), τότε θα απαιτούνταν 2,4 Γαίες. Ο μέσος όρος της Ευρώπης σε βιοχωρητικότητα είναι 4,4 (WWF, στοιχεία του 2016). https://www.footprintnetwork.org/content/uploads/2019/05/WWF-GFN-EU-Overshoot-Day-report.pdf

2. Ο γράφων έχει επισημάνει την αποτυχία της διασύνδεσης της Κρήτης στις 28-11-2025 https://www.facebook.com/Ilias.Gianniris/posts/%CF%80%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%B3%CF%8E%CE%B4%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CF%84%CF%85%CF%87%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B7%CE%BB%CE%B5%CE%BA%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%83%CF%8D%CE%BD%CE%B4%CE%B5%CF%83%CE%B7%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BF-%CE%B1%CE%B4%CE%BC%CE%B7%CE%B5-%CE%BB%CE%AD%CE%B5%CE%B9-%CF%8C%CF%84%CE%B9-%CE%B4%CE%B5%CE%BD-%CF%80%CF%81/25424052227230899/ και έχει δημοσιεύσει στο Documento στις 4-2-2026 το άρθρο «Ηλεκτρικές διασυνδέσεις ή ενεργειακή αυτονομία των νησιών;»

https://www.documentonews.gr/article/ilektrikes-diasyndeseis-i-energeiaki-aftonomia-ton-nision/   …

3. Βλέπε τη δήλωση του προέδρου της ΕΛΕΤΑΕΝ ότι ο νέος ΕΣΕΚ κινείται σε σωστή κατεύθυνση. https://energyin.gr/2025/07/29/%cf%80-%ce%bb%ce%b1%ce%b4%ce%b1%ce%ba%ce%ac%ce%ba%ce%bf%cf%82-%ce%b7-%ce%b1%ce%b9%ce%bf%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b5%ce%bd%ce%ad%cf%81%ce%b3%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9/

4. Τους πρώτους μήνες του 2016 πετάχτηκε όση ενέργεια πετάχτηκε ολόκληρο το 2025.

5. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 οι καθαρές εξαγωγές έφτασαν σε ιστορικό υψηλό με 3,442 GWh, ξεπερνώντας τις συνολικές καθαρές εξαγωγές ολόκληρου του 2025 (3,010 GWh). https://www.facebook.com/TheGreenTankGR/posts/pfbid02Cwc1mwqRkxnkVJuh9VvyDkCXBDk6fBC9cSWiHhfgwXFQjM9J94bRLnKNg9oN94jvl Η ανάγκη να καλυφθούν οι εξαγωγές, σε συνδυασμό με την εγχώρια ζήτηση, αυξάνει την εξάρτηση από το ακριβό φυσικό αέριο, ανεβάζοντας τις τιμές χονδρικής. https://thegreentank.gr/en/2025/03/27/admie-mar25-en/  

6. Ένωση Bιομηχανιών Hλιακής Eνέργειας (ΕΒΗΕ) https://ebhe.gr/%ce%b7-%ce%b1%ce%b3%ce%bf%cf%81%ce%ac-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8e%ce%bd-%ce%b7%ce%bb%ce%b9%ce%b1%ce%ba%cf%8e%ce%bd/

7. https://www.iea.org/countries/greece/energy-mix

8. https://greenlocalnet.eu/2025/11/17/%ce%b7%ce%bb%ce%af%ce%b1%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1%ce%bd%ce%bd%cf%8d%cf%81%ce%b7%cf%82-%ce%b2%ce%b9%cf%8e%cf%83%ce%b9%ce%bc%ce%b7-%ce%ba%ce%b9%ce%bd%ce%b7%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%84/

9. Φυσικά η αναφορά εδώ δεν γίνεται για την αντικατάσταση όλου του σημερινού στόλου των οχημάτων με ηλεκτρικά, αλλά για τη δραστική μείωσή του με παράλληλη αντικατάσταση των υπόλοιπων σημερινών οχημάτων ΙΧ με ηλεκτρικά ή υβριδικά.

Οδηγός εξοικονόμησης ενέργειας από τη WWF

Θέρμανση – ψύξη

• Εγκατάστησε ή επισκεύασε τη μόνωση του σπιτιού σου ώστε να μην χάνεται η ζέστη ή το κρύο από σημεία που δεν έχουν καλή μόνωση.
• Το χειμώνα απομάκρυνε αντικείμενα και έπιπλα που βρίσκονται μπροστά από τα θερμαντικά σώματα. Μην σκεπάζεις και μην τοποθετείς ρούχα και διακοσμητικά πάνω τους.
• Απόφυγε να ανοίγεις τα παράθυρα για περισσότερο χρόνο απ’ όσο χρειάζεται. Ο αερισμός του χώρου μπορεί να κρατήσει 5’ και πρέπει να γίνεται με κλειστό το σύστημα θέρμανσης ή ψύξης.
• Το καλοκαίρι προτίμησε να χρησιμοποιείς ανεμιστήρες και όχι μόνο κλιματιστικά. Έτσι θα μπορείς να ρυθμίσεις το κλιματιστικό σου σε υψηλότερη θερμοκρασία, μειώνοντας την κατανάλωση και διατηρώντας το χώρο σου δροσερό.
• Κάνε τακτική συντήρηση στις μονάδες ψύξης και θέρμανσης. Οι λέβητες, οι καυστήρες και τα κλιματιστικά αποδίδουν καλύτερα όταν ελέγχονται και συντηρούνται τουλάχιστον μια φορά ετησίως.
• Αν έχεις τη δυνατότητα, επένδυσε σε μια αντλία θερμότητας που έχει τη χαμηλότερη κατανάλωση ανά κιλοβατώρα ενέργειας για θέρμανση και ψύξη.
• Ρύθμισε κατάλληλα τους θερμοστάτες του σπιτιού σου. Μία ικανοποιητική θερμοκρασία για τον χειμώνα είναι μέχρι 19°C και από 26°C το καλοκαίρι.

Νερό

• Προτίμησε το σύντομο ντους και περιόρισε τη χρήση του ηλεκτρικού θερμοσίφωνα.
• Μόνωσε τους εκτεθειμένους σωλήνες ζεστού νερού και εξοικονόμησε έως και 30% ενέργειας.
• Χρησιμοποίησε πλυντήριο πιάτων και προτίμησε το πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας, εάν διαθέτει τέτοιο η συσκευή σου. Υπάρχουν επίσης πλυντήρια πιάτων που συνδέονται με ηλιακό θερμοσίφωνα (hot fill).
• Εάν έχεις τη δυνατότητα αγόρασε έναν ηλιακό θερμοσίφωνα, ο οποίος αποτελεί την πιο ενδεδειγμένη λύση για τη θέρμανση νερού στην Ελλάδα.

Φωτισμός

• Άφησε το φυσικό φως της ημέρας να περάσει όσο το δυνατόν περισσότερο στους χώρους και προσπάθησε να μην χρησιμοποιείς τεχνητό φωτισμό.
• Αντικατάστησε τις λάμπες του σπιτιού σου με λαμπτήρες LED. Καταναλώνουν έως και 85% λιγότερη ενέργεια κι έχουν πάνω από 20 φορές μεγαλύτερο χρόνο ζωής.
• Σβήνε τα φώτα που δεν χρειάζεσαι, ιδίως όταν βγαίνεις από ένα δωμάτιο.
• Ξεσκόνισε τα φώτα σου! Η απόδοσή τους βελτιώνεται και έτσι δεν χρειάζεται να ανάψεις περισσότερα φωτιστικά.

Συσκευές

• Μην αφήνεις τις συσκευές σου σε κατάσταση αναμονής (standby) γιατί συνεχίζουν να καταναλώνουν ενέργεια, ακόμα και αν θεωρείς ότι είναι μικρή! Μπορείς να χρησιμοποιήσεις «εξυπνους» διακόπτες ή πολύπριζα με διακόπτη.
• Απόφυγε τις άσκοπες προθερμάνσεις και το συχνό άνοιγμα-κλείσιμο της πόρτας του φούρνου όταν μαγειρεύεις. Κλείσε τον φούρνο 10-15 λεπτά πριν τελειώσει το μαγείρεμα. Η θερμότητα που υπάρχει επαρκεί για να μαγειρευτεί το φαγητό.
• Φρόντισε να κάνεις τακτική απόψυξη στο ψυγείο σου πριν ο πάγος φτάσει σε πάχος 3-5 χιλιοστών. Με αυτό τον τρόπο μπορείς να εξοικονομήσεις έως και 30% από την κατανάλωση. Περιόρισε τη διάρκεια που αφήνεις ανοιχτή την πόρτα του ψυγείου. Έτσι ελαχιστοποιείς τον χρόνο ανάκτησης θερμοκρασίας και μειώνεις την κατανάλωση.
• Ρύθμισε τον θερμοστάτη στους 6°C για το χώρο του ψυγείου και -18°C στο θάλαμο κατάψυξης. Φρόντισε τα μαγειρικά σκεύη να εφαρμόζουν σωστά στις εστίες και όταν μαγειρεύεις σκέπαζέ τα με το καπάκι τους.
• Επίλεξε προγράμματα χαμηλής θερμοκρασίας για το πλυντήριο (30°C) και πλύνε τα ρούχα σου χρησιμοποιώντας νυχτερινό ρεύμα.
• Εάν υπάρχει η δυνατότητα να αλλάξεις κάποια από τις οικιακές συσκευές σου, προτίμησε όσο το δυνατόν υψηλότερης ενεργειακής κλάσης, ιδανικά Α, οι οποίες καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια από τις παλαιότερης τεχνολογίας συσκευές.

Ταξίδια και μετακινήσεις

• Εάν η χρήση του αυτοκινήτου είναι αναγκαστική, οδήγησε οικονομικά. Απόφυγε συνεχείς αυξομειώσεις της ταχύτητας, άλλαζε σχέσεις στις 2000-2500 στροφές και επιδίωξε να μη χρησιμοποιείς τον κλιματισμό.
• Για μεγαλύτερες διαδρομές χρησιμοποίησε πιο συχνά τις δημόσιες συγκοινωνίες, όπως λεωφορεία, μετρό, τραμ και τρένα.
• Για μικρές αποστάσεις προτίμησε να μετακινηθείς πεζός/ή ή με το ποδήλατο.
• Περιόρισε τις μετακινήσεις με αεροπλάνο και προτίμησε τα ταξίδια με τρένο. Όταν ταξιδεύεις με αεροπλάνο, συμβάλεις σημαντικά στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.
• Μοιραστείτε το αυτοκίνητό σας με γνωστούς που έχουν την ίδια κατεύθυνση…

Ώρα για δράση!

• Εάν θες να αλλάξεις υπολογιστή επίλεξε ένα λάπτοπ. Οι φορητοί υπολογιστές χρειάζονται λιγότερη ενέργεια για να φορτίζουν και να λειτουργούν σε σχέση με τους επιτραπέζιους.
• Αγόρασε επαναφορτιζόμενες μπαταρίες και ανακύκλωσε τις παλιές χρησιμοποιημένες στα ειδικά δοχεία που βρίσκονται σε καταστήματα και σούπερ-μάρκετ.
• Εάν θες να αγοράσεις συσκευές, φωτισμό, εξοπλισμό γραφείου ή ηλεκτρονικά, ψάξε για προϊόντα με πιστοποίηση ενεργειακής απόδοσης, τα οποία πιστοποιούνται ως πιο ενεργειακά αποδοτικά.
• Κρέμασε τα ρούχα σου! Τα παραδοσιακά στεγνωτήρια ρούχων είναι ενεργοβόρα. Εάν όμως αυτό δεν αποτελεί για σένα επιλογή, βεβαιώσου ότι το πλυντήριό σου στύβει σωστά τα ρούχα, μειώνοντας τον χρόνο στεγνώματος.
• Μάθε το ενεργειακό μείγμα του παρόχου σου, δηλαδή το ποσοστό ΑΠΕ και συμβατικών καυσίμων. Επίλεξε για το σπίτι σου «πράσινο» ρεύμα. Διεκδίκησε από τον πάροχό σου να σου παρέχει αυτή τη δυνατότητα ή άλλαξε πάροχο.
• Πάρε την ενέργεια στα χέρια σου μέσω της συμμετοχής ή της δημιουργίας ενεργειακής κοινότητας και μείωσε τα κόστη σου, μέσω της χρήσης καθαρής ενέργειας, με ευρύτερα οφέλη για την περιοχή σου!
• Γίνε πολιτικά ενεργός/ή και δείξε στους εκπροσώπους σου σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο, πως είναι επιτακτικό και για σένα να ληφθούν άμεσα μέτρα για την εξάλειψη της χρήσης ορυκτών καυσίμων και τη μετάβαση σε καθαρή ενέργεια.
• Και μην ξεχνάς να παίρνεις τη δική σου τσάντα πολλαπλών χρήσεων κάθε φορά που πας για ψώνια!

Φώτο1: Κονταρίνης Γιώργος/Eurokinissi

Φώτο2: All Creative Commons