* Ζητούμενο να μη χαθεί η δεδηλωμένη της κοινωνίας
Ήταν μια από τις ειδήσεις των τελευταίων ημερών του 2015: «Δεν μας απασχολεί το φλερτ» ανέφερε η Ένωση Κεντρώων απαντώντας σε κυβερνητικά στελέχη, που, άγνωστο για ποιο λόγο, θεώρησαν ότι είναι η στιγμή να μιλήσουν θετικά, έως πολύ θετικά, για την Ένωση Κεντρώων και για τον αρχηγό της Βασίλη Λεβέντη!
Η αλήθεια είναι ότι η συζήτηση για το κυβερνητικό σχήμα, η επαναφορά της ιδέας για οικουμενική κυβέρνηση ή άλλης ειδικού σκοπού ή διεύρυνση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, επανήλθε από το παράθυρο με αφορμή τη μείωση κατά δύο βουλευτές της κυβερνητικής συμμαχίας ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ. Και επανήλθε εντέχνως, κυρίως από το απέναντι πολιτικό στρατόπεδο.
Άλλωστε, στην τελευταία της συνεδρίαση η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ απέρριψε κάθε σκέψη για αλλοίωση της πρόσφατης λαϊκής εντολής, ενώ και από την πλευρά της κυβέρνησης η πρόταση συγκρότησης οικουμενικής κυβέρνησης απερρίφθη… μετ΄ επαίνων. Την ίδια στιγμή τονίζεται σε όλους τους τόνους ότι η κυβέρνηση συνεχίζει με τους 153 με στόχο την υλοποίηση των προεκλογικών εξαγγελιών της.
Τότε γιατί αυτός ο θόρυβος; Και γιατί, σε ό,τι μας αφορά, ορισμένα κυβερνητικά στελέχη συντηρούν το θόρυβο της διεύρυνσης της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, χωρίς μάλιστα καμία συνεννόηση, χωρίς καμία συλλογική επεξεργασία; Είναι απλώς προσωπικές απόψεις; Θεωρούν, άραγε, ότι, έστω σε επικοινωνιακό επίπεδο, ανεβαίνουν οι… μετοχές του ΣΥΡΙΖΑ όταν φλερτάρουμε(!) τον Β. Λεβέντη και αυτός μας δίνει χυλόπιτα; Ή μήπως γνωρίζουν κάτι που εμείς αγνοούμε;
Φόβοι μη χαθεί η δεδηλωμένη;
Ας υποθέσουμε ότι γνωρίζουν κάτι παραπάνω. Για παράδειγμα, ότι η στάση των ΑΝΕΛ το τελευταίο διάστημα (σύμφωνο συμβίωσης, προτάσεις Καμένου για στρατό) έχουν βάθος και συνεπώς χρειάζεται αναζήτηση νέου κυβερνητικού εταίρου, έτσι ώστε να μην χαθεί η δεδηλωμένη. Ή, άλλο παράδειγμα, ότι το νούμερο 153 είναι επισφαλές ενόψει και των συζητήσεων στη Βουλή για το ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό και χρειάζεται επειγόντως διεύρυνση με… άλλες δυνάμεις.
Αν είναι, όμως, έτσι ή κάπως έτσι, τα κυβερνητικά στελέχη που επιδίδονται στο «φλερτ» ουσιαστικά αμφισβητούν ευθέως τα λεγόμενα της ίδιας της κυβέρνησης, αλλά και του κόμματος. Η αναντιστοιχία είναι σαφής. Επισήμως, υπάρχει επιμονή: «η κυβέρνηση είναι συμπαγής, προχωράμε». Ανεπισήμως, μέσω δηλώσεων υπουργών όλα –ως προς τη συνοχή του κυβερνητικού σχήματος- είναι ανοιχτά.
Θα εθελοτυφλούσαμε αν και από τη δική μας μεριά υποτιμούσαμε τη στάση των ΑΝΕΛ. Μπορεί, πράγματι, το πρώτο διάστημα οι ΑΝΕΛ να διέψευσαν όσους πίστευαν ότι είναι αδύνατη η συνύπαρξη, σε κυβερνητικό επίπεδο, της ριζοσπαστικής αριστεράς με τμήμα της λαϊκής δεξιάς, αλλά το τελευταίο διάστημα οι διαχωριστικές γραμμές είναι αισθητές και δείχνουν ίσως και τα όρια μιας εξ ανάγκης συμμαχίας.
Οι ΑΝΕΛ είναι, πράγματι, ένα κόμμα με δεξιές, κοινωνικά συντηρητικές καταβολές, που κάτω από άλλες συνθήκες θα ήταν σενάριο επιστημονικής φαντασίας η συνεργασία της αριστεράς μαζί τους. Το πρώτο διάστημα, που τα πάντα κινήθηκαν στη σφαίρα της οικονομίας και της σύγκρουσης με την ευρωπαϊκή ελίτ, τα προβλήματα με τους ΑΝΕΛ ήταν λιγότερα και όποια υπήρξαν «χάθηκαν» μπροστά στο μεγάλο στόχο. Τη δεύτερη, όμως, περίοδο, που η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στους μνημονιακούς εκβιασμούς και στο παράλληλο – εναλλακτικό πρόγραμμα, το κόμμα του Π. Καμένου αναδεικνύει τα φυσιογνωμικά του χαρακτηριστικά, που έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με την ιδεολογική και αξιακή ταυτότητα του ΣΥΡΙΖΑ.
Θα μπορούσε, λοιπόν, να προκύψει «ατύχημα» και ο ΣΥΡΙΖΑ να βρεθεί μόνος στο κοινοβούλιο, χωρίς να διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία; Ενδεχομένως, ναι. Και σε αυτή την περίπτωση γεννάται το ερώτημα «τι κάνουμε;»
Σε αναζήτηση νέου συμμάχου;
Ο ΣΥΡΙΖΑ εκτοξεύτηκε από το 3%, 4% στο 30+ για ένα και μόνο λόγο: κατάφερε να εκφράσει τις αγωνίες και τις προσδοκίες των κινημάτων αμφισβήτησης, ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων και ιδιαίτερα των φτωχότερων. Αυτή η κοινωνική συμμαχία ήταν που έφερε το κόμμα μας στην κυβέρνηση και είναι η μόνη που μπορεί να το διατηρήσει εκεί. Αν αυτή η σχέση χαθεί, κανένα άλλο κόμμα, καμιά άλλη συμμαχία, ιδιαίτερα με κόμματα που ονειρεύονται οικουμενικές και τεχνοκρατικές κυβερνήσεις, δεν μπορεί να κρατήσει ζωντανή μια κυβέρνηση που θα έχει χάσει τη δεδηλωμένη της κοινωνίας. Αντίθετα, μετά τους Ανεξάρτητους Έλληνες η προσθήκη στο κυβερνητικό σχήμα και του κόμματος Λεβέντη, στην ουσία θα ενίσχυε μια συντηρητική και ταυτόχρονα ακατανόητη μετατόπιση.
Ή μήπως όχι…
Είναι γεγονός, ότι οι πρώτοι μήνες, αν όχι οι πρώτες ημέρες, του 2016 θα είναι ιδιαίτερα σύνθετες -δύσκολες για την κυβέρνηση και την κοινωνία. Ανοιχτά ζητήματα, όπως το ασφαλιστικό, το φορολογικό, η διευθέτηση των κόκκινων δανείων, πρέπει να κλείσουν οριστικά. Η κυβέρνηση και ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν δεσμευτεί ότι όλα τα παραπάνω θα υλοποιηθούν με τρόπο που θα προστατεύει τα συμφέροντα των πιο αδύναμων στρωμάτων της κοινωνίας, ενώ ταυτόχρονα τα βάρη θα μεταφέρονται στα πιο εύπορα στρώματα, σε αυτούς που αντέχουν και συστηματικά έως σήμερα διαφεύγουν. Ταυτόχρονα, εκκρεμεί η επαναφορά μέρους του παράλληλου προγράμματος που η κυβέρνηση αναγκάσθηκε να αποσύρει προσωρινά, ανοίγοντας έναν κύκλο θεσμοθέτησης μέτρων που θα διευρύνουν την κοινωνική αλληλεγγύη και τη δημοκρατία.
Το προσφυγικό – μεταναστευτικό, τέλος, είναι ένα ζήτημα που εν πολλοίς θα κρίνει τη ψυχή της αριστεράς, δηλαδή την ταυτότητά της. Σε αυτό δεν υπάρχουν μέσοι όροι και συμβιβασμοί ανάμεσα σε κυβερνητικούς εταίρους.
Έχουμε, άλλωστε, δείγμα γραφής, που δεν είναι άλλο από την ψήφιση του νομοσχεδίου για το σύμφωνο συμβίωσης. Προχωρήσαμε, παρά τις αντιρρήσεις των ΑΝΕΛ και το νομοσχέδιο είναι, πλέον, νόμος της πολιτείας με την ψήφο και αρκετών βουλευτών τους. Σ’ αυτούς τους βηματισμούς πρέπει να συνεχίσουμε και όποιος αντέξει.
Εκτιμούμε ότι η υλοποίηση των παραπάνω μπορεί να επαναφέρει ένα κλίμα ενίσχυσης της αυτοπεποίθησης της κοινωνίας. Τα περιθώρια εντός του μνημονίου, που με πραξικοπηματικό τρόπο μας επιβλήθηκε, είναι όντως στενά, αλλά εάν υπάρχει επιμονή και στοχοπροσήλωση, υπάρχουν μικρά ή και μεγαλύτερα περιθώρια άμβλυνσης των συνεπειών, μέχρι να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις απεγκλωβισμού από τις μνημονιακές πολιτικές και την επιτήρηση -το γρηγορότερο δυνατό.
Ισχυριζόμαστε ότι με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται η διαμόρφωση μιας ευρείας κοινωνικής πλειοψηφίας, που θα στηρίξει την κυβέρνηση και θα αποτρέψει πιθανούς πολιτικούς εκβιασμούς και κλυδωνισμούς, αποτελώντας την εγγύηση μιας συνεκτικής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Άλλωστε, γι’ αυτό έχει σημασία για την αριστερά να είναι στην κυβέρνηση, για να μπορεί να υπερασπιστεί καλύτερα τα πιο αδύναμα και αδικημένα κοινωνικά στρώματα.
Μέλη της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ
