Αν θέλει κάποιος να καταλάβει ποιο είναι το πολιτικό επίδικo της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας για προανακριτική επιτροπή για τυχόν ευθύνες του Κώστα Καραμανλή, μπορεί απλά να επικεντρώσει την προσοχή του στην εξής φράση: «μοντέλο Τριαντόπουλου».
Δεν είναι δικός μας ο χαρακτηρισμός. Η ίδια η κυβέρνηση το χρησιμοποιεί όχι επισήμως αλλά στις διαρροές που δίνει στους κυβερνητικούς συντάκτες για τις προθέσεις της. Όλοι μας βέβαια μπορούμε να κατανοήσουμε τι εννοούν οι κυβερνώντες με το «μοντέλο Τριαντόπουλου». Καμία ουσιαστικά συζήτηση στο πλαίσιο της προανακριτικής, που θα κλείσει πριν καν ανοίξει, και απόφαση από το Δικαστικό Συμβούλιο για τα περαιτέρω. Αυτό θα πει πολιτική συγκάλυψη, για να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας.
Φυσικά, η κατηγορία που “εντόπισε” η Νέα Δημοκρατία για την παραπομπή του Κώστα Καραμανλή είναι χαρακτήρα πλημμεληματικού. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης το είχε δηλώσει εγκαίρως και ευθαρσώς: «Εμείς κακούργημα δεν βλέπουμε». Και αφού δεν το είδαν, δεν το καταλόγισαν βέβαια, ως προς αυτό παρουσιάζονται συνεπείς.
Και εδώ, όπως στην περίπτωση Τριαντόπουλου, το πλημμέλημα είναι η απλή παράβαση καθήκοντος «αναφορικά με την ενδεχόμενη παράλειψη του: να καθορίσει ένα επαρκές πλαίσιο χρηματοδότησης για τον τομέα των σιδηροδρόμων, χάριν και της στελέχωσης της εταιρείας ΟΣΕ ΑΕ με επαρκές προσωπικό».
Το πως επιχειρεί να στηρίξει νομικά την πρότασή της η Νέα Δημοκρατία προκαλεί, αν όχι θυμηδία, τουλάχιστον πολύ εύλογες απορίες. Ισχυρίζεται πως: «Η εποπτεία του υπουργείου σε ΟΣΕ και ΕΡΓΟΣΕ είναι διοικητική και δεν αφορά σε θέματα ασφαλείας, για τα οποία εκ του νόμου είναι υπεύθυνη η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), η οποία είναι Ανεξάρτητη Αρχή».
Μα ήταν ο Κώστας Καραμανλής στη Βουλή που εξανίστατο και τόνιζε χαρακτηριστικά ότι «είναι ντροπή και ντρέπομαι που θέτετε θέματα ασφαλείας» απευθυνόμενος στον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Νίκο Παππά. Ο τότε, δηλαδή, υπουργός Μεταφορών όχι μόνο δεν αποποιήθηκε την ευθύνη αλλά έσπευσε να κατηγορήσει τον πολιτικό του αντίπαλο που έθετε τέτοιο ζήτημα όντας σίγουρος για το επίπεδο ασφαλείας στους ελληνικούς σιδηροδρόμους. Λίγες ημέρες αργότερα όμως συνέβη το τραγικό δυστύχημα.
Η Νέα Δημοκρατία ισχυρίζεται επίσης ότι «από τη στιγμή που δεν έγιναν οι απαιτούμενες κατά τον εφέτη ανακριτή εισηγήσεις προς τον υπουργό, είναι σαφές ότι αυτός δε μπορεί να έχει αντίστοιχη ποινική ευθύνη». Μα ποιες ακριβώς εισηγήσεις ζητούσε ο κ. Καραμανλής για να δράσει; Σήμερα ξέρουμε ότι τόσο από στελέχη του ΟΣΕ όσο και από συνδικαλιστές του, ο πρώην υπουργός Μεταφορών είχε καθαρή εικόνα για την κακή κατάσταση στην οποία βρισκόταν το σιδηροδρομικό δίκτυο. Στο γραφείο του είχαν φτάσει υπηρεσιακώς δεκάδες σχετικά μέιλ, όπως άλλωστε αποδείχθηκε αργότερα. Είναι μάλλον αφελές να υποστηρίζει κανείς ότι ο κ. Καραμανλής δεν ενήργησε διότι δεν είχε δεχθεί «ανάλογες εισηγήσεις».
Το πλέον εξοργιστικό. Στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας τονίζεται ότι «την ημέρα κατά την οποία συνέβη το δυστύχημα οι εταιρείες ΟΣΕ ΑΕ και Hellenic Train, πληρούσαν σύμφωνα με τις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές το σύνολο των προϋποθέσεων ασφαλούς εκτέλεσης του δρομολογίου, κατά το οποίο επήλθε η σύγκρουση». Ε, όχι, αυτό δεν μπορεί να γίνει ανεκτό για έναν και μόνο λόγο. Αν οι εταιρείες πληρούσαν τις εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές ασφαλείας, το δυστύχημα δεν θα είχε γίνει, τελεία. Περαιτέρω συζήτηση πάνω σ’ αυτό το κομμάτι, ουσιαστικά προσφέρει μόνο αποπροσανατολισμό. Σήμερα οι πάντες ξέρουν ότι σημαντικά συστήματα ασφαλείας δεν υπήρχαν στις 28 Φεβρουαρίου του 2023.
Αλλά τι άλλο να γράψει κανείς όταν η ίδια η κυβερνητική πλευρά ξεκαθάρισε ότι η Νέα Δημοκρατία προχώρησε σε πρόταση σύστασης Προανακριτικής Επιτροπής παρά το γεγονός ότι τα στοιχεία της δικογραφίας που προσκομίστηκαν στη Βουλή «δεν είναι ισχυρά για τυχόν ποινική ευθύνη». Τι μας λένε δηλαδή εδώ; Ότι μάς κάνουν και χάρη που καταθέτουν πρόταση. Πρόταση βέβαια που ουδέποτε θα είχε κατατεθεί αν δεν λάμβαναν χώρα οι συγκεντρώσεις-σεισμός της 26ης Ιανουαρίου και της 28ης Φεβρουαρίου και αν δεν είχε μεσολαβήσει η έντονη δημοσκοπική φθορά του κυβερνώντος κόμματος.
Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, τέλος πάντων, είναι αυτή που είναι. Θα κριθεί από τη Βουλή, τον ελληνικό λαό και τον ιστορικό του μέλλοντος. Το «μοντέλο Τριαντόπουλου» που προκρίνεται από την κυβερνητική πλειοψηφία είναι τουλάχιστον συμβατό με το Σύνταγμα;
Όπως έχει γράψει και άλλες φορές η Εποχή, επ’ αυτού υπάρχουν από ζωηρές επιφυλάξεις μέχρι…σιγουριά αντισυνταγματικότητας.
Παραθέτουμε την άποψη του έγκριτου συνταγματολόγου, Ξενοφώντα Κοντιάδη, όπως καταγράφηκε σε σχετική του ανάρτηση: «H κυβερνητική πλειοψηφία ετοιμάζεται να ακολουθήσει πάλι την κατάφωρα (κατά γενική ομολογία) αντισυνταγματική πρακτική που εφάρμοσε στην Προανακριτική Τριαντόπουλου, κλείνοντας τη διαδικασία, χωρίς να επιτρέψει τη διερεύνηση της υπόθεσης, όπως απαιτεί το Σύνταγμα. Το χειρότερο είναι ότι φαίνεται να μην υπάρχει κανείς να σταματήσει αυτή τη θεσμική κατρακύλα».
