Το αξίωμα «Ποτέ σε μια δίκη μη ρωτήσεις κάτι τους μάρτυρες αν δεν γνωρίζεις από πριν την απάντηση» συγκαταλέγεται στα στοιχειώδη της δικανικής τέχνης, που διδάσκονται από τα πρώτα στις νομικές σχολές οι υποψήφιοι υπηρέτες του νόμου.
Το ανάλογο ισχύει για τους υπηρέτες της πολιτικής, στους οποίους συγκαταλέγεται, βεβαίως, και ο Κυρ. Μητσοτάκης: Ποτέ σε μια δημόσια τοποθέτησή σου μην απαντάς σε ένα ερώτημα που δεν σου τέθηκε –εκτός εάν έχεις σοβαρούς λόγους να το κάνεις.
Διερωτάται κανείς, ποιοι σοβαροί λόγοι υπαγόρευσαν στον πρωθυπουργό να εκμυστηρευτεί απρόκλητα, σε μια ανοιχτή εκδήλωση, ότι δεν βλέπει την πολιτική ως καριέρα εφ’ όρου ζωής, και ότι ελπίζει να υπάρξει για τον ίδιο καριέρα μετά την πολιτική. Πότε; Πού; Τι ακριβώς;
Την περασμένη Δευτέρα. Στο Λονδίνο, στη Σχολή Διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, στη διάρκεια της ανοιχτής συζήτησης που είχε εκεί με την κοσμήτορα της σχολής και καθηγήτρια στο εν λόγω πανεπιστήμιο, Νγκάιρ Γουντς. «Δεν βλέπω την πολιτική ως μια καριέρα στην οποία θα περάσω όλη μου τη ζωή. Υπήρξε μια επαγγελματική ζωή πριν από την πολιτική και, ελπίζω, θα υπάρξει μια ζωή μετά την πολιτική», μεταφέρεται ότι είπε ακριβώς ο Κυρ. Μητσοτάκης, μάλλον απευθυνόμενος σε ένα ακροατήριο πολύ μεγαλύτερο από το κοινό στο αμφιθέατρο του πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Είχε και παλαιότερα δηλώσει ο πρωθυπουργός ότι θα κάνει καριέρα εκτός πολιτικής, όμως τότε προσέβλεπε σε μια θέση στο ιερατείο των Βρυξελλών ή στη νατοϊκή πυραμίδα, ενδεχόμενο ανοιχτό τότε, αλλά που πλέον εξέλειπε. Ποιοι, λοιπόν, οι λόγοι που ένας εν ενεργεία πρωθυπουργός εκπέμπει –ξανά– το μήνυμα ότι η ενασχόληση με την πολιτική ήταν μια παρένθεση στην επαγγελματική του ζωή, στην οποία μάλιστα ευελπιστεί να επιστρέψει;
Οι λόγοι είναι, σχηματικά, δύο και έχουν να κάνουν με την εσωτερική, αφενός, και την διεθνή, αφετέρου, συγκυρία. Δύο λόγοι οι οποίοι, στην αλληλοκάλυψή τους, δεν φαίνεται να ενθαρρύνουν τον Κυρ. Μητσοτάκη να παραμείνει στο στίβο της πολιτικής.
Όσον αφορά την εσωτερική συγκυρία, φαίνεται να εκτιμά, ορθώς, ότι η προοπτική μιας τρίτης πρωθυπουργικής θητείας –ακόμη και αν στις επόμενες εκλογές η ΝΔ αναδειχθεί πρώτο μεν, αλλά όχι αυτοδύναμο, όπως όλα δείχνουν, κόμμα— εξασθενεί κάθε μέρα που περνά. Με άλλα λόγια, δεν θα ήθελε να είναι πρόεδρος ενός κόμματος που θα συγκυβερνήσει, χωρίς τον ίδιο στη θέση του πρωθυπουργού. Το Τακτικό Συνέδριο της ΝΔ δεν είναι μακριά. Την άνοιξη του 2026 θα εξακολουθεί να ακούγεται καθαρά το μήνυμα που ο Κυρ. Μητσοτάκης εξέπεμψε από την Οξφόρδη την περασμένη Δευτέρα. Δεν θέλει να επιστρέψει στον επαγγελματικό στίβο ηττημένος στον στίβο της πολιτικής, του κλέβει πόντους επαγγελματικής αναρρίχησης.
Όσον αφορά τη διεθνή συγκυρία και τις επιπτώσεις της στο εσωτερικό, οι εξελίξεις και εκεί δεν επιφυλάσσουν επαίνους στην μονοδιάστατη επιλογή του Κυρ. Μητσοτάκη να θέσει τη χώρα σε περίοπτη θέση στη «σωστή πλευρά της ιστορίας».
Ήδη από τη συνάντηση Τραμπ-Πούτιν στην Αλάσκα τον Αύγουστο, στο διεθνές πεδίο, και συγκεκριμένα στο Ουκρανικό, ζυμώνονται εξελίξεις που εγκυμονούν μια «σωστή πλευρά της ιστορίας» άλλη από αυτή στην οποία αγκυροβόλησε τη χώρα ο Κυρ. Μητσοτάκης.
Οι ειρηνευτικές προσπάθειες, στις οποίες πρυτανεύουν οι ΗΠΑ και η Ρωσία, έχουν αποκτήσει μια δυναμική που, εκτός απροόπτου, θα οδηγήσει, αν όχι άμεσα πάντως στο ορατό μέλλον, στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Την Τετάρτη ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου ανακοίνωσε, μετά τις συνομιλίες του προέδρου Πούτιν με τον ειδικό απεσταλμένο του προέδρου Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, στη Μόσχα, ότι ο ρώσος πρόεδρος αποδέχεται ορισμένες από τις αμερικανικές προτάσεις και απορρίπτει άλλες, πάντα έτοιμος να συναντηθεί με τους αμερικανούς διαπραγματευτές όσες φορές χρειαστεί για να υπάρξει συμφωνία ειρήνης. Αυτή είναι, πρόσθεσε ο Ντμίτρι Πεσκόφ, η «κανονική ροή των διαπραγματεύσεων».
Η ειρήνευση θα προκύψει μέσα από συμβιβασμούς που ξεπερνούν τους θιασώτες της συνέχισης του πολέμου. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που συγκροτούν το «κόμμα του πολέμου» και υπονομεύουν τις προσπάθειες ειρήνευσης, θα κληθούν να αναθεωρήσουν.
Όπως θα κληθεί η κυβέρνηση και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης να διαχειριστεί σε περιβάλλον ειρήνης τις επιπτώσεις από την μονόπλευρη επιλογή να στηρίξει την Ουκρανία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι προσφέροντας αφειδώς πολεμικό υλικό –αλλά και διπλωματική στήριξη, μέχρι του σημείου να υποστηρίξει, διά στόματος πρωθυπουργού σε συνέντευξή του στο Bloomberg τον Σεπτέμβριο του 2022, ότι «διεξάγουμε πόλεμο εναντίον της Ρωσίας για να στηρίξουμε την Ουκρανία».
Το επέτρεπαν οι περιστάσεις, θα πει κάποιος. Περιστάσεις που, όμως, έχουν πλέον αλλάξει άρδην. Με αποτέλεσμα ο πρωθυπουργός να βρίσκεται σε σύγχυση.
Σε απόσταση ωρών από τους πανηγυρισμούς για τον «κάθετο διάδρομο» και την αναβάθμιση της χώρας σε «ενεργειακό κόμβο» και «πύλη εισόδου στην Ευρώπη του αμερικανικού LNG» προς τέρψη και αγαλλίαση του προέδρου Τραμπ, ο Κυρ. Μητσοτάκης, όταν ρωτήθηκε, στις 21 Νοεμβρίου, από το Bloomberg αναφορικά με το σχέδιο του αμερικανού προέδρου για την Ουκρανία, απάντησε ότι ορισμένα σημεία του είναι προβληματικά, «ειδικά αυτά που αφορούν την παραχώρηση εδαφών από την Ουκρανία», συντασσόμενος έτσι με τους αμφισβητίες της «γραμμής Τραμπ» στο Ουκρανικό.
Ακολούθησε, την ίδια μέρα, η ψυχρολουσία από την εκπρόσωπο του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας. Η Μαρίγια Ζαχάροβα επέκρινε έντονα την Αθήνα ότι ακολουθεί «γραμμή σύγκρουσης με τη Ρωσία», και ότι «ήταν από τους πρώτους που έστειλαν στην Ουκρανία όπλα και πυρομαχικά που χρησιμοποιούνται καθημερινά εναντίον αμάχων στο Ντονμπάς, τη Ζαπορίζια, τη Χερσώνα και την Κριμαία, περιοχές όπου ζουν από αμνημονεύτων χρόνων Έλληνες».
Την επαύριο του πολέμου όλα θα τεθούν στο τραπέζι της αναθεώρησης. Το πολιτικό μέλλον όσων στην Ευρώπη θα κυβερνούν μέχρι τότε μπορεί να κριθεί εκεί. Εύλογο κάποιοι να προλειαίνουν το έδαφος για έγκαιρη έξοδό τους από τον πολιτικό στίβο.
Φωτο: Γιάννης Παναγόπουλος / Eurokinissi
