Γιάννης Μπλέτας: Σπάζοντας τον κώδικα σιωπής και απομόνωσης

Καλοκαίρια και χειμώνες περνάνε στην ελληνική επαρχία συχνά χωρίς θεατρικές παραστάσεις. Τουλάχιστον παραστάσεις από αυτές που αναζητά το πιο εξοικειωμένο με το θέατρο κοινό. Στα νησιά, λόγω της δυσκολίας μεταφοράς μιας παράστασης όταν δεν ενώνει τους τόπους στεριά, πιο δύσκολα ταξιδεύουν παραστάσεις της πρωτεύουσας. Ακόμα και στη μεγαλόνησο, την Κρήτη, τα πράγματα παραμένουν δύσκολα ως προς τις μετακλήσεις παραστάσεων, αλλά υπάρχει έστω κάποια αποζημίωση από την εγχώρια καλλιτεχνική δραστηριότητα, μια και ολοένα και περισσότεροι δημιουργοί επιλέγουν να ζουν και να δημιουργούν σε πόλεις της επαρχίας.
Μια τέτοια συγκυρία γέννησε την «Ομερτά», μια παράσταση θεάτρου – ντοκουμέντου, όπως την χαρακτηρίζει ο δημιουργός της Γιάννης Μπλέτας, στο Ρέθυμνο της Κρήτης. Πρόκειται για μια παράσταση στη μνήμη και φόρο τιμής για τον Βαγγέλη Γιακουμάκη, που ανέβηκε στις 6 Φεβρουαρίου στον χώρο πολιτισμού Σημείο (Πατριάρχου Αθηναγόρα 17, Μισίρια), στην επέτειο των δέκα χρόνων από την εξαφάνιση του Βαγγέλη.

Η παράσταση περιλαμβάνει αληθινά ντοκουμέντα, ηχητικά προβολές και άλλα, και «η μυθοπλασία εισχωρεί μόνο για να εξυπηρετήσει τη δραματουργία, και για τη δημιουργία των άλλων χαρακτήρων του έργου, εκτός του Βαγγέλη Γιακουμάκη», εξηγεί στην Εποχή ο σκηνοθέτης της, Γιάννης Μπλέτας. «Ξεκίνησα έρευνα, που κράτησε επτά μήνες και κατά την οποία ήρθα σε επαφή και με τους γονείς του Βαγγέλη, ώστε να αποκτήσω εικόνα του χαρακτήρα του ίδιου του Βαγγέλη».

Στην παράσταση παίζουν ερασιτέχνες, εκτός από τον σκηνοθέτη που είναι επαγγελματίας και μίλησε στην Εποχή για την παράσταση αλλά και για την εμπειρία να ζεις και να δημιουργείς καλλιτεχνικά στο Ρέθυμνο.

Γιατί επέλεξες αυτή την ιστορία ως αφετηρία, τι σε ενεργοποίησε σε αυτήν;

Την περίοδο που ξετυλίχθηκε η ιστορία της εξαφάνισης του Βαγγέλη και της αποκάλυψης του εγκλήματος που είχε συντελεστεί σε βάρος του, σπούδαζα στο Ρέθυμνο. Είχα βιώσει αρκετά έντονα αυτά τα γεγονότα και κουβαλούσα το αποτύπωμα έντονο όλα αυτά τα χρόνια. Κυρίως γιατί ένιωθα ότι στη θέση του Βαγγέλη θα μπορούσα να είναι ο καθένας ή η καθεμιά από εμάς. Δεν έφταιξε πουθενά, δεν έκανε κάτι λάθος εκείνος.

Ζεις και εργάζεσαι στο Ρέθυμνο, αλλά δεν μεγάλωσες εκεί. Γιατί το επέλεξες;

Κατάγομαι από την Κοζάνη και στο Ρέθυμνο βρέθηκα ως φοιτητής Φιλολογίας. Στη συνέχεια έζησα κάποια χρόνια στην Αθήνα, σπούδασα στη δραματική σχολή του Θεάτρου Τέχνης, και το 2019 επέστρεψα για να ζήσω στο Ρέθυμνο. Δεν μου ταίριαζε ο τρόπος ζωής στην Αθήνα, οπότε μεταξύ Κοζάνης και Ρεθύμνου, επέλεξα το δεύτερο. Έχει τις αδυναμίες που χαρακτηρίζουν τις μικρές πόλεις αλλά είναι πολύ όμορφο και το κοινό εδώ αγαπά το θέατρο.

Καλλιτεχνικά αισθάνεσαι ότι μπορείς να δημιουργήσεις, να επιβιώσεις και να βρεις το κοινό σου μακριά από τον υδροκεφαλισμό της καλλιτεχνικής παραγωγής που χαρακτηρίζει την πρωτεύουσα;

Υπάρχουν, κατά κάποιο τρόπο, δύο είδη δημιουργών, αυτοί που εγκαταλείπουν την πρωτεύουσα λόγω της υπερπροσφοράς πληροφορίας και παραγωγής, και αυτοί που αισθάνονται ότι μαραζώνουν δημιουργικά στην επαρχιακή πόλη και επιστρέφουν στο μεγάλο κοινό. Στην παρούσα φάση αισθάνομαι δικαιωμένος από την επιλογή του Ρεθύμνου.

Καταφέρνεις να βγάζεις τα προς το ζην από τη δουλειά σου;

Τα καταφέρνω αλλά κάνοντας πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Εκτός από την Ομερτά συμμετέχω και σε τρεις ακόμα παραστάσεις, κάνω μαθήματα υποκριτικής στον χώρο που έχουμε δημιουργήσει, το Σημείο, ενώ παράλληλα δουλεύω και για κινηματογραφικές παραγωγές, την παραγωγή βίντεο και διαφημιστικών.

Ένα από τα πρότζεκτ που τρέχεις είναι και οι Αντιήρωες. Μίλησέ μας για αυτή τη δουλειά που είναι πολύ κοντά στην καρδιά σου.

Από το 2020 έχουμε συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων Ατόμων με Αυτισμό Ρεθύμνου και μαζί έχουμε δημιουργήσει μια θεατρική μικτή ομάδα, τους Αντιήρωες. Έχουμε παρουσιάσει δύο θεατρικές παραγωγές και έχουμε ολοκληρώσει δύο ντοκιμαντέρ μικρού μήκους, το τελευταίο μάλιστα βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας, τον περασμένο Σεπτέμβρη. Φέτος δουλεύουμε μια παράσταση του Αριστοφάνη. Είναι ομάδα με δυναμική που έχει τη στήριξη του πολύ δραστήριου Συλλόγου Γονέων Ατόμων με Αυτισμό. Η επαφή και η δουλειά με τους ανθρώπους με αναπηρία έχει ιδιαιτερότητες και μεγάλο πλούτο για όλους μας. Είμαστε σαν μια ορχήστρα με διαφορετικά όργανα στην οποία ο μαέστρος προσπαθεί να βγάλει από το καθένα τον καλύτερο του ήχο. Αν ξεχώριζα ένα «μάθημα» που έχω πάρει από αυτήν την ομάδα, είναι ότι όλα αυτά τα χρόνια δεν έχω ακούσει τις λέξεις «δεν μπορώ».