Γκετοποίηση και κρατική βία κατά των τσιγγάνων

Από τις 7 Ιουλίου ξεκίνησε το 24ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ από το συντονιστικό μεταναστευτικών και αντιρατσιστικών οργανώσεων και θα κρατήσει μέχρι τις 9 Ιουλίου, στο Άλσος Βεΐκου τελικά. 3 ημέρες γεμάτες συζητήσεις, συναυλίες και κουζίνες από πολλές χώρες. Στο μουσικό πρόγραμμα μεταξύ άλλων θα είναι ο Ταφ Λάθος, ο Βέβηλος, ο Παντελής Κυραμαργιός, οι Tsopana Rave, η σχολή και ομάδα αφρικάνικου χορού και μουσικής Yeelen και άλλοι/ες καλλιτέχνες/ιδες και σχήματα με ήχους κάθε είδους από κάθε μεριά του πλανήτη. Το τριήμερο αυτό θα πραγματοποιηθούν και διάφορες συζητήσεις με θεματικές όπως «Η ακροδεξιά σήμερα στην Ελλάδα και διεθνώς. Νέες προκλήσεις για το αντιφασιστικό κίνημα», «Τσιγγάνοι: Γκετοποίηση και κρατική βία», «Από την Πύλο έως τον Έβρο, ένα κρατικό έγκλημα σε επανάληψη» και άλλες πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις.

Την Παρασκευή 7 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε η συζήτηση με θέμα «Τσιγγάνοι: Γκετοποίηση και κρατική βία», με συντονίστρια την Ισαβέλλα Γαλαίου, από το Δίκτυο για τα Κοινωνικά και Πολιτικά Δικαιώματά και ομιλητές τον Θανάση Καμπαγιάννη, δικηγόρο της οικογένειας Σαμπάνη, την Ματίνα Βαβούλη, εκπαιδευτικό δημοτικού Νέας Ζωής Ασπροπύργου, τον Γιώργο Τσάκαλο, πανεπιστημιακό και τον Κώστα Παϊτέρη, πρόεδρο της Ένωσης Διαμεσολαβητών Ρομά.

Με αφορμή αυτή τη συζήτηση, έχει ενδιαφέρον να δούμε τις δράσεις που συμβαίνουν στον δήμο Χαλανδρίου και μας δίνουν μια ελπίδα, μια χαραμάδα φωτός απέναντι στον ζόφο και τον σκοταδισμό που μας κατακλύζει από παντού. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η ΚοινΣεπ Πράσινο-τεχνική στο Χαλάνδρι, μια κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση ΡΟΜΑ, που αναλαμβάνει κηπουρικές εργασίες. Ιδρύθηκε το 2019 με τη βοήθεια του δήμου Χαλανδρίου, και όπως μας ανέφερε ο κ. Παναγιώτης Μήτρου, μέλος του ΔΣ της επιχείρησης, σήμερα 4 χρόνια μετά απασχολεί 55 εργάτες και πλέον η ΚοινΣεπ συνεργάζεται με αρκετούς δήμους, όπως ο δήμος Χαλανδρίου, Φιλαδέλφειας και Νέας Χαλκηδόνας, Αλίμου, Βριλήσσιων, Γλυκών Νερών, Ραφήνας, Νέου Ηρακλείου και άλλους δήμους. Ένα άλλο φωτεινό παράδειγμα ένταξης των Ρομά, που καταρρίπτει τα στερεότυπα που επικρατούν κοινωνικά και τις μισαλλόδοξες και ρατσιστικές απόψεις που ακούμε καθημερινά. Σύμφωνα με τον κ. Μήτρου, στην εταιρεία απασχολούνται και γυναίκες και άνδρες Ρομά, ενώ κάποιοι εργαζόμενοι είναι η πρώτη φορά που ασφαλίζονται, δηλαδή στην ηλικία των 40 ετών είναι τα πρώτα ένσημα που λαμβάνουν.

Τα κέντρα κοινότητας (παραρτήματος) Ρομά, πρέπει να προφέρουν ένα εύρος ευκαιριών στους ανθρώπους αυτούς και όχι μόνο επιδόματα, δήλωσαν στην «Εποχή» η Ελένη Δεσιώτου και η Βίκυ Σαρρίδη, διαμεσολαβήτριες Ρομά στο Χαλάνδρι. Όπως μας ανέφεραν, οι περισσότεροι χρειάζονται διαμεσολάβηση, καθώς δεν μιλούν καλά ελληνικά και παρά το γεγονός ότι υπάρχουν πολλά ευρωπαϊκά προγράμματα και κονδύλια που προωθούν την κοινωνική τους ένταξη, τονίζουν ότι τεράστια σημασία έχει η πολιτική βούληση του εκάστοτε φορέα, και εν προκειμένω ο δήμος Χαλανδρίου, και ο δήμαρχος Σίμος Ρούσσος έχουν κάνει εξαιρετική δουλειά προς αυτή τη κατεύθυνσή. Σύμφωνα με τις δύο διαμεσολαβήτριες στο Χαλάνδρι, το 39% των Ρομά έχει αστικοδημοτικά προβλήματα, δηλαδή δεν έχουν ταυτότητα, διαβατήρια, ή κάτι που να πιστοποιεί την ύπαρξη τους, είναι αόρατοι για το κράτος, με αποτέλεσμα να μην έχουν πρόσβαση στο ΕΣΥ, να μην μπορούν να λάβουν απολυτήριο λυκείου, να μην μπορούν να δουλέψουν και πόσα άλλα εμπόδια που προκύπτουν από αυτό. Όσον αφορά στη βία, πολλές φορές γίνονται θύματα κατάχρησης εξουσίας από την αστυνομία. Αν για παράδειγμα έχει γίνει κλοπή ένα στενό παραδίπλα, σταματούν τους Ρομά και προδικάζουν ότι είναι υπαίτιοι. Οι ίδιοι ανταπαντούν λέγοντας «με έδειραν, αλλά δεν το έκανα εγώ». Από την άλλη, οι γυναίκες στους καταυλισμούς που δέχονται καθημερινά κακοποίηση, δεν την αντιλαμβάνονται όμως ως βία. Ένας Ρομά αποδέχεται να τον σταματά συνεχώς η αστυνομία ή να γίνονται έφοδοι στους καταυλισμούς την ώρα που κοιμούνται για έλεγχο, δεν αντιλαμβάνονται όμως τα περιστατικά αυτά ως βία.

Στα σχολεία επίσης η συνθήκη είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς τα παιδιά δύσκολα εντάσσονται στο υπόλοιπο κοινωνικό σύνολο, για αυτό η Βίκυ Σαρρίδη τόνισε ότι το σχολείο οφείλει να δώσει ουσιαστικό βάρος στη παιδεία των παιδιών και όχι μόνο στην τυπική εκπαίδευση προκειμένου να καταπολεμηθεί η προκατάληψη.

Όσον αφορά στην υγεία, ένα τραγικό παράδειγμα για το τι αντιμετωπίζουν είναι το εξής ντροπιαστικό γεγονός: Άτομο χωρίς χαρτιά από τον καταυλισμό του Χαλανδρίου αρρωσταίνει, το ασθενοφόρο κάνει μιάμιση ώρα να έρθει. Στο νοσοκομείο, τόσο ο ίδιος όσο και οι διαμεσολαβήτριες δέχονται ρατσιστικές επιθέσεις, ενώ εν τέλει προσποιούνται πως τον εξετάζουν. Τον διώχνουν το ίδιο βράδυ. Ένα μήνα, επιστρέφει στο νοσοκομείο, αλλά τη δεύτερη φορά καταλήγει.