Στην τελευταία συνάντηση του Πανελλαδικού Συντονιστικού της «Δικτύωσης για τη Ριζοσπαστική Αριστερά – Ζωή Μετά» προέκυψε ένα ενδιαφέρον κείμενο για την τρέχουσα πολιτική συγκυρία. Η ανάλυση είναι ψύχραιμη και προσεκτική, φωτίζοντας εύστοχα τα κομβικά στοιχεία της πολιτικής μιας κυβέρνησης που φαίνεται να μετρά αντίστροφα. Όπως, λοιπόν, αναφέρεται στο κείμενο, η αντίστροφη αυτή μέτρηση δεν σημαίνει ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ θα «πέσει» από στιγμή σε στιγμή. Για το αντίθετο, μάλιστα, συνηγορούν πολλαπλοί παράγοντες, πέρα από την πρόσφατη προσέγγιση με το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα:
Η στήριξη του «χρήσιμου Τσίπρα» από τους Σόιμπλε και Σαπέν και η επιδίωξη του «διεθνούς παράγοντα» να εξασφαλιστεί η πολιτική σταθερότητα προκειμένου να εφαρμοστεί η Συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας στο προσφυγικό· η τακτική του «ώριμου φρούτου» που ακολουθεί η νέα ηγεσία της ΝΔ, αποφεύγοντας επιθετικές κινήσεις που να στηρίζουν το αίτημα για εκλογές, και εμμένοντας αντίθετα στη «διαχειριστική ανεπάρκεια» της κυβέρνησης (ομολογώντας, έτσι, τις συμπτώσεις στο περιεχόμενο της πολιτικής)· η συμμετοχή ή η ανοχή μέρους της καραμανλικής ΝΔ στο «σύστημα» ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ (Παυλόπουλος, Παπαγγελόπουλος, μίνι «ανταρσία» στην ψηφοφορία για τα ΜΜΕ)· και βεβαίως, το γεγονός ότι τα κοινωνικά στηρίγματα της κυβέρνησης εξακολουθούν να την ανέχονται ως το «μη χείρον». Στα συμφραζόμενα αυτά, η φθορά της κυβέρνησης ενισχύει τη ΝΔ, χωρίς οι απώλειες να εξισορροπούνται από (κεντρο)αριστερά αντίβαρα, ούτε όμως και να κεφαλαιοποιούνται από τη Λαϊκή Ενότητα ή την ΑΝΤΑΡΣΥΑ.
Πόσο θα αρκέσουν αυτές οι «ανάσες» δεν είναι για την ώρα προβλέψιμο. Αφενός γιατί η εφαρμοσιμότητα της Συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας στο προσφυγικό δεν είναι εγγυημένη, αφετέρου γιατί, στο μέτωπο της οικονομίας, η όποια διεθνής στήριξη για την αντιμετώπιση του προσφυγικού δεν συνεπάγεται μείωση των δημοσιονομικών στόχων του Μνημονίου (πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,5% του ΑΕΠ το 2018 και για χρόνια). Ακόμα δε κι αν αποδειχτεί εφικτός ένας πρόσκαιρος συμβιβασμός με το κουαρτέτο στο ζήτημα των συντάξεων, με τη λήψη «ισοδύναμων» μέτρων μακροπρόθεσμης απόδοσης, το δόγμα «δεν ανοίγει θέμα χρέους πριν από το 2025», που πρόσφατα επιβεβαίωσε ο υπουργός Ανάπτυξης, παραμένει ακλόνητο. Την ίδια στιγμή, οι πρωθυπουργικές εξαγγελίες για μετατροπή της Ελλάδας σε διεθνές πρότυπο ανάπτυξης δεν επιβεβαιώνονται από την πραγματικότητα. Κατά την περίοδο της κρίσης στην Ελλάδα, και ελλείψει δημοσίων επενδύσεων, οι επενδύσεις σε υποδομές έπεσαν από το 3,7% του ΑΕΠ το 2006 στο 1,1% το 2015, ενώ μόνο φέτος, τα «λουκέτα» στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 78%, συνθήκη που σημαίνει περαιτέρω συγκεντροποίηση κεφαλαίου προς τις κορυφές. Με τη λιτότητα να συνεχίζεται, η όποια υπόσχεση ανάπτυξης περιορίζεται στις ιδιωτικοποιήσεις – με την πώληση του ΟΛΠ, της ΤΡΑΙΝΟΣΕ και του Θριασίου Εμπορευματικού Κέντρου να συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον της κινεζικής COSCO.
Στα συμφραζόμενα αυτά, η συστημική προσαρμογή της κυβέρνησης ολοκληρώνεται αυτές τις μέρες στο προσφυγικό, με την αναγόρευση της αντιπροσφυγικής Συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας σε διπλωματική επιτυχία, υπό το δίλημμα «Συμφωνία ή πολλές Ειδομένες», ενώ πρόκειται για όνειδος εφάμιλλο του τρίτου Μνημονίου. Η εξέλιξη αυτή, που συναντά ισχνές αντιδράσεις από το εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος, ήταν προδιαγεγραμμένη από το φθινόπωρο. Στη δεύτερη θητεία της, και στην καλύτερη περίπτωση, η κυβέρνηση ανέλαβε ευθύνες για την υποδοχή προσφύγων προσβλέποντας (μάταια) σε κάποια ελάφρυνση του χρέους. Στη χειρότερη, η ίδια προσαρμόστηκε σε όλες τις εκδοχές της ευρωπαϊκής αντιπροσφυγικής πολιτικής: αποδέχτηκε τη στρατιωτικοποίηση (φράχτες, Frontex, NATO), πλειοδότησε στο «να τους πάρει η Τουρκία», και τελικά ξανάνοιξε τα στρατόπεδα, εκτελώντας πλέον μαζικές επαναπροωθήσεις «παράτυπων». Σε μια διαρκή προσπάθεια ισορροπίας μεταξύ χωροφύλακα και αστυφύλακα, στο κυβερνητικό επιτελείο πρυτάνευσε η εκτίμηση ότι ένας εθνικός σχεδιασμός μέσης και μακράς διάρκειας θα αδυνάτιζε τη διαπραγματευτική θέση της χώρας απέναντι στην Ε.Ε., αν δεν αποτελούσε «σινιάλο» στους διακινητές. Προτιμήθηκε, λοιπόν, η εσκεμμένη ανικανότητα του κρατικού μηχανισμού, η παράκαμψη της κοινοβουλευτικής διαδικασίας για την εμπλοκή του ΝΑΤΟ και την υιοθέτηση της Συμφωνίας (και η επικύρωση αυτής της πολιτικής στο Συμβούλιο Αρχηγών), η ανάθεση των ροών σε ΜΚΟ και αλληλέγγυους και η εξάντληση της διαπραγματευτικής «δεινότητας» της χώρας στην προστασία της εθνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο. Οι θετικές πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν στο μεταξύ (σχεδιασμός για τα προσφυγόπουλα στα σχολεία, κινητοποίηση του υγειονομικού μηχανισμού, δελτίο ειδήσεων στα αραβικά, διατίμηση προϊόντων, ενίσχυση πρωτοβουλιών έμπρακτης αλληλεγγύης) δεν αναιρούν το γεγονός ότι μια κυβέρνηση με αναφορά στην Αριστερά υλοποιεί μια συμφωνία που «τελειώνει» το προσφυγικό άσυλο στην Ευρώπη, εξ’ ου και διεθνείς ΜΚΟ τη χαρακτηρίζουν απάνθρωπη και αποτροπιαστική.
Ο δικηγόρος του διαβόλου
