** Γενική απεργία με μαζικές και μαχητικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα για ειρήνη, κοινωνική δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια
** Επαναδραστηριοποίηση του αντάρτικου
Ο ζεστός και ελπιδοφόρος Νοέμβρης της Κολομβίας κατέδειξε ότι δεν ήταν συγκυριακή η ήττα της Δεξιάς (ουριμπίσμο)1 στις Περιφερειακές – Δημοτικές εκλογές (27/10/2019), όπου έχασε όχι μόνο την πρωτεύουσα Μπογκοτά (7εκατ. κάτοικοι) αλλά και τα παραδοσιακά της κάστρα (“Εποχή” 3/11/2019).
Αρχές Νοέμβρη, η φοιτητική νεολαία διεκδικεί μαζικά και δυναμικά αύξηση και όχι μείωση των δαπανών για την παιδεία, το σταμάτημα της διαφθοράς στα πανεπιστήμια και γενικότερα δημόσια, ποιοτική και δωρεάν παιδεία. Να επισημανθεί ότι μόλις το 9% των μαθητών που προέρχονται από φτωχές οικογένειες κατορθώνουν να σπουδάσουν στο πανεπιστήμιο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις εύπορες οικογένειες είναι 53%.
Στις 21 του περασμένου Νοέμβρη πραγματοποιείται, μετά από 43 χρόνια, γενική απεργία σε όλη τη χώρα που έχει προκηρυχθεί από τα συνδικάτα. Στην Εθνική Απεργιακή Επιτροπή, εκτός από τα συνδικάτα, συμμετέχουν ή στηρίζουν μια σειρά από οργανώσεις και συλλογικότητες που καλύπτουν ευρύ κοινωνικό φάσμα: φοιτητικές, αγροτικές, γυναικείες/ φεμινιστικές, οικολογικές, ιθαγενών, αφροκολομβιάνων. Η μαζικότητα, η μαχητικότητα και η διάρκεια των διαδηλώσεων – πορειών και σχετικών πολιτιστικών – πολιτικών εκδηλώσεων, στις πόλεις κατά κύριο λόγο, είναι πρωτοφανής και παραπέμπει, παρόλα τα διαφορετικά χαρακτηριστικά, στη δεκαετία του ’70. Η πλειοψηφική συμμετοχή της νεολαίας έδωσε το τόνο και το… χρώμα των διαδηλώσεων όπου ξεχείλιζε η οργή, αλλά και η χαρά της συλλογικής έκφρασής της στους δρόμους.
Φτάνει πια!
Την σπίθα που τόσα χρόνια σιγόκαιε άναψε το νέο πακέτο νεοφιλελευθέρων μεταρρυθμίσεων που αυξάνει την ήδη υπερεκμετάλλευση της εργασίας και περιορίζει τα λιγοστά υπαρκτά ασφαλιστικά δικαιώματα: διεύρυνση της μερικής απασχόλησης και των ευέλικτων μορφών της, θεσμοθέτηση υποκατότατου μισθού για τους νέους μέχρι 28 ετών (-25%), κατάργηση υπερωριών και προσαυξήσεων για νυχτερινή εργασία ή εργασία σε αργίες, κ. κ.α Στο Ασφαλιστικό, αύξηση των εισφορών των εργαζομένων και των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης τους, μείωση των κρατικών δαπανών για τη στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος με προοπτική την ιδιωτικοποίηση του συστήματος. Να επισημανθεί, ότι η Κολομβία είναι χώρα μεγάλων κοινωνικών ανισοτήτων: δεύτερη στην αμερικανική ήπειρο και ανάμεσα στις 10 πρώτες στον κόσμο.
Στο στόχαστρο των διαδηλωτών-τριών οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές που ασκούνται (κυβέρνηση, Παγκόσμια Τράπεζα, ΔΝΤ, ΟΟΣΑ) και η συστηματική και υπέρμετρη κρατική καταστολή. Ειδικότερα, καταγγέλθηκε για τη δράση της και απαιτήθηκε η κατάργηση της ESMA (ειδικό σώμα καταστολής διαδηλώσεων). Για πρώτη φορά, όμως αναδείχτηκε και καταγγέλθηκε η κυβέρνηση για συστηματική υπονόμευση της συμφωνίας ειρήνευσης με τα FARC (το μεγαλύτερο αντάρτικο) που υπογράφτηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση μετά από πολύχρονες διαπραγματεύσεις στην Αβάνα και σηματοδότησε το τέλος μιας ένοπλης σύγκρουσης μισού αιώνα (2016). Για πρώτη φορά, επίσης, καταγγέλθηκε η όλο και πιο φονική δράση των παραστρατιωτικών ένοπλων ομάδων που δρουν ανενόχλητα, κυρίως στην ύπαιθρο, και όταν δεν δολοφονούν, κακοποιούν ή εκβιάζουν ηγετικά στελέχη κοινοτήτων ή/και κοινωνικών αγώνων, πρώην αντάρτες των FARC, ιθαγενείς, εξωθώντας τους να εγκαταλείψουν τη γη τους που στη συνέχεια καταπατείται. Ακραίο πρόσφατο παράδειγμα (10/2019) βομβαρδισμός καταυλισμού πρώην ανταρτών και των οικογενειών τους (3.000 άνθρωποι) που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο οκτώ παιδιών. Η αποκάλυψη και η μεγάλη αντίδραση οδήγησε στην παραίτηση του υπουργού άμυνας.
Στις περισσότερες πόλεις, οι διαδηλώσεις ολοκληρώθηκαν ειρηνικά ή με μικροεπεισόδια. Στη Μπογκοτά και στο Κάλιν (2.5 εκατ. κάτοικοι) η καταστολή ήταν άγρια: βάναυσοι ξυλοδαρμοί, δακρυγόνα και σφαίρες με καουτσούκ, απαγόρευση κυκλοφορίας. Ειδικότερα, στη Μπογκοτά οι οδομαχίες ESMA – ομάδων διαδηλωτών με καλυμμένο το πρόσωπο και η χρήση ελικοπτέρων κράτησαν μέχρι τη νύχτα. Τελικός απολογισμός: τρεις νεκροί «…αποτέλεσμα σύγκρουσης βανδάλων με δημόσιες δυνάμεις ασφαλείας», αμέτρητοι τραυματισμοί που ορισμένοι είναι πολύ σοβαροί, αθρόες συλλήψεις.
Kαταστολή και μετά… διάλογος
Εκτός από το πρωτοφανές κλείσιμο των συνόρων (!) και την καταστολή, συνεχίστηκε η πάγια τακτική κατασυκοφάντησης των διαδηλώσεων και των καθοδηγούμενων ψευδών ειδήσεων. Αυτήν τη φορά, ελλείψει των FARC βρέθηκαν στους δρόμους «οι βίαιοι διαδηλωτές και οι αναρχικοί».
Παρόλα αυτά, ο μόλις 18 μήνες πρόεδρος Ιβάν Ντούκε, έχοντας προφανώς κατά νου τις εξελίξεις στην Χιλή, κινήθηκε σε συμφιλιωτικό κλίμα: αναγνώρισε ότι οι διαδηλώσεις ήταν στην πλειονότητά τους ειρηνικές και διαχώρισε τους «βάνδαλους» από τον κύριο όγκο των διαδηλωτών. «Σήμερα μίλησαν οι κολομβιάνοι, τους ακούσαμε. Πρέπει να εμβαθύνουμε το διάλογο σε όλους τους τομείς δραστηριότητας». Αν ο διάλογος αυτός που τυπικά έχει ξεκινήσει είναι αποκλειστικά προσχηματικός θα φανεί στο άμεσα μέλλον.
Το αντάρτικο δηλώνει παρόν
Ένα πολύ μικρό μέρος των FARC (10%), είχε διαφωνήσει με τη συμφωνία ειρήνευσης του 2016 και ουσιαστικά είχε αδρανοποιθεί. Το Σεπτέμβρη, όμως, εν μέσω αυξανόμενης κρατικής καταστολής, αναγγέλλει την επαναδραστηριοποίησή του και τη συνεργασία του με το μικρότερο αντάρτικο ELN, παρά τις σοβαρές ιδεολογικές διαφορές τους. Το πολιτικό κόμμα πλέον FARC (συμμετέχει βάσει της συμφωνίας με 10 βουλευτές στη Βουλή), κατάγγελλε τους πρώην συντρόφους-ισσες και είναι καθησυχαστικό. Το ερώτημα, όμως, που τίθεται είναι γιατί αυτό το κομμάτι των ανταρτών ξαναπαίρνει τα όπλα και ποιες θα είναι επιπτώσεις; Μια πρώτη συνοπτική απάντηση είναι ότι πολλά θα εξαρτηθούν από το αν θα συνεχιστεί η αυξημένη το 2019 δολοφονική δράση του κράτους και του παρακράτους στην ύπαιθρο και η περαιτέρω αποδυνάμωση της συμφωνίας ειρήνευσης.
Αντί επιλόγου
«Με τις συμφωνίες ειρήνευσης σταματήσαμε να σκεφτόμαστε και να μιλάμε συνέχεια για τον πόλεμο και αρχίσαμε να μιλάμε για τις ανισότητες, τη φτώχεια, την υγεία, την παιδεία και τόσα άλλα. Κυρίως, ξεπεράσαμε το διάχυτο φόβο…» λόγια διαδηλωτή.
Γεωργία Ντούσια
(1) Αλβάρο Ουρίμπε: κυβερνήτης της περιφέρειας Αντιόχεια (1995-1997) και πρόεδρος της Κολομβίας (2006-2010). Εκφραστής της σκληρής δεξιάς, έχει κατηγορηθεί και ανακριθεί για ωμή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σχέσεις με παραστρατιωτικές οργανώσεις, ενώ θεωρεί τη συμφωνία ειρήνευσης πολύ ευνοϊκή για τους αντάρτες και επιδιώκει την αλλαγή της. Είναι ο ισχυρός πρόεδρος του κυβερνητικού κόμματος.
