Με έκπληξη άκουσαν οι Κολομβιανοί τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος την περασμένη Κυριακή για τη «συμφωνία ειρήνης» μεταξύ κυβέρνησης και των ανταρτών των FARC-EP. Το προβάδισμα του «όχι», έστω με μικρή πλειοψηφία, προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια και ανησυχία, όπως μετέδωσαν έγκυροι ανταποκριτές από την πρωτεύουσα της χώρας, Μπογκοτά. Ο πρόεδρος της χώρας Χουάν Μανουέλ Σάντος δήλωσε ότι «δεν θα εγκαταλείψει την προσπάθεια για την ειρήνη (…) Η κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε από τις δύο πλευρές στις 29 Αυγούστου 2016, θα εφαρμοστεί».
Ο ηγέτης των FARC-EP, Ροντρίγκο Λοντόνιο, ή Τιμολέων όπως έχει γίνει γνωστός, δήλωσε από την Αβάνα ότι «αυτοί που σπέρνουν το μίσος και την εκδίκηση (…) ματαίωσαν την επικύρωση της συμφωνία ειρήνης». Δεν θα σταματήσουμε, όμως, να αγωνιζόμαστε «με όπλο το λόγο μας για την ειρήνη (…) η οποία θα θριαμβεύσει».
Στο ερώτημα του δημοψηφίσματος το «όχι» επικράτησε οριακά με το 50,21% που αντιστοιχεί σε 6,3 εκατ. των ψήφων. Το «ναι» πήρε το 47,78% (6,3 εκατ. ψήφους). Το 65,52% δεν πήγε στις κάλπες. «Η αποχή νίκησε, αλλά έχασε η χώρα», σχολίασε ο διευθυντής της επιτροπής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ιστορική συμφωνία
Η υπογραφή της «συμφωνίας ειρήνης» χαρακτηρίστηκε ιστορική από τον ηγέτη των FARC, γιατί βάζει τέρμα σε μια εμφύλια σύγκρουση που στοίχιζε ακριβά σε ανθρώπινες ζωές και ανοίγει το δρόμο για αγροτικές μεταρρυθμίσεις και την ένταξη των ανταρτών των FARC-EP στην πολιτική ζωή της χώρας. Υπέρ της συμφωνίας, εκτός από τις πολιτικές δυνάμεις της αριστεράς, τάχθηκαν συνδικάτα, σύλλογοι φοιτητών, άνθρωποι της πολιτισμού, αλλά και επιχειρηματίες. Το «όχι» υποστήριξε ο πρώην πρόεδρος Αλβάρο Ουρίμπε (2002-2010), οι μεγάλοι γαιοκτήμονες, ο ανώτατος κλήρος κ.λπ.
Ο Αλβάρο Ουρίμπε, επικεφαλής της εκστρατείας υπέρ του «όχι», ξεπέρασε κάθε όριο «λαϊκισμού», αναφέρει η «Λε Μοντ». Έπαιξε με το μίσος και το φόβο για το μέλλον της χώρας. Έφτασε στο σημείο να υποστηρίζει ότι όποιος ψηφίζει «ναι», ψηφίζει για ένα καθεστώς «καστρο-τσαβικό». Παραδόξως, τάχθηκε υπέρ ενός «μεγάλου εθνικού συμφώνου», χωρίς να δέχεται, όμως, τη συμφωνία και τις προτάσεις του Σάντος. Ο τελευταίος όρισε, ήδη, νέα διαπραγματευτική ομάδα με επικεφαλής τον μέχρι τώρα στη θέση αυτή, Ουμπέρτο ντε λα Καγιέ. Οι FARC-EP δήλωσαν ότι θα σεβαστούν τη συμφωνία και συνεχίζουν τις προσπάθειες για την ειρήνη. Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και η μικρότερη ανταρτική οργάνωση «Στρατός Εθνικής Απελευθέρωσης» (ELN) φιλο-γκεβαρική, όπως αναφέρεται. Πάντως, γεγονός είναι ότι μετά το «όχι» η πολιτική κατάσταση στην Κολομβία θα περάσει από πολλές φάσεις όξυνσης. Για την «ιστορική συμφωνία ειρήνης», την προοπτική που διανοίγεται και τις δυσκολίες που έχει συναντήσει στην πορεία της, αναφέρεται ο Γεζίντ Αρτέτα σε συνέντευξή του στην «Ουμανιτέ» (τη συνέντευξη αυτή μεταφέρουμε στις διπλανές στήλες). Ο Γεζίντ Αρτέτα ήταν στέλεχος του FARC, συνελήφθη και φυλακίστηκε. Σήμερα είναι καθηγητής κοινωνιολογίας στην Ισπανία.
Μ. Κοβάνης
