Ο Ντόναλντ Τραμπ γίνεται τη Δευτέρα 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ. Ο ίδιος αδημονεί. Η σύζυγος του παραμένει προκλητικά αδιάφορη.
Δύσκολα συλλαμβάνει κανείς τις δωρεές 180 εκατ. δολαρίων για μια τελετή ορκωμοσίας και τα εορταστικά συνεπακόλουθα. Όσοι εξασφάλισαν θέσεις στο στενό κύκλο του νέου προέδρου, τον χρύσωσαν κανονικά. Το «δείξε μου το φίλο σου» ισχύει παντού. Οι προσκεκλημένοι του Τραμπ είναι CEOs πολυεθνικών υψηλής τεχνολογίας, πληροφορικής, ενεργειακών δικτύων, πετρελαιοειδών.
Ο πρωταγωνιστής είναι ο πρώτος ένοικος του Λευκού Οίκου με ποινικό μητρώο, εφόσον –πάρα τη λυσσαλέα προσπάθεια του ίδιου και της νομικής του ομάδας– το Ανώτατο Δικαστήριο της πολιτείας της Νέας Υόρκης τον έκρινε ένοχο για χρηματισμό της πορνοστάρ Στόρμι Ντάνιελς, αν και δεν του επιβλήθηκε ποινή, για να μην τρωθεί το προεδρικό αξίωμα. Ο νέος πλανητάρχης δεν έχει μόνο τη ρετσινιά στην πλάτη, αλλά και απαγόρευση εισόδου σε χώρες όπου η νομοθεσία δεν επιτρέπει την είσοδο σε καταδικασμένους από ποινικά δικαστήρια.
Την τελετή σκιάζουν τοξικά σύννεφα, καθώς τα μέτωπα των πυρκαγιών παραμένουν και ο ακριβής αριθμός νεκρών και υλικών καταστροφών είναι άγνωστος. Το σίγουρο είναι πως πρόκειται για τη μεγαλύτερη σε κόστος πυρκαγιά στην ιστορία της χώρας. Οι επιστημονικές ανακοινώσεις αναφέρονται στο ρεκόρ ξηρασίας και την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας, αποτελέσματα της κλιματικής κρίσης, την πλήρη έλλειψη οικιστικού σχεδιασμού στην ανάπτυξη της πόλης, την οικοδόμηση ξύλινων κατοικιών και υποδομών (αποτέλεσμα όχι μόνο της συνήθειας αλλά και της αναζήτησης φθηνότερης λύσης), ειδικά στις λαϊκές συνοικίες. Γιατί εκτός από επαύλεις η φωτιά κατέκαψε χιλιάδες σπίτια εργαζομένων και οικονομικά ευάλωτων Αμερικανών. Οι εύποροι έχασαν περιουσίες και τιμαλφή, χιλιάδες άλλοι έμειναν άστεγοι. Η ταξικότητα στη συμφορά δεν κρύβεται, όπως δεν κρύβονται οι ελλείψεις προσωπικού της πυροσβεστικής υπηρεσίας λόγω υποχρηματοδότησης, την ώρα που ο υπαρχηγός Ίλον Μασκ έχει ήδη εξαγγείλει τον περαιτέρω περιορισμό πόρων στο δημόσιο τομέα , επομένως ακόμα λιγότερους πυροσβέστες, αφού πρώτα φρόντισε να λοιδωρήσει αυτούς που δεν είχαν αγγλοσαξωνική καταγωγή. Ούτε λέξη ευγνωμοσύνης για τις ομάδες από Μεξικό και Καναδά, των γειτόνων που την κυριαρχία τους απειλεί η νέα διακυβέρνηση. Χωρίς κρατική μέριμνα, οι πυρόπληκτοι είναι έρμαια των ασφαλιστικών εταιριών που συχνά αρνούνται να τους αποζημιώσουν. Επιπλέον, ως οικοδεσπότης των προσεχών Ολυμπιακών Αγώνων, το Λος Άντζελες είναι αντικείμενο μερικής αναδιαμόρφωσης από μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους. Ποιους συμπεριλαμβάνει και ποιους αποκλείει ο σχεδιασμός είναι ερώτημα που βασανίζει όσους δε διέθεταν φοινικόδεντρα και πισίνες.
Καλό κράτος το ανύπαρκτο κράτος
Οι προτεραιότητες του νέου προέδρου είναι γνωστές. Εμμονή στην ελαχιστοποίηση του δημόσιου τομέα, δώρο για πάσης φύσεως επιχειρηματικά συμφέροντα στα οποία προεκλογικά δόθηκαν υποσχέσεις. Το business plan περιλαμβάνει λιγότερα κονδύλια για την υγεία, την ώρα που 4 από τα μεγαλύτερα δημόσια νοσοκομεία κηρύσσουν πτώχευση, τα προγράμματα προληπτικής ιατρικής εξανεμίζονται ενώ η χώρα είναι πρώτη σε ποσοστά θνησιμότητας νεογνών και βρεφών, 45% του γενικού πληθυσμού και 59% των παιδιών πάσχει από παχυσαρκία λόγω διατροφής χαμηλής ποιότητας, οι μισοί Αμερικανοί αποκτούν διαβήτη, 25% των γυναικών παίρνει αντικαταθλιπτική αγωγή. Λιγότερη δημόσια εκπαίδευση, χρυσή ευκαιρία να στραγγαλιστούν πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα που δεν τον υποστήριξαν. Η εμβάθυνση των ανισοτήτων είναι δεδομένη σε μια ήδη επικίνδυνα διαιρεμένη και πολωμένη κοινωνία. Η γιγάντωση των trash ΜΜΕ και των fake news και η επιθετική παλινόρθωση κάθε είδους στερεοτύπων θα φροντίσουν για τα υπόλοιπα.
Ο νέος ηγέτης αγαπάει τις εξορύξεις και σιχαίνεται τις περιβαλλοντικές πολιτικές. Η επιλογή του Κρις Ράιτ –ανθρώπου των πετρελαϊκών και αρνητή της κλιματικής αλλαγής– το αποδεικνύει, όπως και οι εξαγγελίες για το τέλος των επιχορηγήσεων σε ανεμογεννήτριες, φωτοβολταϊκά και δίκτυα μεταφοράς υδρογόνου, υπέρ του φυσικού αερίου και των ορυκτών καυσίμων. Εξ ου και το όνειρο κατάκτησης της Γροιλανδίας. Ήδη 5 μεγάλες τράπεζες της Wall Street αποχώρησαν από την τραπεζική συμμαχία Net zero που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του ΟΗΕ το 2021 και συμπεριέλαβε 44 χώρες.
Τραμπισμός ίσον ρατσιστική, ξενόφοβη αντιμεταναστευτική πολιτική. Τα σχέδια ταχείας μαζικής απέλασης επανέρχονται, αν και στην προηγούμενη θητεία ο στόχος για απέλαση 2,5-3 εκατ. μεταναστών υλοποιήθηκε μόνο κατά το ήμισυ. Η υπόθεση «ασφάλειας των συνόρων» όπως και η φορολογική πολιτική διχάζει τους εκλεγμένους Ρεπουμπλικανούς. Από την άλλη , το τέλος της μεγάλης απεργίας των εργατών στα λιμάνια της Ανατολικής Ακτής με την υπογραφή νέας σύμβασης εργασίας και αύξηση μισθών κατά 62% πιστώνεται στον επερχόμενο πρόεδρο από τους υποστηρικτές του συνδικαλιστές.
Η αμετροέπεια ως διπλωματία….
Ο Τραμπ έχει ως αιχμή της θητείας του τη «μεγάλη Αμερική» που θα αντιμετωπίσει την κινεζική οικονομική και γεωπολιτική ανάπτυξη. Γι’ αυτό φροντίζει με τη δική του επιθετική τακτική να κερδίσει πόντους περιφερειακά και να κλείσει μέτωπα. Μπορεί να μην αγοράσει τη Γροιλανδία, υποχρεώνει όμως τη Δανία να συζητήσει τα αμερικανικά «αιτήματα ασφάλειας» στην Αρκτική. Μπορεί να μην προσαρτήσει τον Καναδά, ωστόσο η παραίτηση Τριντό και η αναμενόμενη νίκη των Συντηρητικών διαμορφώνουν νέες συνθήκες επαναξιολόγησης των συνθηκών Ελεύθερου Εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών, παρά τις -προεκλογικού ενδιαφέροντος- αγέρωχες απαντήσεις του συντηρητικού υποψηφίου για ενίσχυση των συνόρων και τερματισμού της αποστολής φθηνών καναδικών πρώτων υλών, πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ΗΠΑ.
Όσο για τα μέτωπα, η πολιτική μαστίγιου-καρότου και η απάντηση στις εκκλήσεις Ζελένσκι για μεγαλύτερη βοήθεια στον πόλεμο με τη Ρωσία («στρατολογείστε νέους από τα 18»), δεν δυσαρεστεί τον Πούτιν, ούτε η πρόταση Μασκ για διενέργεια δημοψηφισμάτων στις κατεχόμενες από το ρωσικό στρατό περιοχές. Οι τάσεις εξάπλωσης του ενός νομιμοποιούν αυτές του άλλου.
…και η διπλωματία επί πτωμάτων
Στη Γάζα τα πράγματα διαφέρουν. Ο Τραμπ μέσω προσωπικής πίεσης στο Νετανιάχου και ενεργού συμμετοχής του ειδικού απεσταλμένου του για τη Μέση Ανατολή, Στηβ Γουίτκοφ, στις αλλεπάλληλες διαπραγματεύσεις κατόρθωσε να πιστωθεί σε μεγάλο βαθμό την εκεχειρία Ισραήλ- Χαμάς, ενισχύοντας την εντύπωση των «φιλειρηνικών» Ρεπουμπλικανών έναντι των «πολεμοχαρών» Δημοκρατικών. Κατά την ισραηλινή εφημερίδα «Χααρέτζ», ο Τραμπ ξεκαθάρισε στον Νετανιάχου πως αν δεν κλείσει η εκεχειρία πριν την ορκωμοσία του θα τον θεωρήσει προσωπικά υπεύθυνο. Πόντος για τον Αμερικανό που επιδεικνύει πως χειρίζεται όπως θέλει τον ισραηλινό μαινόμενο ταύρο, μήνυμα ισχύος με αποδέκτη τόσο τους Άραβες όσο και τον κομπάζοντα για τον κομβικό του ρόλο Ερντογάν. Υποσχετική Αμερικανό- ισραηλινής συμπόρευσης προς την εξομάλυνση σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία και μόνιμη απειλή πιθανής επίθεσης κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν.
Μετά από 467 μέρες πολέμου και 40 χιλιάδες νεκρούς Παλαιστίνιους (χωρίς να υπολογίζονται τα άλλα θύματα), την ισοπέδωση της Γάζας και τη διάλυση του Λιβάνου, η κατάπαυση του πυρός δίνει στα ζωντανά ράκη μια ανάσα. Η ανακούφιση παρακάμπτει τις δηλώσεις της Χαμάς πως δεν αμβλύνθηκαν οι διαφορές αλλά θα επανεξετασθούν μελλοντικά. Κατάπαυση του πυρός δε σημαίνει φυσικά στέρεη ειρήνη, ούτε δικαιοσύνη και συνύπαρξη. Δεκαπέντε μήνες φρίκης και 40 χιλιάδες νεκροί, για να επιστρέψουν –με χειρότερους όρους διαβίωσης– οι άνθρωποι στην προ 7ης Οκτωβρίου συνθήκη. Στο αμερικανο-ισραηλινό σχέδιο προσέγγισης με την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες για πιθανό τερματισμό των πολεμικών συγκρούσεων. Τότε το σχέδιο δε συμπεριελάμβανε τη Χαμάς. Τώρα τη συμπεριλαμβάνει. Η αναβάθμιση αυτή στοίχισε δεκάδες χιλιάδες νεκρούς, τραυματίες, πρόσφυγες, ορφανεμένους και στερημένους των πάντων. Αθώους και φταίχτες θα προσμετρήσει η ιστορία.
Προς το παρόν, ο Τραμπ θα υποδυθεί τον άρχοντα προστάτη μιας πολιτειακής συνθήκης που απεχθάνεται και θα ονειρευτεί στο νέο του Οίκο τις business as usual πλανητικές φιλοδοξίες του που δε χάνουν ποτέ την αξία τους.
