Του Θάνου Χατζόπουλου
Η ανασύσταση της ΕΡΤ, μια παρέμβαση με συμβολική διάσταση αλλά και κρίσιμο πολιτικό περιεχόμενο για τον ΣΥΡΙΖΑ, εξελίσσεται σε πρόβλημα που προκαλεί τριγμούς στο εσωτερικό του και απογοήτευση σε αρκετούς από τους απολυμένους που δεν μπορούν να χαρούν την επιστροφή τους στο Ραδιομέγαρο.
Τα γεγονότα είναι γνωστά και στην «Εποχή» τα έχουμε παρακολουθήσει από την αρχή. Ας τα ανακεφαλαιώσουμε για να μπορέσουμε να δούμε βαθύτερα τις πρόσφατες εξελίξεις:
Πρώτον, η διαδικασία διαβούλευσης και εκπόνησης του νομοσχεδίου διήρκεσε πολύ περισσότερο από τον αρχικό σχεδιασμό, καθώς στην πορεία ανέκυψαν ζητήματα που δεν είχαν προβλεφθεί. Η καθυστέρηση αυτή τροφοδότησε ένα πρώτο κύμα γκρίνιας και ανησυχίας πως «κάτι μαγειρεύεται» που, αν και δεν επιβεβαιώθηκαν από το τελικό κείμενο του νομοσχεδίου, έφτιαξαν κλίμα. Να υπενθυμίσουμε ότι η πανηγυρική είσοδος της ΠΟΣΠΕΡΤ την περασμένη Δευτέρα στην Αγία Παρασκευή δεν ήταν η πρώτη απόπειρα για κάτι τέτοιο. Πριν σχεδόν δύο μήνες, όταν πάλι είχε σημειωθεί καθυστέρηση στην κατάθεση του νομοσχεδίου, η ΠΟΣΠΕΡΤ -και όχι μόνο- είχε ρίξει την ιδέα να μπουν στο Ραδιομέγαρο για να επιβάλλουν την αλλαγή «από τα κάτω». Κάτι σαν μεταμοντέρνα εισβολή στα χειμερινά ανάκτορα δηλαδή. Τότε το σχέδιο δεν προχώρησε.
Δεύτερον, ο νόμος παρέχει μόνο ένα «κέλυφος» λειτουργίας της ΕΡΤ που για νομικούς λόγους είναι δανεισμένο από τη ΝΕΡΙΤ. Έτσι όμως, υπάρχει ο κίνδυνος η νέα δημόσια ραδιοτηλεόραση, παρά τις διακηρύξεις, να μην είναι απαλλαγμένη από τις παθογένειες του παρελθόντος. Όπως επισήμανε και ο πρόεδρος του τμήματος Μ.Μ.Ε. του Πανεπιστημίου Αθηνών Γ. Πλειός, στη συνέντευξή του στο «Κόκκινο», με το νέο νόμο «η δημόσια ραδιοτηλεόραση θα συνεχίσει να εξαρτάται από την κυβέρνηση και μάλιστα με έναν πιο ευθύ και άμεσο τρόπο από ό,τι στο παρελθόν. Αντί η ΕΡΤ να ανοιχτεί προς την κοινωνία, το μοντέλο που δημιουργήθηκε είναι προς την κατεύθυνση της εξάρτησης».
Τρίτον, δεν διευκρινίστηκε πώς μπορεί να λειτουργήσει η νέα ΕΡΤ με καθαρά έσοδα 70-80 εκατ. τον χρόνο και μισθοδοσία κοντά στα 60 εκατ. Σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς, τα πάγια έξοδα ανέρχονται σε 5 εκατ. τον χρόνο και άλλα 5 εκατ. είναι τα δικαιώματα για τις μεταδόσεις του Champions League. Αν προσθέσουμε στο λογαριασμό τα λειτουργικά κόστη για κυκλώματα, ρεύμα, τηλεπικοινωνίες κ.λπ. τότε δεν απομένουν και πολλά για το πρόγραμμα. Παρότι δόθηκαν εγγυήσεις ότι θα διατηρηθούν όλες οι δομές της ΕΡΤ, η οικονομική στενότητα σε συνδυασμό με την απόφαση να μην αυξηθεί το ανταποδοτικό τέλος προκαλεί εύλογες ανησυχίες για τις πραγματικές δυνατότητες της ΕΡΤ να διεκδικήσει σημαντικό μερίδιο τηλεθέασης και ακροαματικότητας. Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτά τα δύο σημεία -η πολιτική εξάρτηση και η οικονομική στενότητα- οδήγησαν αρκετούς από αυτούς που βολιδοσκοπήθηκαν για θέσεις ευθύνης στη νέα ΕΡΤ να αρνηθούν.
Τέταρτο και σημαντικότερο, στην τελική μορφή του νομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή προβλέπεται πως πολλά ζητήματα (από τον κανονισμό λειτουργίας έως τον ακριβή αριθμό του προσωπικού) θα λυθούν μετά την επαναλειτουργία της από το ΔΣ και τον διευθύνοντα σύμβουλο που ορίζονται από τον υπουργό Επικρατείας με θητεία ενός χρόνου. Είχαμε επισημάνει πως από την επιλογή των προσώπων και κυρίως του διευθύνοντος συμβούλου που έχει αποφασιστικές αρμοδιότητες θα κριθεί και η πορεία του εγχειρήματος. Η επιλογή ήταν ένα πρόσωπο «από την αγορά» και με «μεγάλη τηλεοπτική εμπειρία που ξέρει πώς να χειριστεί όσα προβλήματα ανακύψουν» διαμήνυσαν από το Μαξίμου. «Στρατηγική της κυβέρνησης»,-έλεγαν συνεργάτες του υπουργού Επικρατείας, «είναι να μην γίνουν κομματικές επιλογές, εν τούτοις στον αρμόδιο υπουργό προτάθηκαν μόνο κομματικά μέλη, ως εκ τούτου δεν μπορούσαν να γίνουν αποδεκτά».
«Αυτοί που ξέρουν τη δουλειά»
Το επιχείρημα πως οι άνθρωποι της αγοράς ή γενικώς «αυτοί που ξέρουν τη δουλειά» είναι προτιμότεροι από αυτούς που θέλουν να εισφέρουν τον εαυτό τους στο πρωτόγνωρο και πρωτότυπο εγχείρημα διακυβέρνησης της χώρας από κυβέρνηση με κορμό την Αριστερά ακούγεται πολύ τώρα τελευταία. Ειλικρινά δεν νομίζω πως αφορά το θέμα που συζητάμε εκτός και αν μας πουν ποιες είναι οι κομματικές υποψηφιότητες που απορρίφθηκαν για να συγκρίνουμε. Όχι την αριστεροσύνη τους, αλλά το πρόγραμμα που έχουν και θέλουν να εφαρμόσουν στην ΕΡΤ.
«Το μοντέλο έτσι όπως διαμορφώνεται δεν συμβαδίζει με την άποψη της Αριστεράς για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση» είπε στη συνέντευξή του στο «Κόκκινο» ο Γ. Πλειός. «Όταν εμμένεις στην άποψη της ανταγωνιστικότητας με μια οικονομική διάσταση και εμμένεις στην εξάρτηση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης από την πολιτική, την εκτελεστική εξουσία αυτό δεν είναι αριστερό μοντέλο για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση. Αν δείτε τις χώρες στις οποίες εφαρμόζονται νεοφιλελεύθερες πολιτικές στον τομέα της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης θα δείτε ότι οι δύο είναι οι πυλώνες αυτής της μεταρρύθμισης: η ιδιωτικοποίηση (πολλές από τις ενστάσεις για το πρόσωπο του διευθύνοντος συμβούλου έχουν να κάνουν με αυτό, δηλαδή με το outsourcing) και ο πολιτικός έλεγχος».
Η επιλογή του Ταγματάρχη συνδέεται μ’ ένα συγκεκριμένο μοντέλο τηλεόρασης
Αν καταλαβαίνουμε σωστά τα λεγόμενα του Γ. Πλειού η επιλογή του Λάμπη Ταγματάρχη συνδέεται με ένα συγκεκριμένο μοντέλο τηλεόρασης που δεν είναι δημόσια αλλά στενά κρατική, λειτουργεί με τους ίδιους όρους ανταγωνιστικότητας και προσέλκυσης τηλεθέασης όπως η ιδιωτική και πολύ πιθανόν για να εξασφαλίσει την οικονομική βιωσιμότητά της θα έχει προσωπικό και δομές που θα προσομοιάζουν με τα μεγέθη της ΝΕΡΙΤ. Κάποιοι μάλιστα υπενθυμίζουν πως η προηγούμενη θητεία του Λ. Ταγματάρχη στην ΕΡΤ συμπίπτει με το «σχέδιο Μόσιαλου» για τη συρρίκνωσή της. «Δεν χτίζεις το καινούριο με παλιά υλικά», επισήμαναν στη δήλωσή τους οι (προερχόμενοι από την ΕΡΤ) βουλευτές, Αννέτα Καβαδία, Αγλαΐα Κυρίτση και Αλέξανδρος Τριανταφυλλίδης, για να προσθέσουν πως δεν ρωτήθηκαν γι’ αυτήν την επιλογή. Η δήλωση αυτή όπως και οι αντιρρήσεις που εκφράστηκαν για το πρόσωπο του Λ. Ταγματάρχη στη συνεδρίαση Πολιτικής Γραμματείας και Προεδρείου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας δείχνουν ότι μεν δεν έχουν νεκρώσει όλες οι λειτουργίες στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά δεν λύνουν το πρόβλημα. Οι βουλευτές δηλώνουν πως δεν ρωτήθηκαν, η Πολιτική Γραμματεία συνεδριάζει εκ των υστέρων για να συζητήσει μια προαποφασισμένη επιλογή και, το χειρότερο από όλα, οι συνεργάτες του Ν. Παππά σχολιάζοντας τη δήλωση των τριών απαντούν με καθόλου συντροφικό τρόπο: «οι τρεις βουλευτές που αντέδρασαν είναι πολύ παλιοί για να λένε ότι κάνουμε επιλογές του παρελθόντος». Σε ανάλογο μήκος κύματος με τη δήλωση των βουλευτών ήταν και η ανακοίνωση της Συσπείρωσης Δημοσιογράφων.
Μία ακόμα καθυστέρηση
Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι μια ακόμη καθυστέρηση στο χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας της ΕΡΤ. Η ακρόαση των μελών του ΔΣ από την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής αναβλήθηκε για την επόμενη εβδομάδα και σύμφωνα με δημοσιεύματα της Παρασκευής ο υπουργός Επικρατείας θα είχε συνάντηση με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου που προεδρεύει σ’ αυτήν. Δηλαδή έτσι κι αλλιώς η επιλογή Ταγματάρχη προκάλεσε και εσωκομματικό πρόβλημα και τείνει να γίνει κεντρικό πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση. Αντί να συζητάμε και να συγκρουόμαστε με τους αντιπάλους μας και τα μεγάλα ιδιωτικά εκδοτικά συμφέροντα ρίχνουμε μπηχτές μεταξύ μας. Αν είναι να διαφωνήσουμε ας διαφωνήσουμε για τα πραγματικά πολιτικά επίδικα, χωρίς διαρροές και εξυπνάδες. Το χρωστάμε στους εργαζόμενους της ΕΡΤ και στον εαυτό μας.
•
