Η πραγματική αντιπολίτευση στην Μέρκελ προέρχεται από το δικό της κόμμα
και προσπαθεί να την αντέξει ισορροπώντας σε τεντωμένο σκοινί…
Του Δημήτρη Σμυρναίου
Αν το Νοέμβριο του 2005, τότε που η Ανγκέλα Μέρκελ ξεκινούσε τη θητεία της στην καγκελαρία της Γερμανίας, κάποιος της έλεγε ότι η Αριστερά και οι Πράσινοι θα την «υπερασπίζονταν» κάποια στιγμή μέσα στη Βουλή από τις κραυγές των πιο συντηρητικών κύκλων στο ίδιο της το κόμμα, πιθανώς θα τον περνούσε για τρελό. Όπως και εκείνον που θα προφήτευε ότι μετά από δέκα χρόνια οι ευρωπαίοι εταίροι της θα καλούσαν την Γερμανία να στείλει ακόμα περισσότερους στρατιώτες στα πιο απίθανα σημεία του πλανήτη.
Αλλά, σε μια εποχή, που οι περισσότερες χώρες της ΕΕ στήνουν φράχτες και το όμορφο παραμύθι του Σένγκεν μοιάζει να διαλύεται, σε μια εποχή που μια Πράσινη αντιπρόεδρος της κυβέρνησης στην Σουηδία βγαίνει να ανακοινώσει με δάκρυα στα μάτια το τέλος μιας σχετικά φιλόξενης πολιτικής ασύλου για τους πρόσφυγες, τίποτα πλέον δε μπορεί να μας εκπλήξει. Ούτε εμάς, ούτε πιθανώς και την ίδια την Ανγκέλα Μέρκελ, που και αυτή την εβδομάδα έδειξε να προσπαθεί να αποδείξει τις ικανότητές της στην δύσκολη τέχνη της ισορροπίας σε τεντωμένο (πολιτικό) σκοινί.
Ετοιμοπόλεμη;
Την περασμένη Τετάρτη, η γερμανίδα καγκελάριος βρέθηκε στο Παρίσι και άκουσε τον γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ να την καλεί να συμβάλει πιο ενεργά στην καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους με στρατιωτικά μέσα. Το υπουγείο Αμυνας στο Βερολίνο είχε ήδη ανακοινώσει ότι 650 Γερμανοί στρατιώτες θα μεταφερθούν στο Μαλί για να «απελευθερώσουν» γάλλους συναδέλφούς τους, που θα μετατεθούν σε άλλα πιο κρίσιμα μέτωπα. Το Βερολίνο παίρνει πλέον σχετικά εύκολα τέτοιες αποφάσεις όπου υπάρχει, έστω και για τα προσχήματα μόνο, μια εντολή του ΟΗΕ. Η Μέρκελ έδειξε να κατανοεί και να αποδέχεται το γαλλικό αίτημα, χωρίς πάντως να διευκρινίσει πώς ακριβώς προτίθεται να το υλοποιήσει. Και η Γαλλία έδειξε να ικανοποιείται από την έμμεση αποδοχή ότι αυτή είναι ακόμα η μεγάλη «πολεμική δύναμη» της ηπειρωτικής Ευρώπης. Πληγωμένη μεν και οικονομικά πιο ασθενής, αλλά στρατιωτικά υπερήφανη.
Το πού θα οδηγήσουν όλοι αυτοί οι υπολογισμοί και οι διαπραγματεύσεις είναι δύσκολο να προβλεφθεί ακριβώς. Αλλά σίγουρα σε μια Ευρώπη πιο «ετοιμοπόλεμη» και «νευρική» και όχι πιο «ανοικτή» και δημοκρατική, όπως την περιέγραφαν κάποτε οι μεγάλοι οραματιστές.
Ομοβροντία εκ δεξιών
Η απόφαση για μια περαιτέρω στρατιωτική δραστηριοποίηση της Γερμανίας δεν είναι εύκολη. Οπως δεν ήταν εύκολο για την εμφανώς ταλαιπωρημένη από ένα κρυολόγημα Μέρκελ να αποκρούσει λίγες ώρες νωρίτερα μέσα στο Μπούντεσταγκ τη σφοδρή κριτική, που δέχεται για την πολιτική της στο προσφυγικό από πολλές πλευρές. Δεν είναι μόνο ο συνήθης ύποπτος, ο βαυαρός Χριστιανοκοινωνιστής Χορστ Ζέεχοφερ, αλλά και ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και ο υπουργός Εσωτερικών Τόμας ντε Μεζιέρ, που μερικές φορές εμφανώς προσπαθεί να «σπρώξει» την δική του ατζέντα. Η καγκελάριος επιμένει να επαναλαμβάνει μονότονα την φράση «Wir schaffen es»: Θα τα καταφέρουμε. Επιμένει να απορρίπτει την ιδέα της «περιχαράκωσης» και προειδοποιεί ότι το πρόβλημα των προσφύγων είναι πανευρωπαϊκό και δεν θα λυθεί με την ύψωση νέων τειχών.
Η στάση της αυτή αρχίζει να μοιάζει απειλητικά μοναχική μέσα στο Χριστιανοδημοκρατικό στρατόπεδο, καθώς καθημερινά πληθαίνουν τα σχόλια στον συντηρητικό τύπο, που την αποκαλούν λίγο πολύ «ονειροπαρμένη». Ο μόνος συντηρητικός πολιτικός που έδειξε να την στηρίζει έμμεσα δεν ήταν Γερμανός. Ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα ότι η κατάργηση του Σένγκεν θα είναι απλά το πρώτο βήμα σε μια πορεία πλήρους διάλυσης της Ευρώπης. Μετά θα έρθει το τέλος του ευρώ και η επιστροφή σε μια ΕΕ άλλων εποχών.
Η γερμανίδα καγκελάριος μοιάζει ειλικρινής όταν λέει ότι μια τέτοια εξέλιξη πρέπει να αποτραπεί. Οταν λέει ότι θα χρειαστεί μοντέρνος τρόπος σκέψης για να ξεπεραστούν τα σύγχρονα προβλήματα, έτσι ώστε να μην σηκώσουν οι Ευρωπαίοι ουσιαστικά «λευκή σημαία» απέναντι στην τρομοκρατία των τζιχαντιστών. Η ομιλία της απέκτησε ένα σχεδόν δραματικό τόνο όταν σημείωσε ότι «εμείς οι Γερμανοί δεν έχουμε δικαίωμα να πούμε: δεν γίνεται. Ο ρόλος της Γερμανίας ως της ισχυρότερης οικονομικής δύναμης στην καρδιά της Ευρώπης είναι να λέει: Θα το προσπαθήσουμε ξανά και ξανά και ξανά». Δεν ήταν λοιπόν τυχαίο που ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Αριστεράς στο κοινοβούλιο Ντίτμαρ Μπαρτς θύμισε τα λόγια του Χριστού «ήμουν πεινασμένος και μου δώσατε να φάω…» για να τα συγκρίνει με την φράση «θα τα καταφέρουμε» και ο Αντον Χοφράιτερ από τη μεριά των Πρασίνων την ευχαρίστησε δημόσια, που ακόμα αντέχει και δεν υποχωρεί απέναντι στα βέλη από ίδιες τις δικές της γραμμές. Και στις δύο περιπτώσεις η γερμανίδα καγκελάριος αντέδρασε με ένα αμήχανο νεύμα έκπληξης, για την «αναγνώριση» από τους πολιτικούς της αντιπάλους. Αλλά το ερώτημα για το πόσο ακόμα θα μπορεί να ανθίσταται στα βέλη και στα πυρά των «φίλιων δυνάμεων» παραμένει. Και η ίδια ξέρει ότι από αυτές τις δικές της αντιστάσεις θα κριθεί ίσως το μέλλον ολόκληρης της Ευρώπης. Γιατί σίγουρα έχει διαβάσει το σχόλιο που την αποκαλούσε «απαραίτητη καγκελάριο», σε μια εποχή που κανένας ευρωπαίος πολιτικός δεν δείχνει να έχει το σθένος να υπερασπιστεί την ευρωπαϊκή ιδέα.
