Φωτογραφία: Amar Preciado / Pexels
«Νομίζω ότι είναι πολύ λάθος και πολύ ανεύθυνο για έναν πρόεδρο να απειλεί άλλους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρέπει να καταλάβει ότι ο κόσμος έχει αλλάξει. Δεν θέλουμε αυτοκράτορα»
Λούλα ντα Σίλβα, πρόεδρος της Βραζιλίας
Οι σχέσεις των ΗΠΑ – Βενεζουέλας, από πολλά χρόνια πριν, είναι τεταμένες έως συγκρουσιακές: επιβολή εμπάργκο με ό,τι αυτό συνεπάγεται το 2013, διακοπή των διπλωματικών σχέσεων το 2019, μη αναγνώριση των αποτελεσμάτων των τελευταίων προεδρικών εκλογών (28.7.24). Όμως, αυτή τη φορά, η σύγκρουση –από τον περασμένο Ιούλιο μέχρι σήμερα– κλιμακώνεται καθημερινά και πλέον έχει πάρει κυριολεκτικά πολεμικό χαρακτήρα.
Βενεζουέλα
Από τον Ιούλιο οι ΗΠΑ άρχισαν την ανάπτυξη ναυτικών, αεροπορικών και χερσαίων δυνάμεων στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό. Στις αρχές του Σεπτέμβρη, 7 πολεμικά πλοία των ΗΠΑ, τα τρία αποβατικά με χιλιάδες πεζοναύτες, πυραυλοφόρα αντιτορπιλικά κ. ά βρίσκονται στην Καραϊβική (ανοικτά τα ων ακτών της Βενεζουέλας) και τον Ειρηνικό. Επίσης, 10 μαχητικά F35 βρίσκονται στο Πουέρτο Ρίκο. Το υπουργείο εξωτερικών της Βενεζουέλας κατήγγειλε (13/9) ότι 18 ένοπλα μέλη πληρώματος του ενός αποβατικού πολεμικού επιβιβάστηκαν σε αλιευτικό στην Αποκλιστική Οικονομική Ζώνη της Βενεζουέλας και παρέμειναν 8 ώρες.
Ο Τραμπ, με πρόσχημα τον αγώνα κατά της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών προς τις ΗΠΑ και ταυτόχρονα κατηγορώντας τον Ν. Μαδούρο ως «επικεφαλή δικτύου διακίνησης», επιχειρεί να πείσει ότι η στρατιωτική ανάπτυξη στοχεύει στο να εμποδιστεί αυτή η ροή του ναρκεμπορίου. Σ’ αυτό το πλαίσιο εντάσσει και τον διπλασιασμό της αμοιβής (50.000 δολάρια) για πληροφορίες που διευκολύνουν τη σύλληψη του Ν. Μαδούρου ως διακινητή ναρκωτικών. «Αξιολύπητη» και «χοντροκομμένη επιχείρηση πολιτική προπαγάνδας», χαρακτήρισε αυτήν την κίνηση ο Μαδούρο. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κ. Λέβιτ, σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου, χαρακτήρισε την κυβέρνηση της Βενεζουέλας «ναρκο-τρομοκρατικό καρτέλ» και τον πρόεδρό της «φυγόδικο αρχηγό αυτού του καρτέλ». Το ανησυχητικό είναι το «ο Ντόναλντ Τραμπ θα χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα για να εμποδίσει να πλημμυρίσουν τα ναρκωτικά τη χώρα μας».
Η Βενεζουέλα προετοιμάζεται για αμυντικό πόλεμο και ήδη ενεργοποιήθηκε σχέδιο κινητοποίηση 4,5 εκατ. εθνοφυλάκων για να εγγυηθούν την κάλυψη όλης της επικράτειας. Επίσης, προετοιμάζεται 3ημερη στρατιωτική άσκηση με χερσαίους, αεροπορικούς και θαλάσσιους ελιγμούς, με συμμετοχή 2.5000 στρατιωτών «ως απάντηση στην απειλητική ανάπτυξη αμερικανικών πλοίων στην Καραϊβική», δηλώνει ο υπουργός Άμυνας.
«Αυτό που απειλούν πως θα προσπαθήσουν να κάνουν (οι ΗΠΑ) εναντίον της Βενεζουέλας, την αλλαγή του καθεστώτος, μια τρομοκρατική στρατιωτική επίθεση, είναι ανήθικο εγκληματικό και παράνομο», είπε ο Ν. Μαδούρο στη Βουλή. Την άποψη ότι ενδεχόμενη εισβολή των ΗΠΑ θα επιδιώκει την ανατροπή του καθεστώτος και πίσω από αυτή, την εκμετάλλευση των θησαυρών του υπεδάφους της συμμερίζονται και αρκετοί αναλυτές. Ωστόσο, διατυπώνεται και η άποψη ότι δεν σχεδιάζεται εισβολή γιατί δεν συμφέρει γεωπολιτικά τον Τραμπ, αφού στην περίπτωση αυτή θα έρθει αντιμέτωπος με την Κίνα και κυρίως τη Ρωσία. Ούτε πολιτικά, γιατί θα ενισχύσει τον Μαδούρο.
Για την ανάπτυξη των στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό, ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα, πρότεινε στα κράτη BRICS να καταθέσουν ενιαίο κείμενο στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (23-29/9/25).
Βραζιλία
Στις 11 Σεπτεμβρίου, το Ομοσπονδιακό Ανώτατο Δικαστήριο (STF) της Βραζιλίας καταδίκασε, με πλειοψηφία (4-1), τον ακροδεξιό πρώην πρόεδρο Ζαίχ Μπολσονάρου (2018-2022) σε 27 χρόνια και 3 μήνες φυλάκιση ως οργανωτή της απόπειρας πραξικοπήματος το 2022, μετά την ήττα του από τον Λ.Ι. Λούλα ντα Σίλβα (Λούλα) στις προεδρικές εκλογές. Μια ιστορική απόφαση με διεθνή διάσταση που στέλνει, μεταξύ άλλων, το μήνυμα να μην υπάρχει ατιμωρησία για αυτούς που επιδιώκουν την καταστροφή της δημοκρατίας.
Από τον περασμένο Απρίλη, η εγχώρια Ακροδεξιά, αλλά κυρίως ο Τραμπ και υπουργοί του έχουν στοχοποιήσει τους/τις δικαστές της δίκης, ιδιαίτερα τον επόπτη της όλης δικαστικής διαδικασίας, Αλ. ντε Μοράες, που του έχει επιβληθεί ως κύρωση η ανάκληση της βίζας του (και της οικογένειάς του). Αργότερα, η ίδια κύρωση επιβλήθηκε σε υπουργούς της κυβέρνησης και σε δεύτερο δικαστή.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο χαρακτηρίζει την καταδίκη «πολιτική δίωξη» και διαμηνύει ότι θα υπάρξουν αντίποινα. Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, σε συνέντευξη Τύπου δηλώνει: «οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την οικονομική και στρατιωτική τους ισχύ για να εξασφαλίσουν την ελευθερία έκφρασης».
Ο Τραμπ θα είναι πολύ οργισμένος που οι πολύμηνοι εκβιασμοί του δεν είχαν τα αναμενόμενα θετικά γι’ αυτόν αποτελέσματα: καταρχάς να μη γίνει δίκη («κυνήγι μαγισσών») για το «δήθεν» πραξικόπημα, και στη συνέχεια οι τιμωρητικοί δασμοί 50% που επιβλήθηκαν στις εξαγωγές της Βραζιλίας στις ΗΠΑ από την 1η Αυγούστου και στόχευαν, αν όχι στην κατάρρευση της οικονομίας, σε μεγάλες απώλειες. Τελικά, ο Μπολσονάρου δικάστηκε και καταδικάστηκε, η δε επιβολή των δασμών μείωσε μεν τις εξαγωγές στις ΗΠΑ (-18,5%, ), αλλά συνολικά αυξήθηκαν 4% λόγω της αύξησή τους προς τη Κίνα. (31%). Επίσης, αυξήθηκε η δημοφιλία του Λούλα κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ τα φιλικά συναισθήματα προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν σημαντικά, και τα αντίστοιχα προς την Κίνα αυξήθηκαν επίσης σημαντικά.
Τα αντίποινα που προαναγγέλθηκαν δεν είναι ακόμα γνωστά, όμως θα είναι σκληρά. Μέχρι σήμερα η Βραζιλία αντιστέκεται με επίκεντρο «Η δημοκρατία και η κυριαρχία της χώρας δεν είναι διαπραγματεύσιμες».
Τελευταία είδηση: Ο Μπολσονάρου εκτίει την ποινή του σε κατ’ οίκον περιορισμό και τους επόμενους μήνες θα μεταφερθεί σε φυλακή. Έχει προβλήματα υγείας από το 2018 και τη Δευτέρα μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο όπου διαγνώστηκε με πρώιμο καρκίνο δέρματος και απαιτείται συχνή παρακολούθηση.
Αργεντινή
Ο αμετανόητος Μιλέι έβαλε βέτο σε δύο νόμους: με τον ένα, αυξάνεται η χρηματοδότηση στα δημόσια πανεπιστήμια και με τον δεύτερο θεσμοθετείται η δωρεάν παροχή ιατρικής φροντίδας στα παιδιά. Οι αντιδράσεις εκδηλώθηκαν μαζικά και δυναμικά και ευφάνταστα στην πρωτεύουσα και σε άλλες πόλεις. Την περασμένη Τετάρτη, συνεδρίασε η Βουλή και με τα 2/3 ακύρωσε και τα δύο. Η ανακοίνωση του αποτελέσματος μετέτρεψε τους ασφυκτικά γεμάτους δρόμους γύρω από τη Βουλή σε «ποδοσφαιρικό γήπεδο που πανηγυρίζουν για ένα καταπληκτικό γκολ». Ο Μιλέι, που μετά την ήττα του δεν βρίζει, άσκησε κριτική στην αντιπολίτευση. Την οριστική απόφαση για το βέτο θα την πάρει η Γερουσία, στην οποία το κόμμα του Μιλέι είναι ακόμα πιο αδύναμο. Η προεκλογική περίοδος έχει ξεκινήσει και μέχρι τις 26 του Οκτώβρη ας διατηρήσουμε μια συγκρατημένη αισιοδοξία ως προς την ήττα της Ακροδεξιάς στην Αργεντινή.
