Τον Μάιο αναμένεται να αρχίσει να επανέρχεται σταδιακά στις οθόνες η νέα ΕΡΤ. Η συζήτηση του νομοσχεδίου στην Επιτροπή της Βουλής θα ολοκληρωθεί την ερχόμενη εβδομάδα με την ακρόαση φορέων και μετά θα εισαχθεί στην Ολομέλεια. Από κει και πέρα θα ξεκινήσει ένας νέος αγώνας δρόμου ώστε το αργότερο μέχρι το τέλος του χρόνου να λειτουργεί ένας δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας που να μπορεί να «μετράει» στο χώρο των εγχώριων ΜΜΕ.
Σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του νέου νόμου, το νέο ΔΣ της ΕΡΤ σε τρεις μήνες από τη συγκρότησή του θα πρέπει να συντάξει τον προϋπολογισμό της εταιρείας, το επιχειρησιακό της σχέδιο και να προβεί στον έλεγχο όλων των συμβάσεων της ΝΕΡΙΤ. Επίσης ως τις 30 Οκτωβρίου θα πρέπει να καταθέσει φάκελο στην ΕΕΤΤ για την αδειοδότηση των κεραιών του δικτύου της. Χρόνος που μάλλον θα αποδειχθεί λίγος και ενέχει τον κίνδυνο να γίνουν βιαστικές κινήσεις αλλά όπως έγινε φανερό πλέον περιθώρια για άλλες καθυστερήσεις δεν υπάρχουν. Καθώς η κυβέρνηση άνοιξε όλα τα θέματα που αφορούν τα ΜΜΕ η λειτουργία της ΕΡΤ είναι κάτι παραπάνω από απαραίτητη.
Τα «αγκάθια»
Μέχρι να φτάσει στην Επιτροπή, στο αρχικό σχέδιο έγιναν αλλαγές που σε ένα βαθμό ικανοποίησαν μερικά αλλά όχι όλα τα αιτήματα των εργαζομένων της ERT open όπως η αλλαγή της αρχικής πρόβλεψης για επιχειρησιακή σύμβαση με τη Συλλογική Σύμβαση και η ρητή αναφορά πως οι θέσεις εργασίας είναι θέσεις αποκλειστικής απασχόλησης.
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» που παραμένει είναι πως σ’ αυτούς που θα επανέλθουν σε πρώτη φάση δεν συμπεριλαμβάνονται οι συμβασιούχοι ορισμένου χρόνου παρά το γεγονός ότι επί της ουσίας κάλυπταν πάγιες και διαρκείς ανάγκες της ΕΡΤ. Από τη συζήτηση όμως προέκυψε η δέσμευση πως το Δ.Σ. στο πρώτο κιόλας τρίμηνο, αφού διαμορφώσει το οργανόγραμμα και τις οργανικές θέσεις, θα προκηρύξει διαγωνισμό με επιπλέον μοριοδότηση γι’ αυτούς. Είναι μια δέσμευση που πρέπει οπωσδήποτε να τηρηθεί.
Το δεύτερο και μεγαλύτερο πρόβλημα είναι πως για να επιταχυνθούν και να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες προκρίθηκε το παλιό ιεραρχικό μοντέλο διοίκησης παραμερίζοντας τις απόψεις που είχαν εκφράσει οι εργαζόμενοι της ελεύθερης ΕΡΤ για εισαγωγή μορφών αυτοδιαχείρισης έτσι όπως διαμορφώθηκαν στους είκοσι δύο μήνες του αγώνα τους. Στην ουσία, η νέα ΕΡΤ καθοδηγείται από τον διευθύνοντα σύμβουλο -που θα πρέπει να «διαβουλεύεται» με τους εκπροσώπους των εργαζομένων- και ελέγχεται από τον υπουργό Επικρατείας που θα επιλέξει το διοικητικό συμβούλιο. Εστω και αν δεν δεχθούμε πως θα γίνουν οι καλύτερες δυνατές επιλογές προσώπων, το μοντέλο διοίκησης σε βάθος χρόνου δεν πρέπει και δεν μπορεί να βασίζεται στις καλές προθέσεις των προσώπων αλλά σε θεσμικές δικλείδες ασφαλείας πέρα από τη «συμφωνία αρχών» μεταξύ της ΕΡΤ και του Ελληνικού Δημοσίου «για την εδραίωση της ανεξαρτησίας της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης» που αναφέρει η αιτιολογική έκθεση. Βέβαια, κάποιες τέτοιες ρυθμίσεις έχουν προβλεφθεί: ο έλεγχος της ΕΡΤ ανατίθεται στο ΕΣΡ, ως προς τις υποχρεώσεις της στη δημόσια υπηρεσία και την τήρηση των κανόνων δικαίου της ΕΕ, ενώ θα πρέπει να κατατίθεται στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, στο πρώτο τρίμηνο κάθε έτους, έκθεση για τη διαφάνεια στη χρήση του ανταποδοτικού τέλους. Αλλά τίποτε δεν εμποδίζει, θα έλεγε κανείς μάλιστα πως επιβάλλεται, όταν η ΕΡΤ αρχίσει να λειτουργεί κανονικά με το σύνολο του προσωπικού της να περάσουμε από το ιεραρχικό μοντέλο όπου όλοι οι γενικοί διευθυντές και διευθυντές ορίζονται από τον διευθύνοντα σύμβουλο σε μορφές ουσιαστικής συμμετοχής των εργαζομένων στην επιλογή τους.
Το τρίτο μεγάλο ζήτημα είναι ασφαλώς το ζήτημα του περιεχομένου. Οι αναφορές που υπάρχουν στην αιτιολογική έκθεση είναι ασφαλώς σε θετική κατεύθυνση. Η ΕΡΤ πρέπει να αποτελεί έναν άλλο παράδειγμα σε σχέση με τους ιδιωτικούς σταθμούς: να υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία, την ισότητα, κ.λπ. – κι αυτό χωρίς κερδοσκοπία και μένοντας πάντα απέναντι (όχι οπωσδήποτε εναντίον!) στην εξουσία.
Οι ευθύνες των εργαζομένων
Είναι αυτονόητο πως για την επίτευξη αυτού του στόχου το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στους ίδιους τους εργαζόμενους. Και εδώ είναι σίγουρο πως η αγωνιστική παρακαταθήκη των σχεδόν δύο χρόνων λειτουργίας της ERT open, της ΕΤ 3 και των τοπικών ΕΡΑ θα είναι καθοριστική. Πολύ περισσότερο που έχουν σημειωθεί παρατράγουδα όπως αυτό με την πρόσφατη πρωτοβουλία της ΠΟΣΠΕΡΤ που στα πλαίσια της παντιέρας που σήκωσε κατά του νομοσχεδίου με άξονα -κατά τη γνώμη μας- την αφαίρεση του αποκλειστικού της δικαιώματος να εκπροσωπεί όλους τους εργαζόμενους στο ΔΣ έριξε γέφυρες και με όσους πυροβολούσε -και δικαίως- έως τώρα. Αντί άλλου σχολίου παραθέτουμε μέρος της ανακοίνωσης των εκπροσώπων των δημοσιογράφων της ΕΡΤ: «η ηγεσία της ΠΟΣΠΕΡΤ, το Σάββατο 4 Απριλίου, κατάφερε να κάνει πράξη αυτό που ΚΑΝΕΝΑ Σωματείο, ΚΑΜΙΑ Ένωση και ΚΑΜΙΑ Ομοσπονδία δεν διανοήθηκε στη διάρκεια των 22 μηνών του αγώνα για την επαναλειτουργία της ΕΡΤ: Να «αναγνωρίσει» και να καταστήσει ομοτράπεζους και ισότιμους συνομιλητές εκείνους που δούλεψαν με ζήλο για να επιβάλουν το ΜΑΥΡΟ… Όπως συζητήθηκε στην καινοφανή «σύναξη των συνδικαλιστών», μέλημά τους είναι πλέον η καθυστέρηση της ολοκλήρωσης της επαναλειτουργίας της ΕΡΤ, προφανώς μέχρι να καταφέρουν να διαμορφώσουν εκείνες τις συνθήκες που θα επιτρέψει στο πιο απεχθές κομμάτι του συνδικαλισμού να επιβιώσει ακόμα και ως ζόμπι εις βάρος της ΕΡΤ και των εργαζομένων της… Θα δουλέψουμε όλοι μαζί για να αποδείξουμε στην κοινωνία αλλά και σε όσους από αυτούς έχασαν την πίστη τους νωρίς, ότι η ανεξάρτητη, ακηδεμόνευτη, πολυσυλλεκτική ΕΡΤ είναι εφικτή. Σε ένα τέτοιο εγχείρημα δεν μπορούν να έχουν κανένα ρόλο, φύση και θέση, οι πρωτεργάτες της διάσπασης και της επιβολής του μαύρου και οι εργατοπατέρες».
Ορέστης Φ. Αθανασίου
