Με επιχειρήματα λογιστικού χαρακτήρα το Βερολίνο αποφάσισε να κλείσει τα σύνορα και να μεταθέσει για μια ακόμα φορά το προσφυγικό ζήτημα στο Νότο
Του Δημήτρη Σμυρναίου
Το παραμύθι της γερμανικής φιλοξενίας και φιλευσπλαχνίας δεν κράτησε τελικά πολύ και έφυγε μαζί με το καλοκαίρι. Οι εικόνες των πολιτών, που υποδέχονταν τους πρόσφυγες στους σταθμούς των τρένων με γλυκά και τραγουδάκια, δεν μπόρεσαν να σκεπάσουν την ανησυχία του μικροαστού Γερμανού για την «εισβολή» των προσφύγων από τη Συρία. Οι διαβεβαιώσεις της κυρίας Μέρκελ, «θα τα καταφέρουμε», σκεπάστηκαν από τις κραυγές τοπικών αρχόντων από το δικό της κόμμα, αλλά όχι μόνο, που διαμαρτύρονταν ότι δεν είναι σε θέση να αντέξουν το τεράστιο αυτό ανθρώπινο τσουνάμι. Βιαστικά και χωρίς να υπολογίσει τις συνέπειες εκτός των τειχών της, η κυβέρνηση του Βερολίνου αποφάσισε να θέσει «προσωρινά» εκτός ισχύος τη συνθήκη Σένγκεν και να αρχίσει να σφραγίζει τα σύνορα, «σπρώχνοντας» το πρόβλημα στο Νότο.
Με αυτόν τον τρόπο πριόνισε ένα βασικό στήριγμα της «ευρωπαϊκής ιδέας» για μια Ευρώπη χωρίς σύνορα και δημιούργησε σκηνές αλλοφροσύνης και ντροπής, που θυμίζουν κάποιες κακόγουστες καταστροφολογικές παραγωγές του Χόλιγουντ, σε όλα τα περάσματα μεταξύ κρατών από τα οποία περνούσε το ανθρώπινο κομβόι.
Επιδείνωση του προβλήματος
Δεν είναι βεβαίως μόνο η Γερμανία υπεύθυνη, όπως μπορεί εύκολα να διαπιστώσει όποιος έχει παρακολουθήσει τις ξενοφοβικές, απάνθρωπες ατάκες πολιτικών από την Ουγγαρία ή τη Σλοβακία. Αλλά η μεγαλύτερη και ισχυρότερη χώρα της Ευρώπης, για μια ακόμα φορά, δείχνει ότι αποφάσισε να σκεφτεί εγωιστικά και μάλλον παρορμητικά, χωρίς να σκεφτεί τις συνέπειες. Και η Γερμανίδα καγκελάριος, για μια ακόμα φορά, επιβεβαίωσε την τάση της να παρασύρεται από τα φοβικά ένστικτα ενός όχλου, που λατρεύει να… φοβάται κρεμασμένος από τους τεράστιους τίτλους του κίτρινου Τύπου.
Οι αποφάσεις της Ανγκέλας Μέρκελ και του υπουργού Εσωτερικών, Τόμας ντε Μεζιέρ, φυσικά, και δεν δημιούργησαν το πρόβλημα, αλλά μοιάζουν να το επιδείνωσαν, σε μια στιγμή που όλοι περίμεναν από την ηγέτιδα δύναμη της Ευρώπης, να κάνει κάτι για να το αποφορτίσει. Για μια πορεία «ζικ ζακ» έκανε λόγο το Ντερ Σπίγκελ.
Ο Βαυαρός πρωθυπουργός, Χορτστ Ζέεχοφερ, προτιμούσε να δηλώσει την κατανόησή του για την στάση του ακροδεξιού στα έργα πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπάν, λέγοντας ότι «μπορεί να μην είναι όλα όσα λέει σωστά, αλλά δεν πρέπει και να τον καταδικάζουμε εκ προοιμίου.» Για τους Χριστιανοκοινωνιστές από τη Βαυαρία, έτσι κι αλλιώς, ο όρος «αλληλεγγύη» δεν ανήκε ποτέ στους αγαπημένους τους, όπως απέδειξε και η ελληνική κρίση. Μοιάζουν να αδιαφορούν για τα σημάδια πλήρους διάλυσης, που εμφανίζει, πλέον, η Ευρώπη. Την ίδια στιγμή η γαλλική κυβέρνηση, αμήχανη, έβλεπε να παρατάσσονται Γερμανοί αστυνομικοί στα αλσατικά σύνορα, εκεί που οι συνοριακοί έλεγχοι είχαν ουσιαστικά καταργηθεί πριν καλά-καλά αρχίσει να εφαρμόζεται η συνθήκη για την ελεύθερη διακίνηση. Ο γαλλικός τύπος επέκρινε και αυτός τη στάση της Ανγκέλας Μέρκελ, αλλά παραδέχτηκε, ταυτόχρονα, ότι για το συγκεκριμένο θέμα αγνοείται και η πολιτική της Γαλλίας.
Έξοδο σήμερα, καύσιμο αύριο
Οι πιο κυνικοί, ωστόσο, είπαν ότι το Βερολίνο έτσι κι αλλιώς αντιμετώπιζε τους πρόσφυγες σήμερα ως λογιστικό έξοδο και αύριο ως καύσιμο για την οικονομία του μέλλοντός της και απλά έκλεισε τη στρόφιγγα, όταν το ντεπόζιτο άρχισε να γεμίζει. Οι πιο ψύχραιμοι ελπίζουν ότι η απότομη αλλαγή στάση της γερμανικής κυβέρνησης ήρθε, απλά, ως προειδοποιητική βολή προς τους Ανατολικοευρωπαίους και ότι κάποια στιγμή δεν θα μπορεί να συνεχιστεί αυτή η γραμμή. Ο φόβος, όμως, για ανθρώπινα θύματα παραμένει όχι μόνο στα νερά του Αιγαίου, που είναι πολύ …μακρινά για τη γερμανική κοινή γνώμη, αλλά και κάπου σε κάποιο συρματόπλεγμα σε κάποια γειτονική χώρα. Ισως τότε η γερμανική κυβέρνηση να μετρήσει πάλι το κόστος και να μας ξαναδείξει τη …φωτεινή της πλευρά.
