Στη χώρα που είναι κοινή η παραδοχή για την εξαιρετική βραδύτητα των νομικών και δικαστικών διαδικασιών υπάρχουν και εξαιρέσεις, όταν πρόκειται για εφαρμογή αντισυνταγματικών διατάξεων με τη λογική του «παραδειγματισμού». Έτσι, τα 23 μέλη της πολιτικής συλλογικότητας Ρουβίκωνας που είχαν προσαχθεί και τελικώς συλληφθεί το απόγευμα της προηγούμενης Παρασκευής, επειδή κρατούσαν πανό και φώναζαν συνθήματα κατά της περιστολής του δικαιώματος της ελεύθερης συνάθροισης μπροστά στον χώρο του Άγνωστου Στρατιώτη, βρέθηκαν στο πλημμελειοδικείο για παραβίαση του νεόκοπου νόμου που απαγορεύει τις συναθροίσεις στον χώρο αυτό. Το δικαστήριο τούς έκρινε ένοχους και επέβαλλε στον καθένα τους ποινή κάθειρξης εννέα μηνών με τριετή αναστολή.
Η Άννυ Παπαρρούσου η οποία ανέλαβε την υπεράσπιση των μελών του Ρουβίκωνα που προσήχθησαν στο δικαστήριο έκανε την εξής δήλωση στην Εποχή: «Η καταδίκη των μελών του Ρουβίκωνα σε ποινή εννέα μηνών με αναστολή, με την ταυτόχρονη αναγνώριση του ελαφρυντικού των μη ταπεινών αιτίων, αναδεικνύει την αντίφαση που προκύπτει όταν η απαλλαγή, ως η φυσική συνέπεια της συνετής δικαστικής κρίσης, δεν καθίσταται εφικτή για λόγους εξωτερικούς. Αλλά η ανάμνηση της αστικής δημοκρατίας και των συνταγματικών προταγμάτων υποχρεώνει σε μια παραδοχή που ως αντικείμενο έχει την αναγνώριση της προστατευόμενης ακόμα –έστω και τύποις– πολιτικής δραστηριότητας, που στη συγκεκριμένη περίπτωση έλαβε χώρα με την επίκληση συνταγματικά κατοχυρωμένων ελευθεριών.
Η διαδικασία ενώπιον του δικαστηρίου δεν άφηνε περιθώρια για παρανοήσεις. Το αίτημα ήταν σαφές, τόσο από τους κατηγορούμενους όσο και από την υπεράσπιση. Η μη εφαρμογή της διάταξης περί απαγόρευσης δραστηριοτήτων σε μια έκταση πέντε στρεμμάτων μπροστά και γύρω από τον άγνωστο στρατιώτη, λόγω προφανούς αντισυνταγματικότητας, δεν έπεισαν το δικαστήριο και τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν περί αντίθεσης της διάταξης σε βασικές συνταγματικές αρχές –όπως είναι το δικαίωμα στη συνάθροιση και το δικαίωμα στην έκφραση– έπεσαν στο κενό.
Υπερίσχυσε μια φωτογραφική εκδικητική διάταξη που παραχώθηκε σε ένα σύνολο νομοθετικών ρυθμίσεων που αφορούσαν τη λειτουργία της υπηρεσίας πολιτικής αεροπορίας! Έκτακτη ρύθμιση και ειδική που δε φέρει κανένα από τα χαρακτηριστικά νόμου που έχει παραχθεί σε συνθήκες δημοκρατίας.
Η ανακοίνωση της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ενδεικνύει τον κίνδυνο που επισύρουν τέτοιες δικαστικές αποφάσεις. Η αντίθεση μιας δικαστικής κρίσης με την εγχώρια συνταγματική τάξη αλλά και τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας εκθέτει το σύνολο της κοινωνίας σε κίνδυνο, αφού πια τα θεσμοθετημένα όργανα προάσπισης των βασικών δικαιωμάτων και αξιών δεν φαίνονται διατεθειμένα να υπερασπιστούν την κοινωνία».
Όπως προαναφέρει η κα Παπαρρούσου, η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου επέδειξε ιδιαίτερα οξυμένα αντανακλαστικά και αντέδρασε δημοσίως την Τετάρτη, με απολύτως σαφή ανακοίνωση της, συνδυάζοντας το γεγονός της σύλληψης και καταδίκης μελών της συλλογικότητας, με το ευρύτερο και συνεχώς διογκούμενο περιβάλλον της αναστολής βασικών δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, όπως αυτό της ειρηνικής δημόσιας συνάθροισης και έκφρασης της αντίθεσης της κοινωνίας σε αποφάσεις και πρακτικές των φορέων εξουσίας και διακυβέρνησης.
Η ανακοίνωση, μεταξύ άλλων, αναφέρει: «Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την πρόσφατη κυβερνητική πρωτοβουλία που προβλέπει τον αποκλεισμό δημοσίων συναθροίσεων στον χώρο μπροστά από το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη στην Πλατεία Συντάγματος. Ο προβληματισμός επιτείνεται από το γεγονός ότι η συγκεκριμένη απαγόρευση εφαρμόστηκε ήδη από ποινικό δικαστήριο, παρά την πρόδηλη αντισυνταγματικότητά της, με συνέπεια την καταδίκη μελών του Ρουβίκωνα λόγω της ανάρτησης ενός πανό στον δημόσιο χώρο (…) Η ρύθμιση αυτή εισήχθη αιφνιδίως και χωρίς την προσήκουσα προηγούμενη δημόσια διαβούλευση, ενώ συνοδεύτηκε από αναφορές σε εμπλοκή στρατιωτικών αρχών για την εποπτεία του χώρου, στοιχείο που επιτείνει την καχυποψία για τη φύση και την αναγκαιότητα του μέτρου.
Η πλατεία Συντάγματος αποτελεί τον πλέον κεντρικό και συμβολικό δημόσιο χώρο πολιτικής έκφρασης του ελληνικού κράτους, ήδη από τον 19ο αιώνα. Στο συγκεκριμένο σημείο έχουν λάβει χώρα κρίσιμες στιγμές της νεότερης πολιτικής ιστορίας, μαζικές διαδηλώσεις και παλλαϊκές συγκεντρώσεις καθιστώντας τον χώρο που περιβάλλει το μνημείο τοπόσημο για τη δημοκρατία και την ελευθερία. Ο αποκλεισμός συναθροίσεων σε αυτόν τον χώρο δεν συνιστά απλώς ρύθμιση χωροταξικού χαρακτήρα, αλλά ευθεία παραβίαση του άρθρου 11 του Συντάγματος και του άρθρου 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, που κατοχυρώνουν την ελευθερία του συνέρχεσθαι.
Η νέα ρύθμιση έρχεται, περαιτέρω, σε ευθεία αντίθεση με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) (…) Και τούτο διότι το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο κρίνει παγίως ότι γενικοί και αόριστης διάρκειας περιορισμοί πλήττουν τον πυρήνα του δικαιώματος.
Η αναφορά ότι οι πολίτες μπορούν να ασκήσουν την ελευθερία συνάθροισης “σε άλλο σημείο” αντιστρέφει τη σχέση κανόνα-εξαίρεσης: στις φιλελεύθερες δημοκρατίες, οι περιορισμοί στα δικαιώματα οφείλουν να αποτελούν την εξαίρεση στον κανόνα και όχι το αντίστροφο. Με το ίδιο νομοθετικό μέτρο, άλλωστε, πλήττεται βάναυσα και η ελευθερία της έκφρασης, η οποία προστατεύει την επιλογή του τρόπου και των συμβολισμών μιας συνάθροισης.
Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου καλεί την Πολιτεία να αναθεωρήσει άμεσα τη ρύθμιση και να αποκαταστήσει την πλήρη δυνατότητα άσκησης του δικαιώματος συναθροίσεων στον συγκεκριμένο χώρο, σεβόμενη τη συνταγματική τάξη της χώρας και εναρμονιζόμενη με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως επιτάσσει και η πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας».
Ανησυχίες και αιτήματα που απηχούν το σύνολο των δημοκρατικών και κοινωνικά ευαίσθητων και ενεργών πολιτών. Και που έρχονται σε πλήρη διάσταση με το καταφανές κυβερνητικό σχέδιο που δίνει στη διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας χαρακτηριστικά απολυταρχικού και τραμπικού καθεστώτος.
Φωτο: Ρουβίκωνας / Facebook
