Στα τελευταία 60 χρόνια όλοι, ανεξαιρέτως, οι αμερικάνοι πρόεδροι, έχουν προσπαθήσει να καταπνίξουν την κουβανική επανάσταση και να σβήσουν από το πολιτικό παγκόσμιο συνειδητό, κάθε μνήμη και ίχνος μια ιστορικής εμπειρίας, που συνεχίζει να παράγει και να εκπέμπει μηνύματα ανεξαρτησίας και κοινωνικής χειραφέτησης. Μηνύματα που διαταράσσουν το, από τον «δημοκρατικό» Κένεντι της δεκαετίας του ‘60, έως τον «μετα-δημοκρατικό» Τραμπ εγκατεστημένο καθεστώς «ειρήνης», το αποικιοκρατικό αφήγημα.
Η κουβανέζικη «χαρούμενη επανάσταση» παραμένει για το αμερικανικό κατεστημένο μια «ιστορική όχληση», η αντιμετώπιση της οποίας αποτυγχάνει να προσδιορίσει και να εργαλειοποιήσει αφορμές και αιτίες, για να χτίσει έναν οποιοδήποτε λογο που μπορεί να δικαιολογήσει την εμμονική εχθρότητα της αποικιοκρατικής Δύσης.
Η Κούβα δεν απειλεί, δεν εχθρεύεται, δεν καταπιέζει, και αυτό είναι το πρόβλημα για τους «ενοχλούμενους». Αντίθετα, προσφέρει, όπως η διεθνιστική βοήθεια για την αντιμετώπιση της πανδημίας του COVID-19 σε πολλές χώρες, με γιατρούς και τα πιο εξελιγμένα φάρμακα.
Τα προσχήματα για μια νέα επίθεση στην Κούβα, θα εγκαταλείψει ο αμερικανομάχος Τραμπ, ακολουθούμενος από το ευρωπαϊκό θλιβερό κακέκτυπο του, την «υπουργό» Εξωτερικών της ΕΕ, Κάγια Κάλλας.
Στις 29 Ιανουαρίου, ο Τραμπ εξέδωσε προεδρικό διάταγμα που κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της «ασυνήθιστης και εξαιρετικής απειλής» που εκπροσωπεί η Κούβα. Το διάταγμα είναι γεμάτο με μια σειρά από παράλογους, και ψευδείς ισχυρισμούς, όπως ότι η Κούβα λειτουργεί ως βάση για τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς… Χρησιμοποιεί αυτούς τους ισχυρισμούς για να δικαιολογήσει την απόφαση της κυβέρνησης των ΗΠΑ να θεσπίσει αυστηρούς δασμούς εναντίον οποιασδήποτε χώρας θα πουλήσει, άμεσα ή έμμεσα, πετρέλαιο στην Κούβα.
Αυτό έρχεται αφότου οι ΗΠΑ απήγαγαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας και τη σύζυγό του – σκοτώνοντας 32 κουβανούς στρατιώτες στην επιδρομή. Η Βενεζουέλα απειλείται, εξαναγκαζόμενη να αποδεχτεί όλα τα αιτήματα των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου και της διακοπής της αποστολής πετρελαίου στην Κούβα.
Στη συνέχεια, το Μεξικό –ο άλλος σημαντικότερος προμηθευτής πετρελαίου της Κούβας μαζί με τη Βενεζουέλα– ακύρωσε την προμήθεια πετρελαίου στο νησί. Το Μεξικό έχει στείλει ανθρωπιστική βοήθεια στην Κούβα, αλλά δεν έχει αρχίσει να στέλνει ξανά πετρέλαιο στη χώρα, αναζητώντας διπλωματική λύση για να το κάνει. Η Βενεζουέλα και το Μεξικό κάλυπταν πάνω από το 75% των εισαγωγών πετρελαίου της Κούβας, που τώρα έχει διακοπεί.
Με αυτόν τον τρόπο, οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκαθιστούνσυνθήκες λιμοκτονίαςσε μια χώρα 11 εκατομμυρίων ανθρώπων για επίδειξη «σωφρονιστικής» και παραδειγματικής απειλής, εφαρμόζοντας την με αδικαιολόγητη, παράλογη, σκληρότητα.
Επιβιώνοντας χωρίς ενέργεια
Δεν υπάρχει βενζίνη. Τα πρατήρια καυσίμων, με πληρωμή με το τοπικό νόμισμα (moneda nacional) το πέσο, είναι «προσωρινά κλειστά». Τα πρατήρια με πληρωμή σε δολάρια παραμένουν ανοιχτά. Η βενζίνη κοστίζει 1,3 δολάρια (περίπου 700 πέσος, με μέσο μισθό 6.800 πέσος τον μήνα) και διατίθεται με δελτίο, το πολύ 20 λίτρα. Στη μαύρη αγορά το λίτρο κοστίζει 1.700 πέσος (πάνω από 3 δολάρια) και η σούπερ 2.000 πέσος.
Η έλλειψη ενέργειας «χτυπάει» τη συγκομιδή για την παραγωγή ζάχαρης, κύριο εξαγωγικό προϊόν. Στην ανατολική Κούβα, επιστρέψανε στο κόψιμο με το χέρι και με μαχαίρι (machete)…
Ο ενεργειακός στραγγαλισμός αποτελειώνει τον τουριστικό τομέα, μια από τις κύριες πηγές συναλλάγματος. Αρκετές αεροπορικές εταιρείες έχουν μειώσει τις πτήσεις προς την Κούβα, επειδή τα αεροδρόμια δεν έχουν καύσιμα για τον ανεφοδιασμό των αεροσκαφών.
Οι δημόσιες συγκοινωνίες στην Αβάνα είναι ουσιαστικά ακινητοποιημένες. Κυκλοφορούν λίγα λεωφορεία, λίγα μικρο-λεωφορεία και πολλά τρίκυκλα.
Τα σχολεία έχουν μειώσει τα μαθήματα με φυσική παρουσία. Οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις υπολειτουργούν, εξαιτίας της έλλειψης καυσίμων.
Κρίση και στον τομέα της υγείας, ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της Επανάστασης: στα νοσοκομεία γίνονται μόνο επείγουσες χειρουργικές επεμβάσεις, για τους υπόλοιπους η προσπάθεια εξασφάλισης ενός αποδεκτού υγειονομικού επίπεδου υπάρχει χάρη στη θυσία νοσηλευτών και γιατρών που συχνά φτάνουν στη δουλειά με ποδήλατο ή με τα πόδια…
Χωρίς βενζίνη δεν υπάρχει αποκομιδή σκουπιδιών, που πλέον συσσωρεύονται στις άκρες των δρόμων, μερικές φορές εισβάλλοντας σε αυτούς, ακόμα και στις παραλίες.
Η ενεργειακή ασφυξία που επέβαλε ο μεγιστάνας της Ουάσιγκτον παράγει ασυγκράτητο πληθωρισμό. Οι τιμές των ειδών πρώτης ανάγκης αυξάνονται σε επίπεδα που δεν είναι προσεγγίσιμα, για μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Το αφεντικό της πρεσβείας των ΗΠΑ, Μάικ Χάμερ, έχει το θράσος να λέει ότι το μέτρο στραγγαλισμού είναι μόνο ενάντια στην κυβέρνηση και στοχεύει στην «ελευθέρωση» του κουβανικού λαού. Το αποτέλεσμα είναι ότι εκατοντάδες χιλιάδες Κουβανοί δεν έχουν φαΐ να βάλουν στο τραπέζι, και σίγουρα όχι για τρεις φορές την ημέρα.
Για την ανεκδιήγητη Κάλας, αυτά τα μέτρα στοχεύουν στην «επιβολή σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», ενώ δεν είναι άλλο πάρα ένα μέσο οικονομικού πολέμου, με προβλέψιμη και αναμενόμενη παράπλευρη απώλεια τον πληθυσμό.
Μεταρρυθμίσεις και/ή σοσιαλισμός
Σε αυτή την πολύχρονη δύσκολη κατάσταση, είναι αναμενόμενο πολλοί Κουβανοί να επιδιώκουν δομικές αλλαγές. Όχι ενάντια στον σοσιαλισμό, αλλά για τη βελτίωση των συνθήκων της καθημερινότητας.
Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ήδη προβλέπονται από τις Κατευθυντήριες Γραμμές για τον Εκσυγχρονισμό της Κουβανικής Οικονομίας, που προωθήθηκαν το 2011 από τον τότε Πρόεδρο Ραούλ Κάστρο, έχουν παραμείνει επί το πλείστον ημιτελείς.Η συζήτηση συνεχίζεται για πολλά χρόνια, σχετικά με τη συμβατότητα μεταρρυθμίσεων και σοσιαλισμού. Αρκετοί οικονομολόγοι, συμπεριλαμβανομένων «αξιωματούχων» και «φίλων της κυβέρνησης», ισχυρίζονται ότι είναι έννοιες συμβατές και προτείνουν μέτρα που συχνά αναφέρονται στις μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν στο Βιετνάμ (Doi Moi, Rinnovamento) και την Κίνα.
Το αν μπορούν να εφαρμοστούν ή όχι, μόνο η πρακτική θα μπορέσει να καταδείξει… Η σημερινή πολιτική ηγεσία –ουσιαστικά το πολιτικό γραφείο του ΚΚΚ– δυσκολεύεται να εντοπίσει και δρομολογήσει μέτρα, ειδικά μέσα σε περιβάλλον οικονομικού-χρηματοπιστωτικού και εμπορικού στραγγαλισμού, υπό την απειλή πιθανής στρατιωτικής επέμβασης. Έτσι, οι συνήθεις εκκλήσεις για αντίσταση «patria o Muerte, venceremos» και οι υποσχέσεις που έχουν ήδη δοθεί («más de lo mismo»), πολλαπλασιάζονται.
Ο προβληματισμός είναι εμφανής και παντού. Για την Κούβα το διακύβευμα είναι πολύ υψηλό. Δεν είναι, όπως ισχυρίζεται ο Τραμπ, η εναλλακτική λύση μεταξύ δικτατορίας και δημοκρατίας (ανελεύθερη, κατά το μοντέλο του μεγιστάνα), αλλά μεταξύ ανεξαρτησίας και επαναποικιοποίησης.
Όπως είπε ο Φιντέλ, «πρέπει να προετοιμαστούμε για το χειρότερο και να ελπίζουμε για το καλύτερο».
Let Cuba breath
Με στόχο την ανάδειξη των συνεπειών της εντατικοποίησης του οικονομικού, εμπορικού και χρηματοπιστωτικού αποκλεισμού που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκίνησε στις 14 Φεβρουαρίου η καμπάνια ντοκιμαντέρ «Let Cuba Breathe» (αφήστε την Κούβα να αναπνεύσει) [1]. H πρωτοβουλία επιδιώκει να ενισχύσει τις άμεσες μαρτυρίες από κουβανούς γιατρούς, ασθενείς και οικογένειες που επηρεάζονται από το αμερικανικό εμπάργκο.
Το «Let Cuba Breathe» θα μεταδίδει καθημερινά οπτικοακουστικό υλικό με ιστορίες πολιτών που περιγράφουν τον αντίκτυπο των ελλείψεων καυσίμων, φαρμάκων και άλλων βασικών προμηθειών στην καθημερινότητα τους. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, σκοπός είναι να προβάλουν το ανθρώπινο κόστος των κυρώσεων και να αντικρούσουν τις αφηγήσεις που ελαχιστοποιούν τις επιπτώσεις του αποκλεισμού.
Η πρωτοβουλία ευθυγραμμίζεται επίσης με την καταγγελία του κουβανού προέδρου Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ για αυτό που αποκάλεσε προσπάθειες υποβάθμισης των περιορισμών που επέβαλε η Ουάσιγκτον. Η Αβάνα υποστηρίζει ότι τα μέτρα αποσκοπούν στη δημιουργία εσωτερικής δυσαρέσκειας και στην πρόκληση κοινωνικής κατάρρευσης μέσω διαρκούς οικονομικής πίεσης.
Ομοίως, η εκστρατεία επιδιώκει να ενισχύσει τη διεθνή αλληλεγγύη και να δημιουργήσει δίκτυα υποστήριξης για να καταγγείλει τον ανθρωπιστικό αντίκτυπο των κυρώσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, το «Let Cuba Breathe» παρουσιάζεται ως εργαλείο επικοινωνίας από την κοινωνία των πολιτών και την ανεξάρτητη δημοσιογραφία για την τεκμηρίωση της κοινωνικής ανθεκτικότητας απέναντι στις οικονομικές δυσκολίες.
Σημειώνεται πως το Σάββατο 7 Μαρτίου, στη πλατεία Χαλανδρίου θα πραγματοποιηθεί συλλογή φαρμάκων από τις 11πμ και στις 7μμ θα πραγματοποιηθεί συζήτηση στο Κέντρο Νεότητας Δήμου Χαλανδρίου.
Σημείωση:
- https://www.youtube.com/watch?v=hZvK1WOLUss&list=PLWHm1_OEZKQPHYz1oaV8WQReKh9Im925E
