Η Κούβα βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια από τις πιο σοβαρές ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών. Τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026, ολόκληρο το εθνικό ηλεκτρικό δίκτυο κατέρρευσε, αφήνοντας περίπου 10 εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς ρεύμα σε όλη τη χώρα. Η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού ανακοίνωσε ότι το κύκλωμα αποσυνδέθηκε πλήρως, πιθανώς λόγω συνολικής κατάρρευσης του δικτύου και της ανικανότητας παροχής αρκετής ενέργειας για την κάλυψη των αναγκών. Η Αβάνα και άλλες μεγάλες πόλεις ήταν στο σκοτάδι, με τις προσπάθειες να επικεντρώνονται στη σταδιακή επαναλειτουργία μικρών κυκλωμάτων για να αποκατασταθεί σταδιακά η ηλεκτροδότηση.
Οι διακοπές ρεύματος δεν είναι νέο φαινόμενο: από το 2024 η Κούβα αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες διακοπές λόγω παλαιωμένου εξοπλισμού, έλλειψης καυσίμων και μειωμένων εισαγωγών πετρελαίου από τη Βενεζουέλα
Αυτή η νέα, ολική διακοπή συνέβαλε σε μεγαλύτερη κοινωνική πίεση, με αναφορές για σπάνιες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις και μικρής κλίμακας βανδαλισμούς σε γραφεία του Κομμουνιστικού Κόμματος, καθώς και τη σύλληψη ορισμένων ατόμων για «βανδαλισμό».
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ εντείνουν την πίεση στη Λατινική Αμερική με σκληρότερη στάση έναντι της Κούβας. Τελευταία, ο Τραμπ έκανε δραματικές δηλώσεις, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι οι ΗΠΑ θα έχουν «την τιμή να πάρουν την Κούβα» και ότι θα μπορούσε «να κάνει οτιδήποτε» με τη χώρα, σε μια ακραία αποικιοκρατική, και επιθετική ρητορική που θυμίζει παλιό “καλό” αμερικάνικο ιμπεριαλισμό.
Οι απειλητικές δηλώσεις έρχονται την ώρα που Κούβα και Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ανοίξει συνομιλίες με στόχο να βελτιώσουν τις κατά κύριο λόγο δυσμενείς σχέσεις τους, οι οποίες έχουν φτάσει σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία τους στα 67 χρόνια από τότε που Φιντέλ Κάστρο ανέτρεψε την ηγεσία του δικτάτορα Μπατίστα που είχε υπάρξει ένας στενός σύμμαχος των ΗΠΑ.
Ολόκληρη η δήλωση έχει ως εξής:
“Πιστεύω ότι η Κούβα, με τον δικό της τρόπο, τον τουρισμό και όλα τ’ άλλα, είναι ένα όμορφο νησί, με υπέροχο καιρό.
Δεν είναι σε ζώνη τυφώνων, το οποίο είναι ωραίο για αλλαγή, ξέρεις;
Δεν θα μας ζητάνε λεφτά για τυφώνες κάθε εβδομάδα.
Πραγματικά πιστεύω ότι θα έχω την τιμή να πάρω την Κούβα.
Αυτή είναι μια μεγάλη τιμή.
Το να πάρω την Κούβα με κάποια μορφής, ξέρεις.
Το να πάρω την Κούβα.
Θέλω να πω, είτε την απελευθερώσω, είτε την πάρω — μπορώ να κάνω ό,τι θέλω μ’ αυτή, αν θέλεις να μάθεις την αλήθεια.”
Την Κυριακή, ο Τραμπ είπε στους δημοσιογράφους πάνω στο Air Force One: «Μιλάμε με την Κούβα, αλλά θα “κάνουμε” το Ιράν πριν την Κούβα».
Μετά την ομιλία του Αμερικάνου Προέδρου, οι New York Times ανέφεραν ότι η απομάκρυνση του Κουβανού Προέδρου Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ από το αξίωμά του είναι ένας βασικός στόχος των ΗΠΑ στις διμερείς συνομιλίες. Επικαλούμενοι τέσσερα άτομα που γνωρίζουν τι διαμοίβεται στις συνομιλίες, οι Times έγραψαν ότι οι Αμερικανοί έχουν υποδείξει στους Κουβανούς διαπραγματευτές ότι Ντίαζ-Κανέλ πρέπει να φύγει αλλά αφήνουν τα επόμενα βήματα στους Κουβανούς.
Αυτή η ιταμή ρητορική γίνεται εν τω μέσω μπλοκαρίσματος στην ενέργεια, το οποίο οι Κουβανοί αξιωματούχοι αποδίδουν στο εμπάργκο πετρελαίου που έχουν επιβάλλει οι ΗΠΑ μετά την κατάρρευση των σχέσεων με τη Βενεζουέλα. Η Αβάνα έχει αναφέρει ότι δεν έχει λάβει επαρκείς ποσότητες καυσίμων για πάνω από τρεις μήνες, γεγονός που έχει υπονομεύσει κρίσιμους τομείς όπως οι μεταφορές, η υγεία, και οι επικοινωνίες.
Εντούτοις, ο Κουβανός Πρόεδρος Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ επιμένει σε διάλογο και έχει επιβεβαιώσει διμερείς συνομιλίες με αξιωματούχους των ΗΠΑ για την εξεύρεση λύσεων στα εντεινόμενα διμερή ζητήματα. Αυτές οι συνομιλίες, σύμφωνα με την κυβέρνηση, στοχεύουν να βρουν έναν οδικό χάρτη» στην ενεργειακή κρίση και άλλες διαφορές, χωρίς να θίγεται η κυριαρχία της Κούβας.
