Τα τελευταία προεκλογικά χιλιόμετρα των αυτοδιοικητικών εκλογών στη Γαλλία γίνονται σε μία από τις χειρότερες περιόδους πολιτικής και κοινωνικής πόλωσης που γνώρισε η χώρα στη μεταπολεμική ιστορία της. Στην άνοδο της εγχώριας Aκροδεξιάς, εν μέσω διεθνούς πλαισίου απαδαιμονοποίησης της (η πολύμορφη ανασφάλεια λόγω φτώχειας, έλλειψης προοπτικής και καλλιεργούμενου κοινωνικού αυτοματισμού υπήρξε σε αυτό καταλυτική), προστίθεται η ευκαιρία να αποκτήσουν οι συνήθεις θύτες ρόλο θύματος. Από τη στιγμή που πριν δύο εβδομάδες, στη Λυών, ο 23χρονος Κουεντίν Ντεράνκ έχασε τη ζωή του, τραυματισμένος σοβαρά σε σύρραξη μεταξύ ομάδας φασιστών στην οποία συμμετείχε και μελών της αντιφασιστικής οργάνωσης Νεανική Φρουρά, η θεωρία των δύο άκρων υπερφαλαγγίστηκε από το σύνθημα: «αντιφασισμός, ο νέος φασισμός» που με ή χωρίς ερωτηματικό κάνει τον γύρο των media, υποσκάπτοντας τη δημόσια συζήτηση.
Το πλαίσιο, άκρως ευνοϊκό: ανάμεσα στους πέντε συλληφθέντες που διερευνώνται για διάπραξη φόνου με πρόθεση (και ένας για συνενοχή), συμπεριλαμβάνονται δύο συνεργάτες του Ραφαέλ Αρνώ, βουλευτή της Ανυπότακτης Γαλλίας (LFI) και συνιδρυτή της Νεανικής Φρουράς.
Αυτομάτως, το ανάθεμα πέρασε από τον «βουλευτή που οργανώνει εγκληματίες» στον ίδιο τον Ζαν Λυκ Μελανσόν, φυσικό ηγέτη των Ανυπότακτων. Στο βαθμό που –παρά τις έντονες πιέσεις– αρνείται να αποκηρύξει δημοσίως τα μέλη της Φρουράς, ο Μελανσόν κατηγορείται από θεσμικά όργανα ότι ενθαρρύνει το κύμα βίας και ότι το LFI συνδέεται οργανικά με τη Νεανική Φρουρά.
Η όλη ιστορία λειτουργεί ως επιταχυντής υπαρκτών διαδικασιών, «δικαιώνοντας» για παράδειγμα την επιλογή ρήξης των Σοσιαλιστών με τους Ανυπότακτους και το σπάσιμο του Λαϊκού Μετώπου και διευκολύνοντας την πλήρη απομάκρυνση τους, παρόλο που οι τελευταίοι δεν αποδέχονται ότι αποτελούν μέρος της «Ακροαριστεράς» που σκοπίμως ως όρος συνδυάζεται με την ένοπλη δράση.
Ισχυρά ονόματα της γαλλικής πολιτικής σκηνής, όπως ο Φρανσουά Ολάντ και ο ανερχόμενος αστέρας ευρωβουλευτής Ραφαέλ Γκλυξμάν, επιχειρούν να παγιώσουν μια λογική «υγειονομικής ζώνης» γύρω από το LFI, το οποίο κατά τη L’ Express χαρακτηρίζεται «δημόσιος κίνδυνος».
Από την πλευρά τους, οι γνήσιοι ακροδεξιοί του Εθνικού Συναγερμού (RN) επωφελούνται της ευκαιρίας με τον καλύτερο τρόπο. Όχι μόνο ο Ζορντάν Μπαρντελά ισχυροποιεί τη θέση του ως δελφίνος για την πρωθυπουργία της χώρας ως ισχυρό ανάχωμα κατά των εξαγριωμένων αριστερών, αλλά και η ίδια η Μαρίν Λεπέν ξεφορτώνεται σημαντικό μέρος της λαϊκής οργής ως υπόλογη αδικημάτων, τώρα που η προσοχή και το δημόσιο μένος στρέφονται αλλού.
Οι φασιστικές δυνάμεις αξιοποιούν το momentum. Ο Ντεράνκ γίνεται μάρτυρας, η δική του επιθετική εμπλοκή στη σύγκρουση απαλείφεται, το όνομα του γίνεται γκράφιτι. Το περασμένο Σαββατοκύριακο διοργανώθηκε στη μνήμη του στη Λυών δημόσια φασιστική συγκέντρωση με τη συμμετοχή 1.320 ατόμων απ’ όλη τη χώρα και το εξωτερικό, που γέμισαν την πόλη ρατσιστικές και ομοφοβικές βρισιές και παρέλασαν χαιρετώντας ναζιστικά, υπό το βλέμμα του δημάρχου που αποδέχτηκε το γεγονός. Η προσέγγιση Ακροδεξιάς και συστημικής Δεξιάς είναι πλέον δημόσια, προ του «κινδύνου LFI». Οι Χριστιανοδημοκράτες απεργάζονται συνεργασία με τους Λεπέν- Μπαρντελά, σπάζοντας ένα από τα ισχυρότερα πολιτικά όρια της δημόσιας ζωής: την άρνηση των δεξιών να συνυπάρξουν με τους φασίστες, γραμμή που χαράχτηκε αμέσως με την απελευθέρωση της Γαλλίας το 1945.
Ακολουθεί η άνθιση του ιστορικού αναθεωρητισμού. Αίφνης, το τρίπτυχο «πατρίς-εργασία-οικογένεια» ακούγεται από το στόμα δεξιών αυτοδιοικητικών υποψηφίων και πολιτικών στελεχών, χωρίς να τους απασχολεί αν παραπέμπει στον Πεταίν και την κατοχική κυβέρνηση του Βισύ που –τελικά– «δεν ήταν τόσο κακή όσο λένε». Από τον αντιφασισμό του 1945, περάσαμε στη βεβήλωση με σβάστικες του παλιού εβραϊκού νεκροταφείου στο Σαιν Ντενί και του στρατοπέδου Ντρανσί, όπου βρήκαν τον θάνατο 63.000 άνθρωποι. Υποψήφιοι των ψηφοδελτίων του RN εκφράζονται με ένα μείγμα ρατσισμού, αντισημιτισμού, ισλαμοφοβίας και θεωριών συνομωσίας, που συμπεριλαμβάνει ενίοτε… στήριξη στη Μόσχα του Πούτιν.
Τρεις βδομάδες πριν τις κάλπες, ο κοινός υποψήφιος της Αριστεράς (πλην LFI) Εμμανουέλ Γκρεγκουάρ προσπαθεί να διασώσει την 25ετή συνεχόμενη διοίκηση της πόλης από τους Σοσιαλιστές, ενώ η μέχρι πρότινος ΥΠΠΟ Ρασίντα Ντατί, κυβερνητική υποψήφια, δεν αποκλείεται να δώσει τη χαριστική βολή σε αυτή την παράδοση.
Στο αριστερό στρατόπεδο, ενιαία στρατηγική συμμαχιών δεν υπάρχει. Παρά την κεντρική γραμμή αποστάσεων από τον Μελανσόν, υπάρχουν περιοχές που το ΚΚΓ και οι Ανυπότακτοι κατεβαίνουν μαζί, χωρίς συμμετοχή των Σοσιαλιστών, αν και η πλειοψηφία των συνδυασμών σχηματίζεται από το μείγμα κομμουνιστών – σοσιαλιστών – οικολόγων. Στην κεντρική πολιτική σκηνή, ο πρωθυπουργός Λεκορνύ επιβίωσε 2 νέων προτάσεων μομφής, μίας από το RN που θεωρεί περίπου προδοσία την ιδέα υποχώρησης της πυρηνικής ενέργειας υπέρ των ΑΠΕ και μίας του LFI που καταρρίπτει επίσης το σχέδιο αυτό, το οποίο δεν έτυχε κοινοβουλευτικής διαβούλευσης.
Στο μεταξύ, η δημόσια ζωή κατακλύζεται από αποκαλύψεις για το δίκτυο Επστάιν (σπαρμένο σε όλη τη χώρα) και την ανάμειξη προσώπων όπως αυτό του –κάποτε εμβληματικού– Ζακ Λαγκ και της κόρης του. Ο πρέσβης των ΗΠΑ Τσαρλς Κούσνερ (πρώην κατάδικος που πήρε χάρη από τον Ντόναλντ Τραμπ) εγκαλείται για δεύτερη φορά από το υπουργείο Εξωτερικών για ανάμειξη στα εσωτερικά της Γαλλίας και ο Εμμανουέλ Μακρόν ψάχνει ασθμαίνοντας τρόπο επίδειξης μιας κάποιας αξιοπρέπειας έναντι των τραμπικών απαιτήσεων, στο όνομα του κουφαριού του ευρωπαϊκού διαφωτισμού. Ταυτοχρόνως, το ερώτημα ποιοι είναι περισσότερο επικίνδυνοι, οι λεπενικοί ή οι μελανσονικοί στήνει στα έξι μέτρα ελευθερία, ισότητα και αδελφότητα μαζί, των οποίων οι στάχτες πιθανότατα θα σκορπίσουν παρέα με αυτές του Βολταίρου, του Λεόν Μπλουμ και των κοριτσιών της Παρισινής Κομμούνας. Ω, οι ωραίες μέρες…
Φωτογραφία: Regan Dsouza / Pexels
