του Γιάννη-Ορέστη Παπαδημητρίου
Περισσότερο ως ευγενής κίνηση αλληλεγγύης και λιγότερο ως πραγματική ελπίδα διεξόδου από τον φαύλο κύκλο της ελληνικής κρίσης χρέους έγινε δεκτή η κίνηση του Βρετάνου Τομ Φίνεϊ να ξεκινήσει έρανο για την αποπληρωμή της ελληνικής δόσης στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ο 29χρονος πρώην μαρκετίστας και νυν πωλητής παπουτσιών, αξιοποιώντας την πλατφόρμα πληθοπορισμού (crowdfunding) Indiegogo, απευθυνόμενος στους χρήστες ίντερνετ διεθνώς, επιχείρησε να συγκεντρώσει μέσω εισφορών το ποσό του 1,6 δισ. που απαιτείτο απ’ την ελληνική πλευρά να καταβληθεί προκειμένου να αποφευχθεί η κήρυξη χρεοκοπίας.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Φίνεϊ, η αποπληρωμή του χρέους απαιτούσε 3,19 ευρώ από κάθε ευρωπαίο πολίτη, ενώ, ως είθισται στις διαδικασίες πληθοπορισμού, ανάλογα με το ποσό που κατέβαλε ο χρήστης, έπαιρνε και τα ανάλογα «μπόνους»: καρτ ποστάλ με τον Αλέξη Τσίπρα στα 3 ευρώ, φέτα και χωριάτικη σαλάτα στα 6 ευρώ, καλάθι αγαθών στα 160 ευρώ και διακοπές στην Ελλάδα για δύο με 5.000 ευρώ. Στην αρχή, αν κάποιος δωρητής αποφάσιζε να καταθέσει το σύνολο των 1,6 δισ., προβλεπόταν η εξαγορά ενός ελληνικού νησιού, πρόταση την οποία ο Φίνεϊ αναγκάστηκε να αποσύρει, καθώς το indiegogo τον ενημέρωσε πως κάτι τέτοιο δεν μπορεί να υλοποιηθεί, χωρίς την έγκριση της ελληνικής κυβέρνησης.
Επίλυση της κρίσης με αλληλεγγύη
Την Τετάρτη το απόγευμα, με την πληρωμή της δόσης να είναι πια ληξιπρόθεσμη, η καμπάνια συνεχίζει κανονικά, η συμμετοχή έχει «ρίξει» επανειλημμένα τον διακομιστή του Indiegogo και το συγκεντρωμένο ποσό ανέρχεται στα 820.000 €, που απέχει παρασάγγας από τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας, αλλά μαρτυρά μια ιδιαίτερα υψηλή διάθεση επίλυσης της ελληνικής κρίσης χρέους με αλληλέγγυο τρόπο. Στους δημοσιογραφικούς κύκλους φημολογείται πως ο πρωθυπουργός τηλεφώνησε στον Φίνεϊ προκειμένου να τον ευχαριστήσει προσωπικά για την προσπάθειά του, ισχυρισμός που μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί από το Μαξίμου ούτε τον 29χρονο.
Ακόμα κι αν το ενδεχόμενο παράτασης επιβεβαιωθεί, εμφανίζονται τεχνικές δυσκολίες στην απόδοση του συγκεντρωμένου από τον Φίνεϊ ποσού στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η προσπάθεια όμως ήταν εξαρχής διερευνητική και τα χρήματα – σύμφωνα με τον κανονισμό του Indiegogo και καθώς ο δημιουργός την έστησε ως fixed funding που δεν αφήνει περιθώρια ατομικού κέρδους για τον ίδιο – θα επιστραφούν στους συμμετέχοντες αυτόματα.
Η κίνηση του Φίνεϊ είναι αμιγώς πολιτική· είναι αμιγώς πολιτική, ακριβώς επειδή είναι συμβολική. Βολιδοσκοπεί τις κοινωνικές προθέσεις των ευρωπαίων πολιτών απέναντι στην Ελλάδα, την αριστερή κυβέρνηση και τις εκκλήσεις για άρση της εξοντωτικής λιτότητας, με αποτέλεσμα που αντιβαίνει τη διακρατική ανταγωνιστική προσέγγιση υπό το πρίσμα της οποίας τίθεται το ελληνικό ζήτημα στους ευρωπαϊκούς θεσμούς (το δόγμα «στη Βουλγαρία ο μισθός είναι 180 ευρώ»). Η διάσταση αυτή, που συμπυκνώνει την κοινωνική δυσαρέσκεια με το δόγμα της λιτότητας στον ευρωπαϊκό χώρο, ήρθε στο φως με την κίνηση του Φίνεϊ, καθώς αυτή συνιστούσε μια κίνηση αλληλεγγύης πολύ πιο πειστική από τις περιστασιακές φιλικές διαθέσεις στο στρατόπεδο των εταίρων το τελευταίο εξάμηνο.
Και οι Anonymous λένε «όχι»
Δεν ήταν όμως μόνο ο παραπάνω πληθοπορισμός που έθεσε το ίντερνετ στο πλευρό του μπλοκ της αντι-λιτότητας. Χαρακτηριστική ήταν η ανακοίνωση των Anonymous με την οποία επαινούσαν τις αμεσοδημοκρατικές πτυχές της διαδικασίας του δημοψηφίσματος και καλούσαν υπέρ του «Όχι», ενώ όλες τις ημέρες που ακολούθησαν το δημοψήφισμα, τα κοινωνικά δίκτυα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο τόσο στην υπονόμευση της τρομοκρατικής προπαγάνδας στην οποία επιδόθηκαν τα κυρίαρχα ΜΜΕ, όσο και στην αποκάλυψη των ιδιαίτερων οικονομικοπολιτικών πτυχών της ελληνικής κρίσης χρέους. Από την αναγγελία του δημοψηφίσματος, στο ίντερνετ λαμβάνει χώρα ένας οξύς ανταγωνισμός αναλύσεων, απόψεων και ειδήσεων που αποκαλύπτει τη δυναμική, το εύρος και την αποφασιστικότητα των δύο ταξικών και ιδεολογικών μπλοκ.
Τιτιβίσματα και ποσταρίσματα
Με τον πολιτικό χρόνο να έχει συμπυκνωθεί ασφυκτικά, οι παρεμβάσεις του Δραγασάκη, του Βαρουφάκη, του πρωθυπουργού, του προέδρου της Κομισιόν και όλων των εμπλεκόμενων στη διαπραγμάτευση προσώπων στα κοινωνικά δίκτυα, διαλύουν κάθε τάση ομαλοποίησης της κατάστασης. Τα τουίτ των πολιτών βρίσκουν θέση στα διεθνή μέσα ως μαρτυρίες μιας τεταμένης καταστάσης, ως ανταποκρίσεις από το μέτωπο της κορύφωσης ενός χρηματοπιστωτικού πολέμου. Οι «Μένουμε Ευρώπη» συγκαλούνται μέσω facebook, ποντάροντας στη διαμεσολάβηση που φιλτράρει κατά το δοκούν την πληροφορία και το συναίσθημα, ενώ το «Όχι» συσπειρώνεται στην πλατφόρμα του oxi2015.gr, όπου οι χρήστες καλούνται να επεξηγήσουν την επιλογή τους – ένα ζωντανό μαρτυρολόγιο για τα χρόνια της κρίσης.
Είναι λογικό το πεδίο του ίντερνετ να μετατρέπεται σε θέατρο της σύγκρουσης, καθώς αυτή λαμβάνει τον χαρακτήρα σημειολογικού πολέμου απ’ την Καισαριανή ως τις Βρυξέλλες. Η κρυπτική τεχνοκρατική γλώσσα της ιδεολογικής κυριαρχίας των μετα-ιδεολόγων μετέθεσε το παιχνίδι στους συμβολικούς ανταγωνισμούς. Η επιβολή της συμφωνίας και το δημοψήφισμα, η νίκη ή η ταπείνωση του ΣΥΡΙΖΑ, η αξιοπρέπεια ή η εξόντωση της ευρωπαϊκής εργατικής τάξης έχουν πια γίνει σημαίες κατάκτησης του εδάφους. Ενός εδάφους, κάτω απ’ την επιφάνεια του οποίου μαίνεται ένας αχαλίνωτος ταξικός πόλεμος.
•




