Φωτο: Διαπολιτισμικό Γυμνάσιο Ευόσμου / Facebook
Στον δεύτερο μεγαλύτερο δήμο της Βόρειας Ελλάδας, τον Δήμο Κορδελιού–Ευόσμου, χιλιάδες μαθητές εξακολουθούν να κάνουν μάθημα σε υπόγεια και ημιυπόγεια, χωρίς φυσικό φως, χωρίς επαρκή αερισμό, χωρίς ασφάλεια. Το πρόβλημα της σχολικής στέγης στη Δυτική Θεσσαλονίκη είναι γνωστό εδώ και χρόνια. Το 2025 όμως, η εικόνα παραμένει ίδια –και γίνεται ολοένα πιο ντροπιαστική.
Στο 2ο Γυμνάσιο Ελευθερίου Κορδελιού, στο ημιυπόγειο συστεγάζονται τρία νηπιαγωγεία (3ο, 10ο, 12ο Νηπιαγωγείο Ελευθερίου Κορδελιού). Στο 7ο Δημοτικό Ευόσμου, το 9ο Νηπιαγωγείο συνεχίζει να λειτουργεί κάτω από το επίπεδο του δρόμου, με παράθυρα που βλέπουν σε φωταγωγούς και όχι σε αυλή. Στο 2ο Γενικό Λύκειο Ευόσμου, οι γονείς καταγγέλλουν ότι νέα τμήματα στεγάζονται σε υπόγειες αίθουσες, ακατάλληλες για διδασκαλία. Στο Διαπολιτισμικό Γυμνάσιο Ευόσμου λειτουργούν 6 τμήματα με 27 μαθητές στο υπόγειο. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, το υπουργείο Παιδείας αποφάσισε από την επόμενη σχολική χρονιά να λειτουργήσουν στο Δήμο δύο Ωνάσεια σχολεία –χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της σχολικής κοινότητας– σε χώρους ήδη υπαρχόντων σχολείων (6ο Γυμνάσιο και 3ο Γενικό Λύκειο Ευόσμου) τα οποία λειτουργούν και αυτά με τάξεις σε υπόγεια. Και το κερασάκι στην τούρτα μπήκε πριν από λίγες μέρες όταν η Περιφέρεια Εκπαίδευσης ζήτησε από τους γονείς των δύο τελευταίων σχολείων να υπογράψουν υπεύθυνη δήλωση ότι δέχονται τα παιδιά τους να κάνουν μάθημα στο υπόγειο δίπλα στο λεβητοστάσιο.
Αυτά δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά, αλλά δομικά σημάδια εγκατάλειψης. Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται η βαθύτερη ευθύνη: μία πολιτεία που εγκαταλείπει τα παιδιά των δυτικών συνοικιών στο σκοτάδι. Όπως σημειώνουν και ερωτήσεις που έχουν κατατεθεί στη βουλή, η σχολική στέγη στη Δυτική Θεσσαλονίκη έχει φτάσει στα όριά της.
Ο Δήμος Κορδελιού–Ευόσμου, με περισσότερους από 18.000 μαθητές, παρουσιάζει ελλείψεις που μας γυρίζουν δεκαετίες πίσω. Πολλά σχολεία λειτουργούν σε προκάτ αίθουσες εδώ και πάνω από δέκα χρόνια. Τα περισσότερα νηπιαγωγεία δεν διαθέτουν αυτόνομους χώρους, ενώ οι ανάγκες για νέα δημοτικά και γυμνάσια αυξάνονται με κάθε νέα σχολική χρονιά. Το μεγάλο πρόβλημα της στέγασης του ΕΠΑΛ Κορδελιού, το οποίο ξεκίνησε το 2000 με την ίδρυση του σχολείου, δεν έχει λυθεί ακόμη με αποτέλεσμα οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι μονίμως μεταφερόμενοι από αίθουσα σε αίθουσα αφού “φιλοξενούνται” εδώ και 25 χρόνια από το 1ο Γενικό Λύκειο Κορδελιού και το γραφείο των καθηγητών να είναι μία έξοδος κινδύνου!
Γονείς του 2ου ΓΕΛ Ευόσμου έχουν ήδη αποστείλει εξώδικη διαμαρτυρία προς τη δημοτική αρχή, ζητώντας την απομάκρυνση των παιδιών τους από τον υπόγειο χώρο. Αντίστοιχα, στο ΕΕΕΕΚ Ευόσμου, το οποίο μόλις πρόσφατα μεταστεγάστηκε, μαθητές της ειδικής αγωγής πέρασαν χρόνια σε κτίριο παντελώς ακατάλληλο, χωρίς ασφάλεια, προσβασιμότητα ή φωτισμό.
Την ίδια στιγμή, οι τοπικές αρχές αρκούνται σε ευχολόγια και “επιτροπές διαλόγου” χωρίς αντίκρυσμα. Όπως σημειώνουν εκπαιδευτικοί και γονείς, η κατάσταση έχει γίνει καθεστώς ανοχής: οι υπόγειες αίθουσες νομιμοποιούνται σιωπηρά, τα κοντέινερ βαφτίζονται “λυόμενες λύσεις” και οι μαθητές και οι μαθήτριες συνηθίζουν να μαθαίνουν στο σκοτάδι.
Ο Δήμος Κορδελιού – Ευόσμου κατέχει για ακόμη μία χρονιά την αρνητική πρωτιά: 52 υπόγειες αίθουσες και δεκάδες προκάτσυνεχίζουν να λειτουργούν σε σχολικά συγκροτήματα που δεν ανταποκρίνονται στις στοιχειώδεις ανάγκες μαθητών και εκπαιδευτικών. Κι όμως, την ίδια στιγμή, οι τοπικές και κυβερνητικές αρχές διαφημίζουν έργα και μακέτες. Νέα σχολεία υπόσχονται να χτιστούν με κονδύλια του ΕΣΠΑ ή του προγράμματος “Μαριέττα Γιαννάκου”, αλλά οι ρυθμοί είναι ασυνήθιστα αργοί και αποσπασματικοί. Οι λίγες νέες μονάδες που παραδίδονται καλύπτουν μόνο ένα μικρό μέρος των αναγκών.
Η εικόνα αυτή δεν είναι τυχαία. Η υποβάθμιση της σχολικής στέγης στη Δυτική Θεσσαλονίκη είναι πολιτική επιλογή. Όταν η δημόσια εκπαίδευση αντιμετωπίζεται ως “κόστος”, τα παιδιά της Δυτικής Θεσσαλονίκης μαθαίνουν κάτω από το έδαφος. Κι όταν οι τοπικές αρχές αρκούνται σε επικοινωνιακές κινήσεις αντί για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, τα υπόγεια μετατρέπονται σε κανονικότητα.
Οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς γνωρίζουν την κατάσταση καλύτερα απ’ όλους. Εδώ και χρόνια ζητούν καταγραφή όλων των υπόγειων και ημιυπόγειων αιθουσών, ελέγχους πυρασφάλειας και σχέδιο ανέγερσης νέων σχολικών μονάδων. Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις, ελάχιστα έχουν προχωρήσει. Σχολεία-κουτιά, αίθουσες-υπόγεια και αυλές-χώματα συνεχίζουν να είναι η πραγματικότητα για εκατοντάδες μαθητές.
Δεν μπορεί να υπάρξει δημόσια εκπαίδευση όταν τα παιδιά μαθαίνουν μέσα σε υγρασία και σκοτάδι. Δεν μπορεί να υπάρξει ίση πρόσβαση στη γνώση όταν ο τόπος γέννησης καθορίζει αν θα έχεις παράθυρο στο θρανίο σου ή όχι, αν θα έχεις φυσικό φως και εξαερισμό την ώρα που θα κάνεις μάθημα, αν θα είσαι ασφαλής στο σχολείο σου. Η σχολική στέγη δεν είναι “τεχνικό” ζήτημα, είναι βαθιά κοινωνικό και ταξικό ζήτημα. Η μόρφωση δεν μπορεί να χωράει στα υπόγεια. Και τα παιδιά αυτής της πόλης αξίζουν κάτι περισσότερο από την αδιαφορία τους
