Για ένα καφέ και ένα σάντουιτς
Του Θάνου Χατζόπουλου
Η παραίτηση του προέδρου και διευθύνοντα συμβούλου της ΔΕΗ Αρθούρου Ζερβού, το βράδυ της Τετάρτης, έδωσε νέα διάσταση στο θέμα της νέας Συλλογικής Σύμβασης στην επιχείρηση, την οποία είχε σπεύσει να υπογράψει μια εβδομάδα πριν προκαλώντας πολλές αντιδράσεις όχι μόνο από τη ΝΔ αλλά και εντός της αριστεράς και των συνδικαλιστικών οργανώσεων του κλάδου.
Η συσχέτιση της παραίτησης με την υπογραφή της συγκεκριμένης σύμβασης δεν είναι αυθαίρετη. Και αυτό επειδή η παραπομπή του Αρθούρου Ζερβού σε δίκη με κακουργηματική κατηγορία αφορά μισθολογικές αυξήσεις σε 19 στελέχη της ΔΕΗ που εγκρίθηκαν από τον ίδιο την περίοδο 2010-2012, κατά παράβαση του νόμου που όριζε πλαφόν για τις μισθολογικές αποδοχές των στελεχών δημοσίων επιχειρήσεων τα 5.900 ευρώ περίπου.
Η σύμβαση που υπέγραψε με τη ΓΕΝΟΠ περιλαμβάνει μερικές διατάξεις που μπορεί να θεωρηθούν «χαριστικές» έως και σκανδαλώδεις -όχι προς τους εργαζόμενους συνολικά αλλά προς συγκεκριμένα πρόσωπα- ενώ δεν προβλέπει τίποτε για την υπέρβαση του μισθολογικού πλαφόν. Θυμίζουμε ότι για τις δημόσιες επιχειρήσεις υπάρχει μνημονιακή πρόβλεψη η μισθολογική δαπάνη να μην υπερβαίνει το 65% των συνολικών δαπανών. Σύμφωνα με τη σύμβαση, την απόφαση για τις τυχόν μισθολογικές περικοπές σε περίπτωση υπέρβασης του πλαφόν θα τη λάβει το Δ.Σ της ΔΕΗ, άρα η σύμβαση δεν προστατεύει τους εργαζόμενους. Παρά τα όσα λέχθηκαν για «αυξήσεις σε καιρό λιτότητας» και «εξωφρενικά προνόμια» η σύμβαση είναι προβληματική για άλλους λόγους. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Γιατί υπογράφτηκε αυτή η σύμβαση τώρα;
Η ισχύουσα Συλλογική Σύμβαση λήγει τον Σεπτέμβριο, άρα υπήρχε χρόνος να συζητηθεί στο νέο τοπίο που προέκυψε από τις εκλογές και με τη νέα διοίκηση της εταιρείας που είναι φυσικό να διοριστεί από την κυβέρνηση. Εξάλλου, η ΔΕΗ και η ΓΕΝΟΠ συζητούσαν επί έξι μήνες για τη νέα σύμβαση και ενώ δεν είχαν καταλήξει πουθενά έσπευσαν τώρα να την υπογράψουν. Η σκοπιμότητα είναι προφανής: η απερχόμενη Διοίκηση και η πλειοψηφία ΠΑΣΚΕ-ΔΑΚΕ της ΓΕΝΟΠ είχαν η κάθε μια τους δικούς της λόγους να συμφωνήσουν σε ρυθμίσεις που δεν θα μπορούσε εύκολα να εγκρίνει η νέα διοίκηση.
Προβλέπει πράγματι αυξήσεις;
Όσον αφορά τα μισθολογικά κλιμάκια όχι. Τυχόν αποκατάσταση των μισθολογικών απωλειών παραπέμπεται μετά τη λήξη του Μεσοπρόθεσμου, το τέλος του 2017, και μετά τη λήξη της ισχύος της νέας Σύμβασης. Αντίθετα, μπορεί να προκύψουν μειώσεις αν τεθεί σε εφαρμογή το μισθολογικό πλαφόν. Τα δύο επιδόματα που προβλέπει η ΣΣΕ, το επίδομα ευδόκιμης παραμονής και το επίδομα παραμονής, δίνονταν έως τώρα και απλά ενσωματώνονται σ’ αυτήν. Άρα, δεν συνιστούν μισθολογική αύξηση και θα χορηγηθούν μετά το 2017. Υπάρχουν, όμως, έμμεσες αυξήσεις όπως τα τροφεία. Πρόκειται για παροχή που ισχύει σε άλλες επιχειρήσεις όπως η ΕΥΔΑΠ. Η σύμβαση προβλέπει πως αφορά όλους τους εργαζόμενους ανεξάρτητα από τη μισθολογική τους κατάσταση. Μετά τις αντιδράσεις, η ΔΕΗ έβγαλε διευκρινιστική ανακοίνωση πως θα καταβληθεί σε δόσεις, αρχής γενομένης από τα ορυχεία και τις μονάδες παραγωγής. Φαίνεται λογικό και δίκαιο αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Οι μισοί εργαζόμενοι στα λιγνιτωρυχεία είναι μόνιμοι και με πολλά χρόνια δουλειάς άρα ο μισθός τους υπερβαίνει το βασικό. Στους χώρους δουλειάς υπάρχουν εστιατόρια και καντίνες που παλιότερα ανήκαν στην επιχείρηση και είχαν χαμηλές τιμές. Τώρα ως επί το πλείστον έχουν δοθεί σε εργολάβους και δεν είναι τόσο φθηνά. Ας επιστρέψουν, λοιπόν, στην επιχείρηση για να εξυπηρετούν τους εργαζόμενους χωρίς αυτοί να συκοφαντούνται. Οι άλλοι μισοί εργαζόμενοι είναι οι λεγόμενοι διμηνίτες και οκταμηνίτες οι οποίοι αμείβονται με το βασικό μισθό και δεν καλύπτονται από τη σύμβαση. Αυτοί δεν πρόκειται να πάρουν τα τροφεία των 6 ευρώ. Αυτό δεν είναι δίκαιη κοινωνική παροχή, είναι εξευτελισμός του συνδικαλισμού.
Η προσαύξηση βάρδιας
Εξόχως προβληματική για το συνδικαλιστικό κίνημα είναι η πρόβλεψη που ενσωματώθηκε στη ΣΣΕ με την οποία παρέχεται η δυνατότητα συνδικαλιστικών εκπροσώπων να πληρώνονται κανονικά τη βάρδιά τους για όσο χρόνο βρίσκονται σε συνδικαλιστική άδεια. Η δικαιολογία για αυτήν την πρόβλεψη, που αφορά συνολικά περίπου 10 άτομα, είναι πως για τρεις συνδικαλιστές υπάρχει σχετική απόφαση που τους δικαιώνει. Η σχετική πρόνοια είχε καταργηθεί το 2012 με απόφαση της ίδιας διοίκησης που τώρα την επαναφέρει και μάλιστα με αναδρομική ισχύ από το 2012. Όπως επισημαίνουν σε κοινή ανακοίνωσή τους τέσσερα Σωματεία που δεν υπέγραψαν τη σύμβαση, με τον τρόπο αυτό διαχωρίζονται οι εργαζόμενοι από τους συνδικαλιστές, ενώ για τους χρόνια πάσχοντες η καταβολή αυτού του επιδόματος επαφίεται στην καλή θέληση του γενικού διευθυντή. Ας σημειωθεί πως ένας από τους τρεις που συνδικαλιστές που προσέφυγαν στο δικαστήριο είναι ο πρόεδρος του σωματείου «Σπάρτακος», που καλύπτει εργαζόμενους της Κοζάνης, Γιώργος Αδαμίδης, ο οποίος σε δηλώσεις του «εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για τη στάση της βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Ευγενίας Ουζουνίδου» η οποία ζήτησε να μην υπογραφεί τώρα η ΣΣΕ και να περιμένουν τις ρυθμίσεις για τα εργασιακά και τον κατώτατο μισθό που θα έφερνε η κυβέρνηση. «Δύσκολα μπορεί να υπάρξει – τη δεδομένη χρονική στιγμή – νόμος που θα καταργεί την απαγόρευση των αυξήσεων στη ΔΕΗ» είπε στο Kozan.gr επιχειρηματολογώντας ότι καλώς υπεγράφη αυτή η σύμβαση. Από την πλευρά της, η διοίκηση ενός μεγάλου σωματείου, η ΕΤΕ/Ομίλου ΔΕΗ έβγαλε ανακοίνωση στην οποία αφού κατονομάζει τα σωματεία που διαφωνούν με τη ΣΣΕ τα καταγγέλλει ως «υπονομευτές». Γι’ αυτά τα φαινόμενα που καταρρακώνουν τη φήμη μιας Ομοσπονδίας που αποτελούσε την προφυλακή τόσων αγώνων δεν βρήκε να πει μια λέξη στη μακροσκελή και έντονα επιθετική ανακοίνωσή του ο πρώην πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ και νυν εκπρόσωπος των εργαζομένων στο ΔΣ της επιχείρησης, Νίκος Φωτόπουλος.
Η επιδότηση της ΓΕΝΟΠ
Η σύμβαση προβλέπει επίσης την παρακράτηση 2 ευρώ το μήνα από κάθε εργαζόμενο, ως έκτακτη συνδικαλιστική εισφορά, για λογαριασμό της Ομοσπονδίας, ώστε να αποπληρώσει τα χρέη της. Πρόκειται για το δάνειο των 500.000 ευρώ από τη ΔΕΗ προς τη ΓΕΝΟΠ, οι 300.000 χορηγία της ΔΕΗ προς τη ΓΕΝΟΠ για σύνταξη μελέτης που ποτέ δεν έγινε, οι 270.000 πρόστιμο δικαστηρίου σε πρώην μέλη του Προεδρείου της ΓΕΝΟΠ, χρέος ύψους δύο εκατομμυρίων της ΓΕΝΟΠ κ.ά. Για πολλά από αυτά, ο Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης παλιότερα είχε διατάξει έρευνα. Πέρα από το δικαστικό μέρος που μένει να διαλευκανθεί υπάρχουν ζητήματα ηθικής τάξης: η Ομοσπονδία αντί να καλέσει τα πρωτοβάθμια σωματεία να την βοηθήσουν οικονομικά, ζητά εισφορά κατευθείαν από τους εργαζόμενους χωρίς να έχει προηγηθεί κανένας λογιστικός έλεγχος. «Άραγε δεν αρκεί η αύξηση των εισφορών των σωματείων μελών υπέρ ΓΕΝΟΠ, που έγινε πρόσφατα με απαίτηση της ΓΕΝΟΠ από 0,53 σε 1,65 ευρώ;» αναρωτιούνται στην ανακοίνωσή τους τα τέσσερα σωματεία και προσθέτουν: «Πρόκειται για πράξη που θέλει να μας αμαυρώσει στα μάτια της κοινωνίας για μία ακόμη φορά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για όλους εμάς».
Τι έπρεπε να κάνει η κυβέρνηση;
Είναι θέμα αρχής πως δεν παρεμβαίνουμε στις συλλογικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των επιχειρήσεων -όποια μορφή και ιδιοκτησιακό καθεστώς και εάν έχουν- και των συνδικάτων, δήλωσε η κυβέρνηση. Μήπως όμως εδώ έπρεπε να παρέμβει; Πολύ περισσότερο που η συγκεκριμένη διαπραγμάτευση, όπως ανέφεραν οι κυβερνητικές πηγές, «ολοκληρώθηκε πριν από τις εκλογές» και τόσο η κυβέρνηση όσο και το υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης δεν είχαν «ανάμιξη στη διαμόρφωση και κατάληξη της συγκεκριμένης σύμβασης»; Δεν υποψιάστηκαν ότι κάτι μπορεί να κρύβει η βιασύνη για την υπογραφή της;
Η σύμβαση μεθοδεύτηκε από την πλειοψηφία ΠΑΣΚΕ-ΔΑΚΕ στη ΓΕΝΟΠ (έχουν τους 20 από τους 31 συμβούλους) και τη διορισμένη από τη ΝΔ διοίκηση της ΔΕΗ. Οι συνδικαλιστικές δυνάμεις της ριζοσπαστικής αριστεράς όντας κατακερματισμένες, δεν κατάφεραν ούτε ενιαία γραμμή να έχουν, ούτε και να επηρεάσουν τις αποφάσεις. Η κυβέρνηση βρέθηκε εκτεθειμένη γιατί δεν είχε εκείνες τις «άγκυρες» στο συνδικαλιστικό κίνημα που θα αναδείκνυαν μια αριστερή κατεύθυνση όχι μόνο για τα μισθολογικά αλλά και για ευρύτερα ζητήματα (όπως κάνει ο Γραμματέας του Συμβουλίου Εργαζομένων στην ΔΕΗ/ΔΠΑΝ, Ανδρέας Αβραμίδης στο άρθρο του «Κοινωνικοποίηση της ΔΕΗ και Συμβούλια εργαζομένων» που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα της «Εποχής»). Αυτήν την οργανωτική πλευρά θα πρέπει από δω και πέρα να την προσέξει ο ΣΥΡΙΖΑ.
