Ε, και τι πειράζει;
Χωριό Τυχερό, στα σύνορα του Έβρου. Μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων έφτιαξαν πριν μερικά χρόνια το «Μνημείο του Πρόσφυγα» και έγραψαν στην πλάκα τα ονόματα ανθρώπων που στην προσπάθεια τους να ζήσουν σαν άνθρωποι, πνίγηκαν στα νερά του Έβρου: Μια βρύση για τον οδοιπόρο, ό,τι πιο ελληνικό.
Μέλη απάνθρωπων οργανώσεων πήγαν, τον χειμώνα που μας πέρασε, και τη γκρέμισαν. Πιο Έλληνες αυτοί.
Επιμέλεια Νίκος Σερβετάς
Ξέρουν απ’ έξω όλη τη διαδρομή, κάθε σταθμό, κάθε δυσκολία. Όσοι δεν τη γνώριζαν πριν ξεκινήσουν από τη χώρα τους, την έμαθαν στο δρόμο. Είτε από άλλους συνοδοιπόρους είτε από τους «μεσάζοντες». Στον τελικό προορισμό, άλλωστε, δεν φθάνουν όλοι. Οι άτυχοι θα χαθούν στο δρόμο, οι τυχεροί θα βρουν κάπου να μείνουν έως ότου τα πράγματα στην πατρίδα καλυτερέψουν και τους δοθεί η δυνατότητα να επιστρέψουν. Αυτό είναι που κάνει τους πρόσφυγες να ξεχωρίζουν από τους μετανάστες, δεν τους ενδιαφέρει απολύτως που θα πάνε. Αυτό που τους κάνει πρόσφυγες είναι ότι από κάπου θέλουν να φύγουν, από κάπου είναι διωγμένοι. Είτε τους διώχνει ο Άσαντ από τη Συρία, είτε οι φανατικοί μουσουλμάνοι από τη Νιγηρία και το Αφγανιστάν, είτε οι Αμερικάνοι από το Ιράκ.
Από την Ελλάδα περνάνε, τους τελευταίους μήνες, δεκάδες χιλιάδες. Σίγουρα δεν θέλουν να μείνουν εδώ. «Η Ελλάδα έχει τις επίσημες εισόδους και εξόδους της χώρας και αυτές τις φυλάει. Δεν μπορούμε να στρατιωτικοποιήσουμε όλα μας τα σύνορα» είπε, μεταξύ άλλων, σε πολύ πρόσφατη συνέντευξη της η Τασία Χριστοδουλοπούλου. Το ξέρουν αυτό οι πρόσφυγες και βιάζονται να περάσουν τα σύνορα, για να προλάβουν να διασχίσουν όλη την πρώην Γιουγκοσλαβία και να μπουν στην Ουγγαρία πριν οι Ούγγροι τελειώσουν τον φράχτη που χτίζουν.
Στον Πειραιά, κοντά στον σταθμό Λαρίσης και στην περιοχή γύρω από το Πεδίο του Άρεως έχουν ανοίξει το τελευταίο διάστημα κάμποσα νέα «γραφεία ταξιδίων». Σε ένα απ’ αυτά δουλεύει ο Άλι. Κατάγεται από χώρα της Μέσης Ανατολής, ζει χρόνια στην Ελλάδα. Ακολουθεί απόσπασμα από συνέντευξη μαζί του:
«Με τι κόσμο δουλεύετε, ποιοι είναι οι πελάτες σας;
Σύριοι που θέλουν να φθάσουν στα σύνορα. Δεν κόβουμε εισιτήρια για τραίνα και αεροπλάνα. Έχουμε μόνο δικά μας πούλμαν και βγάζουμε εισιτήρια μόνο γι’ αυτά. Το γραφείο το έχει Έλληνας, με πήρε γιατί ξέρω αραβικά.
Κοιτάτε τα χαρτιά τους πριν βγάλετε εισιτήριο;
Γιατί εσύ αν θέλεις να πας στο Κιλκίς δείχνεις ταυτότητα;
Έχουν χρήματα να πληρώσουν το εισιτήριο;
Φυσικά, δεν είναι φτωχοί. Είναι άνθρωποι που πούλησαν την περιουσία τους για να φύγουν από τις βόμβες.
Έχουν όλοι τις προϋποθέσεις για να ζητήσουν άσυλο σε ευρωπαϊκή χώρα;
Αυτοί ναι. Αν κάποιοι δεν έχουν το δικαίωμα ασύλου είναι οι Σύριοι που έμεναν χρόνια στην Ελλάδα, έχουν ελληνικό διαβατήριο, το πετάνε και φεύγουν μαζί με τους πρόσφυγες για χώρες τις Ευρώπης και εκεί ζητάνε άσυλο όχι σαν Έλληνες ή Σύριοι που φεύγουν από την Ελλάδα, αλλά λένε ότι είναι Σύριοι που φεύγουν από τον πόλεμο.
Και τι πειράζει;
….»
Ν.Σ.
Στη χώρα του πουθενά
Η πόλη Γκαζιαντέπ της Τουρκίας έως το 2011 είχε 1,5 εκατ. κατοίκους. Ξαφνικά ο πληθυσμός αυξήθηκε κατά περίπου 50%. Ήταν οι 700 χιλιάδες πρόσφυγες από τη Συρία που μέσα σε λίγους μήνες μεταφέρθηκαν στην πόλη. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνούς τύπου οι τούρκοι κάτοικοι αρχικά τους υποδέχθηκαν με αγάπη και στοργή. Αργότερα, ήρθαν οι πολιτικές αποφάσεις: οι Σύριοι έπρεπε να απομονωθούν, να μην ενσωματωθούν στον τοπικό πληθυσμό. «Είχα μαζί μου κάποια χρήματα και στην αρχή μπόρεσα και νοίκιασα ένα σπίτι. Δούλευα, επίσης. Μάζευα από τα σκουπίδια χρήσιμα αντικείμενα και τα πουλούσα στον έμπορο. Τώρα που τελείωσαν τα χρήματα μου, οι Τούρκοι δεν μας επιτρέπουν ούτε τα σκουπίδια να μαζεύουμε. Μένουμε πλέον στο δρόμο και δεν μας αφήνουν να φύγουμε από την πόλη. Η άδεια παραμονής που είχαν δώσει και σε μένα και στην οικογένεια μου έληξε και τώρα δεν μας την ανανεώνουν. Χωρίς χαρτιά δεν μπορείς να πας ούτε στον γιατρό» λόγια του Μωχάμετ Τζενίντ στη δημοσιογράφο Μαρί Κάρλσον.
«Ο Μωχάμετ δεν θέλει να μείνει στο Γκαζιαντέπ. Θέλει είτε να γυρίσει στη Συρία είτε να πάει στην Ευρώπη, οπουδήποτε βρει σπίτι και δουλειά. Η τουρκική κυβέρνηση αυτή τη στιγμή δεν τον αφήνει να κάνει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Τον κρατά εδώ στο πουθενά, για να τον χρησιμοποιήσει όταν της χρειαστεί…» σχολίασε η Κάρλσον.
Ο κατάλογος μεγαλώνει
Ξεπερνούν τους 70 οι νεκροί πρόσφυγες -πιθανότατα Σύριοι- που βρέθηκαν σε φορτηγό κοντά στην Ουγγαρία, ενώ φρικιαστικές λεπτομέρειες βγαίνουν συνεχώς στη δημοσιότητα. Όλα δείχνουν πως οι πρόσφυγες ήταν ήδη νεκροί κατά την είσοδο του φορτηγού στην αυστριακή επικράτεια, με μικρά παιδιά να βρίσκονται ανάμεσα στους θανόντες. Το περιστατικό έχει προκαλέσει σοκ σε ολόκληρη την ΕΕ, με την αυστριακή υπουργό Εσωτερικών να ζητά να μπορούν οι υποψήφιοι για άσυλο να ταξιδεύουν ελεύθερα.
Η αστυνομία εκτιμά πως ο θάνατος των 71 πιθανότατα οφείλεται σε ασφυξία. Θεωρείται πιθανό ότι το φορτηγό ήταν σταθμευμένο για τουλάχιστον ένα 24ωρο στο σημείο που βρέθηκε μέχρι να ειδοποιηθούν οι αρχές.
Στην Ουγγαρία, η αστυνομία συνέλαβε τρία άτομα ως μέλη του κυκλώματος διακινητών που εμπλέκεται στο περιστατικό. Η αυστριακή πλευρά περιορίστηκε να επιβεβαιώσει ότι έγιναν τρεις συλλήψεις και ανέφερε ότι πιθανολογείται πως το δίκτυο είχε δραστηριότητα στην Ουγγαρία και τη Βουλγαρία. Το εάν η Αυστρία ήταν ο τελικός προορισμός ή απλώς ενδιάμεσος για πιο δυτικά ή βόρεια είναι ακόμη ασαφές.
Η κατάσταση των σορών έδειχνε ότι ο θάνατος είχε επέλθει δύο ημέρες πριν τον εντοπισμό τους. Το σημείο που βρέθηκε είναι σχετικά κοντά στα σύνορα και, έστω κι αν δεν είναι εξακριβωμένο πότε μπήκε το φορτηγό στη χώρα, συνάγεται ότι όταν φορτηγό κινείτο στην Αυστρία, οι πρόσφυγες ήταν ήδη νεκροί.
Η αυστριακή υπουργός Εσωτερικών Γιοχάνα Μιλκ-Λάιντερ, από το κεντροδεξιό ÖVP, κάλεσε σε αλλαγή του συστήματος για χορήγηση ασύλου στην ΕΕ, ώστε όσοι αιτούνται άσυλο να μπορούν να ταξιδέψουν ελεύθερα εντός των «28».
Την Παρασκευή το απόγευμα, οι αρχές της Λιβύης περισυνέλεξαν 82 άψυχα σώματα θυμάτων της βύθισης πλοιαρίου γεμάτου πρόσφυγες, κοντά στην πόλη Ζουγουάρα. Τον αριθμό επιβεβαίωσε αξιωματούχος του Ερυθρού Σταυρού. «Περίπου 100 άνθρωποι αγνοούνται ακόμη», τόνισε ο Ιμπραχίμ Αλ Ατουσί, προσθέτοντας ότι 198 πρόσφυγες διεσώθησαν.
Την ίδια ώρα, στο Παλέρμο έφτασαν οι 51 σοροί προσφύγων που είχαν πεθάνει από ασφυξία σε αμπάρι πλοίο κατά το τραγικό περιστατικό της Τετάρτης. Οι σοροί μεταφέρθηκαν στο ιταλικό λιμάνι με το σουηδικό Poseidon. Η πιο πρόσφατη τραγωδία αφορά δύο σκάφη που είχαν ξεκινήσει την Πέμπτη από τις λιβυκές ακτές. Σύμφωνα με τα όσα μεταδίδει το Reuters, επικαλούμενο αναφορές από τη λιβυκή πλευρά, επρόκειτο για ένα σκάφος με περίπου 400 πρόσφυγες και ένα δεύτερο με 50 άτομα.
Ευρώπη φρούριο
Σε έξι σημεία ευρωπαϊκού εδάφους έχουν υψωθεί φράχτες προκειμένου να εμποδίσουν τη διέλευση προσφύγων.
1. Καλαί: σύνορα με την Αγγλία. Περίπου 1,6 χλμ. Ο φράκτης υψώθηκε αυτό το καλοκαίρι.
2. Θέουτα: (ισπανικό έδαφος) σύνορα με το Μαρόκο. Ο φράκτης μήκους 8 χλμ υψώθηκε κατά τη δεκαετία του 1990.
3. Μελίλα: (ισπανικό έδαφος) σύνορα με το Μαρόκο. Το 1998 φτιάχτηκε φράχτης μήκους 11 χλμ.
4. Ουγγαρία: σύνορα με τη Σερβία. Αυτές τις μέρες φτιάχνεται φράχτης μήκους 175 χλμ.
5. Ελλάδα: σύνορα με την Τουρκία. Το 2012 υψώθηκε φράκτης μήκους 10,5 χλμ. Ένα μεγάλο μέρος του έχει καταστραφεί από την υπερχείλιση του ποταμού Έβρου, αλλά σε εκείνα τα σημεία που έχει καταστραφεί, τα ρεύματα του Έβρου αποτελούν πλέον φυσικό εμπόδιο.
6. Βουλγαρία: σύνορα με την Τουρκία. Πέρυσι υψώθηκε φράχτης μήκους 30 χλμ και έχει προγραμματιστεί να επεκταθεί για να καλύψει όλο το μήκος των συνόρων της χώρας με την Τουρκία.
