«Ριβιέρα»
Η νεαρή Άλκηστη ζει με τη μητέρα της Άννα σε μια πανσιόν που έχουν στην εξοχή. Ο πατέρας και σύζυγος έχει σκοτωθεί σε δυστύχημα και μαζί με τις δυο γυναίκες μένει ο Πέτρος, επίδοξος συγγραφέας και νονός της Άλκηστης, καθώς και ένα ηλικιωμένο ζευγάρι που εδώ και πολλά χρόνια περνούν τα καλοκαίρια τους στην πανσιόν. Όμως η Άννα θέλει να αλλάξει ζωή, να ξεφύγει από το παρελθόν και σχεδιάζει να πουλήσει την πανσιόν. Έχει βρεθεί μάλιστα και αγοραστής, είναι ένας επενδυτής ακινήτων, ο Φάνης. Στο μεταξύ η Άλκηστη γνωρίζεται με κάποιον μεγαλύτερό της άνδρα, που επιβλέπει κάποιο κατασκευαστικό έργο στην περιοχή.
Η πανσιόν θύμα της φθοράς του χρόνου αρχίζει να παρακμάζει. Ο φοίνικας, που η Άννα τον ονομάζει Τζέρι και του μιλά, είναι άρρωστος καθώς έχει προσβληθεί από «κόκκινο σκαθάρι». Σε κάποιο δωμάτιο εμφανίζεται υγρασία που εξαπλώνεται συνεχώς. Και ενώ η μητέρα θέλει να αλλάξει ζωή, να ξεφύγει από τα παλιά και να συνεχίσει αλλού και αλλιώς, η Άλκηστη φαίνεται να έχει άλλη γνώμη. Το κορίτσι προτιμά να παραμένει προσκολλημένη στο παρελθόν και να ζει με τις αναμνήσεις από τον πατέρα της, ο οποίος είχε φυτέψει τον Τζέρι.
Η «Ριβιέρα» του Ορφέα Περετζή είναι μια γλυκόπικρη, τρυφερή ταινία ενηλικίωσης. Χωρίς ιδιαίτερες κορυφώσεις αλλά με διακριτικότητα, ο σκηνοθέτης αφουγκράζεται την επιθυμία της Άννας να τα αφήσει όλα πίσω και το δέσιμο της Άλκηστης με το παρελθόν και το νεκρό πατέρα της που νιώθει σαν να ξεριζώνεται. Οι δύο γυναίκες την ώρα που προσπαθούν να βρουν η κάθε μία τη θέση της σε έναν κόσμο που αλλάζει με ταχύτητα, αναζητούν και τρόπους επαναπροσδιορισμού της σχέσης τους που φαίνεται ότι πρέπει να χτιστεί σε νέες βάσεις.
Η ταινία προβλήθηκε στο 65ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και τιμήθηκε με το βραβείο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κριτικών Κινηματογράφου (FEPRESCI).
Οι δύο πρωταγωνίστριες Εύα Σαμιώτη και Μυρτώ Μεϊτάνη-Καστρινάκη μοιράστηκαν το βραβείο Φως που απονέμεται σε πρωτοεμφανιζόμενη ηθοποιό.
Ο Ορφέας Περετζής, που μετά από μια σειρά πετυχημένα ντοκιμαντέρ σκηνοθετεί την πρώτη ταινία μυθοπλασίας, κατορθώνει να «συλλάβει» τις λεπτές ισορροπίες στη σχέση μητέρας-κόρης, να τις τοποθετήσει μέσα στο γενικότερο πλαίσιο ενός κόσμου που αλλάζει και να παρουσιάσει μια ταινία απλή κι ανθρώπινη που τιμά τον ελληνικό κινηματογράφο.
«Δεσμώτες»
Η εκδίκηση
Η Εύα εργάζεται σε ανδρικές φυλακές ως σωφρονιστική υπάλληλος. Είναι ευσυνείδητη και υποδειγματική στη δουλειά της και τα πηγαίνει πολύ καλά με όλους. Μια μέρα, και ενώ παρακολουθεί την άφιξη μιας νέας ομάδας κρατουμένων, φαίνεται να ταράζεται. Ανάμεσά τους είναι ένας σκληροτράχηλος νεαρός, ο Μίκελ, που έχει καταδικαστεί για τον φόνο ενός συγκρατουμένου του. Η Εύα χωρίς να χάσει χρόνο ζητά από τη διεύθυνση των φυλακών να μετατεθεί στην πτέρυγα όπου έχει μεταφερθεί ο νεαρός. Επικαλείται προβλήματα συνεργασίας με τους συναδέλφους της αλλά δεν αποκαλύπτει την πραγματικότητα που είναι ένα τραυματικό γεγονός από το παρελθόν που τη συνδέει με τον Μίκελ.
Οι «Δεσμώτες» (Vogter) του Γκούσταβ Μέλερ συμμετείχε στο διαγωνιστικό τμήμα στο Φεστιβάλ του Βερολίνου. Είναι μια δυνατή ταινία φυλακής με πολύ έντονο το στοιχείο του ψυχολογικού θρίλερ. Από ένα σημείο και μετά, και ενώ αποκαλύπτονται μια σειρά από πράγματα, οι ρόλοι των δύο κεντρικών χαρακτήρων, δηλαδή της Εύας και του Μίκελ, αρχίζουν να αντιστρέφονται με αποτέλεσμα η σωφρονιστική υπάλληλος να είναι ο δεσμώτης και ο νεαρός κρατούμενος ο δεσμοφύλακας. Απλώς η θέση του καθενός μπορεί να είναι ζήτημα συγκυριών, χειρισμών, αποφάσεων. Και η θέση αυτή μπορεί εύκολα να αλλάξει!
Αν κάτι κάνει ιδιαίτερη εντύπωση είναι η απόλυτη απουσία συναισθήματος. Κανένα χαμόγελο, κανένα άγγιγμα, καμία στιγμή τρυφερότητας. Μόνον αγώνας για επιβίωση, δίψα για εκδίκηση, μίσος για όλους. Δεν υπάρχουν θετικοί ήρωες, ούτε καλοί άνθρωποι. Βέβαια μπορεί κάποιος να υποστηρίξει ότι ούτε το αντίθετο συμβαίνει.
Ο Γκούσταβ Μέλερ από την αρχή δημιουργεί μια υπόγεια ένταση η οποία όσο περνά η ώρα μεγαλώνει. Κι όταν κάποια στιγμή γίνεται η έκρηξη, δεν είναι ολοκληρωτική, καθώς μένουν ψήγματα αγωνιωδών ερωτημάτων. Να θυμίσω ότι ο 37χρονος δανός σκηνοθέτης είχε πρωτοεμφανιστεί το 2018 (όταν ήταν μόλις 30 ετών) με το καθηλωτικό θρίλερ «Ο ένοχος» που είχε στείλει την αδρεναλίνη στα ύψη με μοναδικά εφόδια έναν ηθοποιό με ένα τηλέφωνο κλεισμένο σε ένα δωμάτιο. Εδώ μεγαλώνει ο χώρος αλλά η σκοτεινή κλειστοφοβική ατμόσφαιρα παραμένει.
Η Σίντσε Μπάμπετ Κνούτσε και ο Σεμπάστια Μπουλ διεκπεραιώνουν με επιτυχία δύο ιδιαίτερα απαιτητικούς ρόλους σε ένα ακόμη διαμαντάκι του σκανδιναβικού κινηματογράφου.
Κάτω από το ηφαίστειο
Ο Αλεξάντερ και η Κάθριν είναι ένα ζευγάρι Βρετανών οι οποίοι μετά από 8 χρόνια γάμου ταξιδεύουν στην Ιταλία. Σκοπός του ταξιδιού είναι να πουλήσουν το σπίτι που κληρονόμησαν από ένα θείο τους ο οποίος ζούσε εκεί. Από την αρχή φαίνεται πως το ζευγάρι αντιμετωπίζει προβλήματα. Η αρμονία που νόμιζαν πως υπάρχει στον γάμο τους μοιάζει να διαταράσσεται όταν για πρώτη φορά βρίσκονται ο ένας με τον άλλον, μετά από 8 χρόνια. Όλα μοιάζουν να ισορροπούν σε τεντωμένο σχοινί. Τα προβλήματα αρχίζουν να μεγεθύνονται, ο Άλεξ φλερτάρει με μια παλιά του φίλη που συνάντησαν εκεί, η Κάθριν αναπολεί έναν ποιητή που γνώρισε κάποτε, ο Άλεξ της μιλά απότομα, η Κάθριν του το ανταποδίδει. Κι ενώ εκείνη επισκέπτεται τον Βεζούβιο εκείνος πηγαίνει στο Κάπρι, για να μείνουν λίγο μακριά. Η απόφασή τους να χωρίσουν είναι κοινή και φαίνεται πως ηρεμεί τα πράγματα ανάμεσά τους. Μόνο που ούτε εκείνος ούτε εκείνη είναι σίγουροι πως το επιθυμούν. Η στιγμή της αποκάλυψης και της τελικής απόφασης για το γάμο τους έρχεται με τρόπο σχεδόν μεταφυσικό.
Ο Ρομπέρτο Ροσελίνι με το «Ταξίδι στην Ιταλία» (Viaggio in Italia, 1954) υπογράφει μια δραματική ερωτική ιστορία στην οποία ξεδιπλώνεται η βεντάλια των μικρών καθημερινών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ένας γάμος. Προβλήματα που ενώ δεν είναι μεγαλύτερα από έναν κόκκο άμμου, συσσωρευμένα δημιουργούν αμμοθύελλα.
Η Κάθριν κι ο Αλεξάντερ δεν καυγαδίζουν αλλά συζητούν. Κι ο Ιταλός σκηνοθέτης δεν επιδιώκει να δώσει κάποιον δραματικό τόνο έξαρσης. Προτιμά να επικεντρωθεί στα βλέμματα, στο πώς παρατηρούν ο ένας τις κινήσεις του άλλου, στο πώς συμπεριφέρονται όταν δεν βρίσκονται μαζί και στα συναισθηματικά τους σκαμπανεβάσματα.
Λέγεται πως ο Ροσελίνι περιέλαβε αυτοβιογραφικά στοιχεία στην ταινία. Κι αυτό επειδή η σχέση του με την Μπέργκμαν, έχοντας συμπληρώσει ήδη τέσσερα χρόνια, φαινόταν να αντιμετωπίζει προβλήματα με αποτέλεσμα να οδηγηθούν στον χωρισμό το 1957. Αν και η υποδοχή που επεφύλαξε η πλειοψηφία των κριτικών της εποχής στο «Ταξίδι στην Ιταλία», δεν ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντική, την στήριξαν με πάθος τα Καγιέ ντε Σινεμά (Κινηματογραφικά Τετράδια) και ιδιαίτερα ο Φρανσουά Τριφό και ο Ζακ Ριβέτ.
