Ότι η κυβέρνηση επιχειρεί αλλαγή κλίματος το εντοπίσαμε την προηγούμενη βδομάδα και αναλύσαμε τη στρατηγική της στη χάραξη της ατζέντας, με στόχο τη συσπείρωση γύρω από τη σημαία και προτεραιότητα την πολιτική σταθερότητα. Ο πρωθυπουργός στο υπουργικό συμβούλιο στις αρχές της βδομάδας συνόψισε τη γραμμή της κυβέρνησης, κατά την ανακοίνωση της αύξησης του κατώτατου μισθού: “Αυτή η απόφαση αναδεικνύει τα σταθερά βήματα (…) για τη συνεχή βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος (…) Επιμένω σε αυτή τη συνολική διάσταση της πολιτικής μας, ειδικά σε μια εποχή όπου ο δημόσιος διάλογος τείνει να γίνεται μονοθεματικός (…) Απέναντι σε αυτές τις πρωτοφανείς γεωπολιτικές ανακτατάξεις η Ελλάδα (…) οφείλει να κατοχυρώσει το κεκτημένο της πολιτικής σταθερότητας”. Εύλογη και μονόδρομος για την κυβέρνηση αυτή η γραμμή, από τη στιγμή που φαίνεται να έχει απολέσει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Αυτή τη βδομάδα, όμως, ξεπέρασε τα όρια του θεμιτού κομματικού και πολιτικού ανταγωνισμού και μπήκε με φόρα στον αθέμιτο: την προπαγάνδα.
Η πρακτική
Η προπαγάνδα είναι μια πρακτική που εφαρμόζεται τόσο σε απολυταρχικά όσο και σε δημοκρατικά καθεστώτα με ιδανική χρονική στιγμή για την εφαρμογή της να είναι “μια μεγάλη ρήξη” (βλέπε Τέμπη), όταν οι πολίτες είναι “ψυχολογικά έρμαια” και “σωματικά ξεριζωμένοι”, έτσι ώστε “οι δεξιοτέχνες της χειραγώγησης της πραγματικότητας απλώνουν τα χέρια τους και αρχίζουν και αναπλάθουν τον κόσμο” [Κλάιν Ν., (2010), “Το δόγμα του σοκ”, Λιβάνης σ. 39]. Ο προπαγανδιστικός λόγος δανείζεται και συνδυάζει τον αντικειμενικό χαρακτήρα του πραγματιστικού λόγου και τον συναισθηματισμό που εμπεριέχει ο νοηματικός λόγος. Βασίζεται στον λόγο των ΜΜΕ και της μαζικής κουλτούρας συνολικά. Βασικός παράγοντας που βοηθά στην επικράτησή του είναι η προσαρμοστικότητά του στις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες και η χρήση αυτών προς όφελός του, προκειμένου να επιβάλλει ιδέες και απόψεις που αυτός πρεσβεύει. Εν ολίγοις, όλα τα σφυριά χτυπούν στην ίδια κατεύθυνση.
Η κυβέρνηση, λοιπόν, εστίασε αυτή τη βδομάδα στην καθημερινότητα (η οποία δημοσκοπικά αποτελεί την νούμερο ένα ανησυχία των πολιτών) και το ίδιο θα κάνει την άλλη Παρασκευή 4 Απριλίου, με τη συζήτηση στη βουλή για τα εξοπλιστικά προγράμματα (με το φόβο να εργαλειοποιείται για να πετύχει συσπείρωση γύρω από τη σημαία), προκειμένου να πετύχει την αντιστροφή της “μονοθεματικότητας”. Εξασφάλισε -με συνταγματική εκτροπή- ότι δεν θα υπάρξει ούτε ένα πλάνο συνεδρίασης της Προανακριτικής Επιτροπής (ο κ. Τριαντόπουλος κατέθεσε την Παρασκευή με υπόμνημα) και ούτε ένα απόσπασμα μαρτυρικών καταθέσεων από τα κυβερνητικά στελέχη και ταυτόχρονα μάς τάισε σανό: Η πέμπτη κατά σειρά αύξηση του κατώτατου μισθού (στρατηγική επιλογή και η τμηματική αύξηση από το 2019, για να επαναφέρει το θέμα και να αποδίδει τα εύσημα στην πολιτική της) “Από το 2019 η αύξηση αυτή σε ετήσια βάση είναι πέντε καθαροί παραπάνω μισθοί. Όπως ξέρετε στον ιδιωτικό τομέα υπάρχουν 14 μισθοί”, δήλωσε ο κ. Χατζηδάκης με περισσή ψυχραιμία. Δηλαδή από εκεί που διεκδικούσαμε επαναφορά 13ου και 14ου μισθού… η κυβέρνηση στους ιδιωτικούς υπαλλήλους έχει φτάσει να εξασφαλίσει 14+5=19 μισθούς των 650 ευρώ! Κατανοούμε το μέγεθος της προπαγάνδας; Και συνεχίζουν… “Με βάση τη νέα νομοθεσία, για πρώτη φορά, οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων ανεβαίνουν με τον κατώτατο μισθό. Συνολικά από το 2022 και μετά, οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν πάρει σε ετήσια βάση παραπάνω από έναν μισθό, 1,3 μισθούς, για να είμαι ακριβής” (νάτος και ο 13ος και ολίγον από τον 14ο μισθό, μας λέει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης). Και καταλήγει στη συνθηματολογία που επιβάλλει η προπαγάνδα: “κάποιοι τάζουν περισσότερα. Πάμε να δούμε μερικά στοιχεία και όποιος θέλει ας τα διαψεύσει”. Όλοι οι φορείς τεκμηριωμένα διαψεύδουν τα στοιχεία της κυβέρνησης, αλλά ποιος τα μαθαίνει; Κανείς. Η προπαγάνδα θα νικήσει.
Η διάψευση
Ας δούμε μερικά από αυτά, που η πίεση του χώρου επιβάλλει να σταχυολογηθούν: Για αρχή, η αύξηση του κατώτατου μισθού δεν είναι 50 ευρώ, αλλά 30 ευρώ καθαρά, φτάνοντας τον κατώτατο στα 743 ευρώ καθαρά, χωρίς να συμπαρασύρονται οι υπόλοιποι μισθοί, οι οποίοι παραμένουν ανέγγιχτοι. Με την αύξηση του κατώτατου μισθού, αν δεν προσαρμοστούν οι φορολογικές κλίμακες, οι περισσότεροι αλλάζουν κλιμάκιο φορολόγησης και ο συντελεστής φόρου από το 9% εκτινάσσεται στο 22%. Από εκεί και πέρα, ο κ. Χατζηδάκης μας είπε εμβριθώς πως στην Ευρώπη “από τις 22 χώρες που έχουν καθεστώς κατώτατου μισθού, είμαστε πια στην 11 θέση”. Σύμφωνα με την Eurostat (στοιχεία 27ης Μάρτη), οι έλληνες εργαζόμενοι είναι οι τέταρτοι πιο χαμηλόμισθοι στην ΕΕ. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην προτελευταία θέση της ΕΕ ως προς το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ (35, 1% του συνολικού εισοδήματος της χώρας, όταν στην ευρωζώνη είναι το 48,7% και στην ΕΕ το 48%).
Ως προς την ακρίβεια, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος ο πληθωρισμός για φέτος αναμένεται στο 2,9% (από 2,5% στην προηγούμενη εκτίμηση), που συνεπάγεται πως η ακρίβεια θα είναι πιο υψηλή σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), κατά 38,97% αυξήθηκαν οι τιμές των τροφίμων την τελευταία 15ετία, ενώ στις χώρες της ΕΕ κατά 56,17%. Θα σκεφτείτε, ωραία, είμαστε καλύτερα από την κατάσταση στην ΕΕ, αλλά… αν δούμε το διαθέσιμο εισόδημα αλλάζει η εικόνα: καθώς αυτό αυξήθηκε την ίδια περίοδο κατά 14,79% όταν στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 46,29%. Μπουμ, στην Ευρώπη αυξήθηκαν παραπάνω οι τιμές, αλλά και πολύ παραπάνω το διαθέσιμο εισόδημα (214% περισσότερο από ότι στην Ελλάδα). Σύμφωνα με έρευνα της Alco για τη ΓΣΕΕ, έξι στους δέκα εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα δηλώνουν ότι το μηνιαίο εισόδημά τους δεν αρκεί για να καλύψουν τα έξοδα του μήνα, με τους τέσσερις στους δέκα που ανταπεξέρχονται στα μηνιαία έξοδα να έχουν και εναλλακτικές πηγές εισοδήματος. Χέρι στις αποταμιεύσεις για τα έξοδα του σούπερ μάρκετ βάζουν οι τρεις στους δέκα εργαζόμενους, ενώ το 37% των πολιτών δεν έχει καν αποταμιεύσεις για να το κάνει αυτό. Έρευνα της Focus Bari έδειξε ότι το 35% όσων έχουν μόνιμη απασχόληση αναγκάζονται να κάνουν και παράπλευρες δραστηριότητες γιατί ο μισθός δεν φτάνει (με κύρια τη μετατροπή ακινήτου σε airbnb). Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ διογκώνονται τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία (αυξήθηκαν κατά 16,5% το 2024, φτάνοντας τα 8,5 δισ. από 7,3 δισ.), γεγονός που σημαίνει ότι φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις δεν καταφέρνουν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Η αντίσταση
Τα στοιχεία, λοιπόν, υπάρχουν και όχι μόνο διαψεύδουν την κυβέρνηση, αλλά δίνουν και πλήρη εικόνα της κατάστασης που αρνείται να αντιμετωπίσει η ΝΔ και επιλέγει τον παραμορφωτικό καθρέφτη των τμηματικών αυξήσεων έως το 2027, για να κρατήσει την προπαγάνδα ζωντανή. Η κοινωνία των χαμηλών προσδοκιών, ευελπιστεί η κυβέρνηση, ότι θα στηρίξει την κυβέρνηση σιωπηλά με τις πενιχρές αυξήσεις. Μπροστά στην ένδεια που έχει βυθιστεί, κάθε ευρώ μετράει. Και όπως αποδείχτηκε και στις εκλογές του 2023, αυτό ισχύει. Όμως, αυτή τη φορά, καλλιεργούνται ελπίδες και από το συνδικαλιστικό κίνημα. Η απεργία της 9ης Απρίλη έχει σύνθημα “Απεργούμε για το αυτονόητο. Ο μισθός δεν φτάνει. Συλλογικές συμβάσεις εργασίας για όλους. Η στεγαστική κρίση κατατρώει τα εισοδήματα των μισθωτών”. Η διεκδίκηση αυτών είναι το αντίδοτο στην κυριαρχία της πολιτικής ελίτ. Η επιτυχία της απεργίας θα είναι ένα πλήγμα στην κυβέρνηση της προπαγάνδας.
