Από την επίσημη ιστοσελίδα του Νικουσόρ Νταν
Με τη δήλωση του Καλίν Τζορτζέσκου ότι αποχωρεί από την πολιτική σκηνή της Ρουμανίας φαίνεται ότι κλείνει –προς το παρόν τουλάχιστον– μία περίοδος που ταλάνισε τη βορειότερη χώρα των Βαλκανίων.
Όλα ξεκίνησαν τον περασμένο Νοέμβριο όταν ο ουρανοκατέβατος Καλίν Τζορτζέσκου με μια ακροδεξιά, αντιευρωπαϊκή και φιλορωσική ατζέντα, και εκμεταλλευόμενος την πολιτική κρίση στη χώρα, κατάφερε να κερδίσει στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών. Μετά δε την εντυπωσιακή άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων στις βουλευτικές εκλογές της 1ης Δεκεμβρίου που τα ποσοστά τους αθροιζόμενα έφτασαν το 31,7%, η εκλογή του Τζορτζέσκου στις επαναληπτικές εκλογές έμοιαζε αναπόφευκτη. Τότε, όμως, παρενέβη το Συνταγματικό Δικαστήριο που με μία πρωτοφανή απόφαση ακύρωσε τις εκλογές με το επιχείρημα ότι το εκλογικό αποτέλεσμα επηρεάστηκε από την ανάμειξη ξένης χώρας, υπονοώντας τη Ρωσία.
Διαφθορά και πόλεμος στην Ουκρανία
Βέβαια σε αυτό το εκλογικό αποτέλεσμα δεν φτάσαμε τυχαία. Τα δύο μεγάλα κόμματα που κυριάρχησαν στην πολιτική σκηνή της Ρουμανίας, συνεργαζόμενα μάλιστα και σε κυβερνητικό επίπεδο, δηλαδή το Σοσιαλδημοκρατικό και το Εθνικό Φιλελεύθερο, είχαν βυθίσει τη χώρα στη διαφθορά. Θεσμοί όπως η δικαιοσύνη και η δημόσια διοίκηση δεν έχαιραν καμίας εκτίμησης και εμπιστοσύνης από τον λαό, που συχνά πυκνά κατέβαινε στους δρόμους με το σύνθημα «όχι στη διαφθορά». Και όπως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις, που η κοινωνική δυσφορία διογκώνεται χωρίς να υπάρχει κάποια πολιτική δύναμη να την εκφράσει, βρίσκουν χώρο και αναπτύσσονται οι λαϊκίστικες δυνάμεις της Ακροδεξιάς. Λογικό για όσους γνωρίζουν τη ρουμανική κοινωνία που διαθέτει έντονα συντηρητικά αντανακλαστικά (εθνικισμός, θρησκοληψία) και που δεν είναι δύσκολο να γοητευτεί από τις ακροδεξιές κορώνες.
Εκτός, όμως, από τη διαφθορά, πιο σοβαρός λόγος ήταν ότι ο ρουμανικός λαός ένιωσε πως απειλείται από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η κατασκευή της μεγάλης στρατιωτικής βάσης του ΝΑΤΟ Μιχάι Κογκαλνιτσεάνου που βρίσκεται κοντά στην Κωστάντζα –η μεγαλύτερη στην Ευρώπη με 10.000 αμερικανούς στρατιώτες– είναι κόκκινο πανί για τη Ρωσία. Επιπλέον η Ρουμανία διαθέτει κοινά σύνορα με την Ουκρανία μήκους 650 χιλιομέτρων και δεν είναι σπάνιο, θραύσματα ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών να καταλήγουν στο ρουμανικό έδαφος, προκαλώντας εύλογες ανησυχίες στον πληθυσμό, που ένιωσε έντονα την απειλή εμπλοκής στον πόλεμο εξαιτίας των κυβερνητικών αποφάσεων.
Εκεί, λοιπόν, στόχευσε ο Τζορτζέσκου: στη διαφθορά κι ακόμη περισσότερο στην ανασφάλεια των πολιτών για τη θέση της κυβέρνησης και των συστημικών κομμάτων που ήταν ευθυγραμμισμένη πλήρως με εκείνη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Αντίθετα, η Ακροδεξιά και ο Τζορτζέσκου αμφισβήτησαν τα θέσφατα της ΕΕ, του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ και μιλώντας στο όνομα της πατρίδας τους της Ρουμανίας κέρδισαν τη λαϊκή εμπιστοσύνη.
Νέες προεδρικές εκλογές
Με τον Καλίν Τζορτζέσκου, λοιπόν, αποκλεισμένο από την εκλογική διαδικασία, η Ρουμανία προχώρησε στη διενέργεια νέων προεδρικών εκλογών στις 4 Μαΐου. Ανάμεσα στους υποψήφιους ήταν και ο Τζόρτζε Σιμιόν, υποψήφιος του κόμματος Συμμαχία για τη Ενότητα των Ρουμάνων (AUR), ο οποίος στηρίχτηκε ανοιχτά από τον Τζορτζέσκου. Το κόμμα του Σιμιόν αναπτύχθηκε στα χρόνια της πανδημίας όταν αντιτάχθηκε στα υγειονομικά μέτρα της κυβέρνησης και τους εμβολιασμούς και είναι φορέας εθνικιστικών, ξενοφοβικών και αλυτρωτικών απόψεων. Οι αλυτρωτικές θέσεις του κόμματος έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι υποστηρίζει την ένωση της Μολδαβίας με τη Ρουμανία, κάτι που έχει οδηγήσει τη Δημοκρατία της Μολδαβίας να θεωρεί τον Σιμιόν περσόνα νον γκράτα. Οι ιδεολογικοί πυλώνες του κόμματος είναι «η οικογένεια, το έθνος, η χριστιανική πίστη και η ελευθερία», ενώ έχει δηλώσει θαυμαστής και υποστηρικτής του Ντόναλντ Τραμπ.
Κυριότεροι αντίπαλοι του Σιμιόν ήταν ο ανεξάρτητος δήμαρχος του Βουκουρεστίου Νικουσόρ Νταν, ο υποψήφιος της συμμαχίας Σοσιαλδημοκρατών, Φιλελευθέρων και Δημοκρατικής Ένωσης Ούγγρων Κριν Αντονέσκου.
Η κάλπη της πρώτης Κυριακής έφερε, όπως αναμενόταν, στην πρώτη θέση τον Τζόρτζε Σιμιόν με ποσοστό 41%. Στη δεύτερη θέση κατάφερε να πλασαριστεί ο Νικουσόρ Νταν με 21%, ο οποίος ξεπέρασε στο νήμα τον Κριν Αντονέσκου. Όλα έδειχναν ότι ο τραμπιστής Σιμιόν θα ήταν ο νέος πρόεδρος της Ρουμανίας, καθώς η διαφορά των 20 ποσοστιαίων μονάδων ήταν δύσκολο να καλυφθεί.
Κι όμως, μπροστά στον κίνδυνο της Ακροδεξιάς οι Ρουμάνοι έδειξαν θαυμαστά δημοκρατικά αντανακλαστικά. Μία πρωτοφανής συσπείρωση σημειώθηκε γύρω από τον Νικουσόρ Νταν και μέσα σε 15 μέρες το κλίμα ανετράπη. Στις εκλογές της 18ης Μαΐου ο δήμαρχος του Βουκουρεστίου αναδείχτηκε νικητής με 54,1% έναντι 45,9 του Τζόρτζε Σιμιόν!
Ο Νικουσόρ Νταν
Ο Νταν, 56χρονος μαθηματικός, ίδρυσε το 2016 το κόμμα «Σώστε τη Ρουμανία». Αποχώρησε μετά από ένα χρόνο και το 2020, ως ανεξάρτητος υποψήφιος, κέρδισε στις δημοτικές εκλογές και ανακηρύχτηκε δήμαρχος τους Βουκουρεστίου. Στο παρελθόν υπήρξε ενεργός ακτιβιστής σε θέματα περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής στην πρωτεύουσα. Ως δήμαρχος έθεσε ως πρώτη προτεραιότητα την καταπολέμηση της διαφθοράς και συγκρούστηκε με τη λεγόμενη Μαφία των ακινήτων, που ήλεγχε τις τιμές των ακινήτων κερδοσκοπώντας εις βάρος των πολιτών.
Όχι, δεν είναι αριστερός ο νέος πρόεδρος της Ρουμανίας. Πολιτικά τοποθετείται στο δημοκρατικό Κέντρο, είναι αντιεθνικιστής, φιλοευρωπαϊστής, πολέμιος της διαφθοράς.
Η νίκη του Νικουσόρ Νταν λειτούργησε ως ανάχωμα στην εθνικιστική Ακροδεξιά. Πιθανόν να αποφεύχθηκε μια επικίνδυνη όξυνση στις σχέσεις της Ρουμανίας με τη γειτονική Ουγγαρία (του εθνικιστή Βίκτορ Όρμπαν), με επίδικο την Τρανσυλβανία όπου ζει μεγάλη ουγγρική μειονότητα. Όμως, όπως έδειξαν και τα εκλογικά αποτελέσματα, οι κάτοικοι αυτών των περιοχών, προφανώς αναλογιζόμενοι ότι Σιμιόν και Όρμπαν αποτελούν ένα εκρηκτικό κι επικίνδυνο δίδυμο, έδωσαν συντριπτικά ποσοστά στον Νταν.
Βέβαια με τη νίκη του Νταν και την ήττα, προς το παρόν τουλάχιστον, της Ακροδεξιάς, δεν λύθηκαν τα προβλήματα, καθώς ο πόλεμος μαίνεται στα βόρεια σύνορα της χώρας, ενώ ο νέος πρόεδρος δεν φαίνεται διατεθειμένος να συγκρουστεί με την πολιτική της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Πάντως έστω κι έτσι η Ρουμανία πέτυχε μια κολοβή μεν, νίκη δε!
