Η στήριξη του αντιφασισμού, τo τωρινό μας καθήκον

Στη Γαλλία, διάφοροι ιστορικοί, κοινωνιολόγοι, ερευνητές, διδάσκοντες σε διάφορες σχολές, συγγραφείς και λογοτέχνες υπογράφουν ένα κείμενο με το οποίο καλούν τη γαλλική κοινωνία σε επαγρύπνιση ενάντια στην τρομακτική εργαλειοποίηση του βίαιου θανάτου ενός εικοσιτριάχρονου νέου, του Κεντέν Ντεράνκ. Πιο συγκεκριμένα, η γαλλική Δεξιά, η Ακροδεξιά, η κυβέρνηση και τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης, σε πλήρη εναρμόνιση μεταξύ τους, δεν δίστασαν να επιρρίψουν, γενικότερα, τις ευθύνες για το θάνατο αυτό στην Αριστερά και να αντιστρέψουν τους ρόλους φασιστών και αντιφασιστών.

Η παρέμβαση αυτή δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα L’Humanité, στις 20 Φεβρουαρίου 2026. Υπογράφουν μεταξύ άλλων οι Ντιντιέ Εριμπόν, Εντουάρ Λουί, Ζοφρουά ντε Λαγκανερί, Ανί Ερνό, Ερίκ Βουγιάρ, Ζοζέφ Αντράς, Ερίκ Φασέν, Γιοάν Σαπουτό.

δείτε όλες τις υπογραφές στη Humanite

Ζούμε σε επικίνδυνες εποχές όπου οι θιασώτες της φυλετικής ανωτερότητας, της Ακροδεξιάς και του νεοφασισμού ισχυροποιούν τη θέση τους σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Γαλλία, δυστυχώς, δεν αποτελεί εξαίρεση μπροστά σ’ αυτό το κύμα που έρχεται. Πρόκειται για την άνοδο της θεσμικής Ακροδεξιάς καθώς και για μια γενικότερη ακραία δεξιά στροφή του λόγου στα μέσα ενημέρωσης, την πολιτική ζωή αλλά και την καθημερινότητα. Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτό τον κίνδυνο μόνο αν η πλευρά του αντιφασισμού δείξει αλληλεγγύη, ενότητα αλλά και, ταυτόχρονα, αν σταθεί εμπόδιο στην κατρακύλα της χώρας σε σκοτεινές καταστάσεις.

Βρισκόμαστε πια σε κομβικό σημείο εξαιτίας ενός δραματικού γεγονότος. Στη Λυόν, στις 12 Φεβρουαρίου, ο θάνατος ενός ακροδεξιού ακτιβιστή, ο οποίος συμμετείχε, όπως φαίνεται ξεκάθαρα, σε σύγκρουση με αντιφασίστες ακτιβιστές, δεν μπορεί να είναι αποδεκτός. Ο βίαιος θάνατος ενός νέου εικοσιτριών ετών είναι κάτι που μας θλίβει βαθύτατα. Σε συνέχεια αυτού το δραματικού γεγονότος, γινόμαστε μάρτυρες μιας προσπάθειας να καταλογισθούν γενικότερα βαρύτατες ευθύνες στην Αριστερά και σε αντιφασιστικές οργανώσεις που είτε εντοπίζονται σ’ ένα θεσμικό πλαίσιο είτε προέρχονται από τα κοινωνικά κινήματα.

Η Ακροδεξιά, με όλες τις συνιστώσες της, επέβαλε μια μονομερή αφήγηση. Συνέδεσε απροκάλυπτα και χωρίς καμιά επιφύλαξη τους υπεύθυνους του θανάτου του Κεντέν Ντεράνκ με το σύνολο των αντιφαστιστικών κινημάτων και την Ανυπότακτη Γαλλία. Αυτή η ερμηνεία των γεγονότων υιοθετήθηκε δίχως καμιά επιφύλαξη από τα συστημικά μέσα ενημέρωσης, την κυβέρνηση και ένα μεγάλο μέρος των πολιτικών δυνάμεων. Είναι ανεύθυνο να αφήνεις τους θιασώτες των ιδεολογιών του ρατσισμού και του μίσους να επιβάλλουν την άποψή τους για τα συμβάντα. Διότι έτσι ανοίγει ο δρόμος για την Ακροδεξιά και στηρίζονται χειρισμοί που αποσκοπούν, για πρώτη φορά μετά την Απελευθέρωση, στην αντιστροφή των ρόλων μεταξύ φασιστών και αντιφασιστών.

Θέλουμε να κρούσουμε τον κώδωνα του κινδύνου. Ιστορικά, η Ακροδεξιά, πολύ συχνά στο παρελθόν, εργαλειοποίησε τις βιαιότητες για να χειραγωγήσει την κοινωνία. Το 1930, ο θάνατος του ναζί Χορστ Βέσσελ, ο οποίος δραστηριοποιούνταν στα τάγματα εφόδου SA, μετασχηματίστηκε σε μύθο από τον Γκέμπελς, με σκοπό τη θυματοποίηση του ναζιστικού κόμματος. Βεβαίως, αυτό το γεγονός έχει την ιστορική του ιδιαιτερότητα και δεν γίνεται να το ταυτίσουμε απόλυτα με τα τωρινά συμβάντα. Ας αναλογιστούμε, όμως, με ποιον τρόπο ο Τραμπ και οι ΗΠΑ εργαλειοποίησαν τη δολοφονία του Τσάρλι Κερκ για να καταστείλουν τα κοινωνικά κινήματα και να χαρακτηριστούν τα αντιφασιστικά κινήματα ως τρομοκρατικές οργανώσεις.

Το καθήκον μας δεν είναι να ουρλιάζουμε με τους λύκους για να στριμώξουμε το αντιφασιστικό κίνημα και την Ανυπότακτη Γαλλία. Επείγει να σχηματισθεί ένα μέτωπο που θα αναδεικνύει την πραγματικότητα των αριθμών: η πολιτική βία προέρχεται, πρωτίστως, από τη Ακροδεξιά. Μεταξύ 1986 και 2021, η Ακροδεξιά ευθύνεται για το 90% των πολιτικών δολοφονιών.

Στη Γαλλία, επίσης, από το 2022 υπήρξαν δώδεκα δολοφονίες όπου οι δράστες ήταν ακροδεξιοί. Τις τελευταίες αυτές μέρες, πολιτικά γραφεία και συνδικαλιστικοί χώροι στοχοποιήθηκαν, ενώ αρκετοί ήταν οι τραυματίες. Είναι επιτακτικό, επομένως, να ισχυροποιηθεί η αντίσταση στη δαιμονοποίηση του αντιφασισμού που έχει ως συνακόλουθο την από-δαιμονοποίηση και το ξέπλυμα του φασισμού.

Mετάφραση: Στέφανος Γραβάνης